3 triệu USD giải thưởng chung kết Dự án “Sản xuất lúa bền vững và giảm phát thải khí nhà kính AgResults”

Các đại biểu tham gia Hội thảo điểm cầu tại UBND tỉnh Thái Bình (Ảnh: PV)

Ngày 25/08, Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV đã phối hợp với Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Thái Bình và Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN & PTNT) đồng tổ chức trực tuyến Hội thảo Tổng kết & Trao giải Chung kết Dự án “Sản xuất lúa bền vững và giảm phát thải khí nhà kính AgResults”. Sự kiện thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu từ các điểm cầu trực tuyến, bao gồm các chuyên gia, đại diện của Tổ chức SNV tại Việt Nam; đại diện Nhà tài trợ AgResults và một số tổ chức quốc tế tại Việt Nam; đại diện Bộ NN & PTNT; UBND tỉnh Thái Bình và các sở, ngành đơn vị liên quan.

Việt Nam là quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp, sản xuất và xuất khẩu Lúa gạo là trụ cột sinh kế cho hơn 70% dân số nông thôn. Theo Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, nông nghiệp chiếm tới 33% tổng lượng phát thải khí nhà kính (KNK), trong đó sản xuất Lúa gạo chiếm xấp xỉ 50%. Để giải quyết thách thức này, Đề án AgResults đã thiết kế Dự án AVERP nhằm xác định phương pháp tiếp cận mới giúp giảm phát thải khí nhà kính, tăng năng suất Lúa và nhân rộng các phương pháp hiệu quả nhất cho hàng ngàn nông hộ.

Dự án “Sản xuất lúa bền vững và giảm phát thải khí nhà kính AgResults” (AVERP) xây dựng, thử nghiệm và nhân rộng các công nghệ, công cụ và phương pháp tiên tiến với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình canh tác và sản xuất Lúa gạo, góp phần nâng cao sinh kế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Dự án sử dụng “cơ chế kéo” – một cơ chế thưởng bằng tiền dựa trên kết quả – để hỗ trợ các tác nhân trong chuỗi ngành hàng Lúa gạo vượt qua các rào cản thị trường và đạt mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Dự án được thực hiện trên địa bàn tỉnh Thái Bình thuộc Đồng bằng sông Hồng trong giai đoạn 2016 – 2021.

Dự án AVERP được chia ra làm 2 giai đoạn chính: Giai đoạn I gồm hai vụ thử nghiệm được bắt đầu vào vụ Mùa năm 2017, kéo dài đến vụ Xuân 2018. Giai đoạn II gồm bốn vụ liên tiếp, bắt đầu vào vụ Xuân năm 2019, kết thúc vào vụ Mùa năm 2020. Kết thúc 4 vụ mở rộng ở Giai đoạn II, tổng cộng 47,762 lượt nông hộ từ 85 HTX trên tổng diện tích 4,937 héc-ta đã tham gia ứng dụng 4 gói công nghệ sản xuất Lúa bền vững đã được Dự án kiểm chứng và cho phép triển khai trên qui mô lớn. Kết quả kiểm định cho thấy các gói công nghệ được thực hiện trong điều kiện thời tiết thực tế của hai vụ Xuân và Hè đã giảm khí nhà kính trung bình 0,5 tấn/ha và tăng năng suất trung bình 0,2 tấn/ha so với canh tác Lúa truyền thống tại Thái Bình. Các gói công nghệ này cũng giảm khoảng 15% chi phí vật tư cho các nông hộ do sử dụng hiệu quả vật tư đầu vào.

Qua 5 năm triển khai tại Thái Bình, ngoài các lợi ích kép về phát triển kinh tế, bảo vệ tài nguyên môi trường và tăng cường liên kết trong chuỗi giá trị Lúa gạo, các kết quả được kiểm định của Dự án cũng đóng góp vào các đề xuất cơ chế chính sách, lồng ghép vai trò của Doanh nghiệp vào thực hiện và nhân rộng chuyển giao các công nghệ sản xuất Lúa bền vững cho Đồng bằng sông Hồng nói riêng và Việt Nam nói chung.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Tristan Armstrong – đại diện Ban điều hành Đề án AgResults từ Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc đánh giá cao hiệu quả Dự án AVERP tại Việt Nam đã đạt được trong việc khuyến khích các nông hộ cải thiện phương thức canh tác lúa gạo; đồng thời nhấn mạnh tiềm năng của mô hình hỗ trợ tài chính dựa trên kết quả trong việc khuyến khích các doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm và mở rộng quy mô các gói công nghệ canh tác Lúa hiệu quả để người dân trồng lúa có thể vừa tăng năng suất, vừa đồng thời đảm bảo an ninh lương thực theo hướng bền vững.

Đánh giá về hiệu quả của Dự án,  bà Trần Thu Hà – Giám đốc Dự án AVERP cho biết: “Ngoài các đồng lợi ích thiết thực mà Dự án mang lại cho toàn thể các tác nhân trong chuỗi giá trị lúa gạo, bao gồm cả các nông hộ nhỏ, Dự án đã xây dựng được ba trụ cột chính nhằm đảm bảo tính bền vững. Đó là tuân thủ, đi đúng các định hướng Chính sách và đóng góp vào quá trình tái cơ cấu ngành hàng Lúa gạo và Chiến lược ngành Trồng trọt giai đoạn 2020-2025 và tầm nhìn 2030 ; Thử nghiệm và minh chứng vai trò cũng như sự sẵn sàng của khối kinh tế tư nhân trong phát triển các công nghệ canh tác và đưa vào sản xuất qui mô lớn; Tạo ra các cơ hội mới cho việc tiếp cận các chương trình Tín dụng xanh và Tài chính các-bon. Các cơ hội này chính là chất xúc tác để các Doanh nghiệp và Nông hộ cùng hợp tác sản xuất nông nghiệp phát thải thấp trên qui mô lớn sau khi Dự án kết thúc”.

Thay mặt lãnh đạo UBND tỉnh Thái Bình – địa phương trực tiếp hưởng lợi từ Dự án, ông Nguyễn Khắc Thận – Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình, Trưởng Ban chỉ đạo Dự án cấp tỉnh bày tỏ cảm ơn các Nhà tài trợ, các Tổ chức Quốc tế; sự nỗ lực, năng động của Tổ chức Phát triển Hà lan SNV; sự quan tâm, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý dự án Trung ương đã tham gia nghiên cứu, phối hợp với tỉnh Thái Bình để thực hiện Dự án thành công. Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình cho biết, dựa trên những kết quả đã đạt được, tỉnh Thái Bình sẽ nhân rộng mô hình này trên diện rộng ở các mùa vụ tiếp theo để sản xuất lúa bền vững, tiết kiệm và thực sự hiệu quả; mang lại thành tựu mới trên phương diện sản xuất nông nghiệp nói riêng và trên phương diện phát triển kinh tế, an sinh xã hội nói chung.

Nhóm cán bộ thực hiện Dự án tại điểm cầu Hà Nội (Ảnh: PV)

Ông Nguyễn Như Cường – Cục trưởng Cục Trồng trọt, Trưởng Ban QLDA cấp Trung ương khẳng định sẽ tiếp quản các kết quả của Dự án và yêu cầu tiếp tục triển khai các mô hình canh tác tiên tiến này ở các tỉnh khác ngoài phạm vi Thái Bình. Cục Trồng trọt sẽ tiếp tục hợp tác với những tổ chức quốc tế như SNV để tìm những hướng đi mới và mở rộng những giải pháp tiên tiến như các gói công nghệ của Dự án AVERP ở các vùng sản xuất Lúa gạo trọng điểm ở Việt Nam.

Tại Hội thảo, căn cứ vào các kết quả đã được đo lường chi tiết và khoa học trong quá trình triển khai, các Giải Chung kết đã được trao bởi lãnh đạo UBND tỉnh Thái Bình, Cục Trồng trọt – Bộ NN & PTNT cũng như Tổ chức SNV cho 3 Đơn vị dự thi bao gồm: giải Nhất trị giá 750,000 USD được trao cho Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed; giải Nhì trị giá 400,000 USD được trao cho Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Công nghệ An Đình; và giải Ba trị giá 200,000 USD được trao cho Công ty Cổ phần Giống cây lương thực và cây thực phẩm. Qua hai giai đoạn triển khai, Dự án đã trao tổng giá trị giải thưởng lên đến 3 triệu USD cho các đơn vị dự thi tham gia./.