“5 tại chỗ” góp phần giảm thiểu thiệt hại thiên tai

Chúng tôi đến xã Phong Hải, huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế sau trận mưa bão, lũ lụt lịch sử. Tại bờ biển, đông đảo các lực lượng và người dân được huy động đang triển khai các giải pháp cấp bách nhằm khắc phục và hạn chế tình trạng sạt lở bờ biển.

Theo đồng chí Hoàng Văn Sửu, Chủ tịch UBND xã Phong Hải thông tin, trước đó do ảnh hưởng các cơn bão số 5, số 9 và số 13 làm tuyến bờ biển của xã sạt lở nghiêm trọng. Tuyến bờ biển bị sạt lở dài khoảng 3km thuộc các thôn Hải Thế, Hải Phú, Hải Nhuận, Hải Thành, Hải Đông. Điểm sạt lở nặng nhất chỉ còn cách nhà dân khoảng 15m, uy hiếp khoảng 62 hộ dân dọc bờ biển...

Từ trung tâm tỉnh xuống xã Phong Hải chỉ khoảng 35km, nhưng do nhiều khu vực vẫn còn bị chia cắt vì nước lũ, hơn nữa lực lượng vũ trang tỉnh phải phân tán lực lượng căng mình trên các mặt trận ở Rào Trăng và khắc phục hậu quả mưa lũ ở các địa phương thiệt hại nặng hơn nên lực lượng tăng cường cho xã khá mỏng. Trước tình hình đó, Ban chỉ huy Tìm kiếm cứu nạn (TKCN) huyện thống nhất phương án huy động tối đa lực lượng, phương tiện tại chỗ để khắc phục sạt lở.

Ban chỉ huy PCLB  các cấp ở Thừa Thiên Huế đều thành lập đội xung kích để kịp thời ứng cứu khi có thiên tai với thành viên gồm các lực lượng quân sự, dân quân, công an, chữ thập đỏ… theo nguyên tắc “5 tại chỗ”.

Theo Chủ tịch UBND xã Phong Hải thì uớc tính, mỗi năm xã Phong Hải bị thiệt hại do mưa bão gây ra hàng tỷ đồng. Nhưng nhờ người dân chủ động “5 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ, và tự quản tại chỗ) để phòng chống lụt bão (PCLB)” ngay từ đầu mùa mưa bão nên những năm gần đây đã giảm thiểu thiệt hại do mưa bão.

Bên căn nhà khang trang mới xây, anh Hoàng Văn Minh, người dân xã Phong Hải chia sẻ: “Sống ở gần biển nên sợ nhất là mùa mưa bão, bởi vậy, nhà cửa phải được gia cố chắc chắn mới yên tâm được”. Còn gia đình chị Xuân ở thôn Hải Phú lại cẩn thận dự trữ nhu yếu phẩm trong nhà và gửi nhờ người thân “phòng xa”, gồm gạo, củi, mắm muối… từ hồi đầu tháng 7. “Nhà mình nằm trong diện phải di dời khẩn cấp nên phải dự phòng cái ăn chú à” - chị Xuân chia sẻ.

 Nằm ở địa bàn xung yếu, nơi đầu sóng ngọn gió của huyện Quảng Điền, Quảng Ngạn là xã thường chịu ảnh hưởng của các trận bão hàng năm. Nhằm hạn chế thiệt hại do mưa bão gây ra, những năm qua, chính quyền xã luôn chủ động phương án “5 tại chỗ”, trước hết là kiện toàn Ban chỉ huy PCLB và giảm nhẹ thiên tai xã, phân công cụ thể cho từng thành viên phụ trách từng mảng và từng thôn. Cả 7 thôn của xã đều thành lập tiểu ban PCLB do trưởng thôn làm trưởng ban, có sự tham gia của các thành viên nữ. “Đây là nét nổi bật trong giải quyết tại chỗ thứ 5 đó là tự quản tại chỗ” - Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Ngô Quang Dũng cho biết. Giải thích về việc đưa phụ nữ vào Ban chỉ huy PCLB của các thôn, anh Dũng cho rằng, bên cạnh công tác di dời, cứu hộ, cứu nạn thì khâu hậu cần cũng không kém phần quan trọng khi phải lo nơi ăn chốn ở cho nhiều người một lúc.

 Tìm hiểu chúng tôi được biết, Ban chỉ huy PCLB cấp xã trở lên ở Thừa Thiên Huế đều thành lập đội xung kích để kịp thời ứng cứu khi có thiên tai với thành viên gồm các lực lượng quân sự, dân quân, công an, chữ thập đỏ… Các đội xung kích được hỗ trợ thuyền, phao cứu sinh và bảo hiểm tai nạn cho người cứu hộ, cứu nạn nếu có rủi ro xảy ra. Các xã còn hợp đồng với các cửa hàng kinh doanh dự trữ hàng tấn gạo, mì tôm và mỗi thôn, xóm chủ động xăng, dầu Diezel, đảm bảo vật tư, lương thực cần thiết cho người dân khi có thiên tai. Với các địa bàn ven biển, cơ quan quân sự các cấp còn tham mưu cho chính quyền, huy động lực lượng bộ đội thường trực, dân quân gia cố bờ kè, đê biển ở khu vực dễ bị sạt lở, xâm thực trước mùa mưa bão. Với những vùng thấp trũng, những khu vực ao nuôi, đầm phá nuôi trồng thủy sản, phải đảm bảo thu hoạch trước khi mưa bão.

 Đối với lực lượng bộ đội thường trực, các đơn vị luôn chủ động luyện tập các phương án sẵn sàng cơ động khi có tình huống xảy ra. Thượng tá Dương Văn Hoàn, Chính ủy Trung đoàn 6 cho biết: “Đợt mưa lũ vừa qua, đơn vị đã kịp thời có mặt bất kể địa bàn nào của tỉnh ứng cứu kịp thời người dân, hiện nay, chúng tôi đang nỗ lực giúp dân ổn định cuộc sống sau lũ. Kinh nghiệm của chúng tôi là huấn luyện cho bộ đội các kỹ năng về bơi, phương pháp cứu người đuối nước, di chuyển người, tài sản ra khỏi vùng lũ, lụt; quán triệt rõ từng địa bàn hoạt động, các vùng trọng điểm xung yếu, nguy hiểm thường xuyên bị ngập lụt, sạt lở đất, vừa bảo đảm an toàn cho bản thân và Nhân dân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ”.

 Với đặc thù của một địa phương vừa có vùng đồng bằng, đồi núi vừa có ven biển, đầm phá, Bộ CHQS tỉnh với chức năng là cơ quan thường trực đã tham mưu cho Ban chỉ huy PCLB & TKCN tỉnh sớm triển khai công tác phòng chống bão lụt với phương châm phòng tránh là chính, theo nguyên tắc “5 tại chỗ” nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra. Bộ CHQS tỉnh sẵn sàng điều động 40 xuồng cao tốc, gần 80 xuồng, thuyền các loại, hơn 30 xe tải, xe lội nước, trên 2.500 phao tập thể, phao cá nhân; 130 nhà bạt và hàng ngàn lít xăng, dầu, hệ thống thông tin liên lạc để di dời bảo vệ dân ở vùng xung yếu theo từng cấp báo động của lụt. Với các địa bàn thấp trũng, như huyện Quảng Điền, Phong Điền, thị xã Hương Trà… có phương án di dời từ nơi thấp đến nơi cao tránh lũ lụt; địa bàn đồi núi có phương án di dời các hộ dân khỏi nơi dễ bị sạt lở, lũ ống, lũ quét dọc các sông suối, triền núi; riêng các xã ven biển có phương án di dời tránh bão./.