99,8% diện tích Trung du và Đồng bằng Bắc bộ có nước gieo cấy

Ảnh minh họa (Ảnh: ML)

Vụ Đông Xuân năm 2019-2020, khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc bộ gieo cấy tổng cộng 531.200 ha lúa. Để bảo đảm cung cấp đủ nước phục vụ gieo cấy, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã ban hành Văn bản số 8859/TB-BNN-TCTL ngày 26/11/2019 thông báo lịch lấy nước tổng cộng 18 ngày, gồm 3 đợt: Đợt 1 gồm 4 ngày (từ ngày 20/1 đến 23/1); đợt 2 gồm 8 ngày (từ ngày 5/2 đến 12/2); đợt 3 gồm 6 ngày (từ ngày 19/2 đến 24/2).

Sau khi kết thúc đợt 1 lấy nước, đã có mưa trên diện rộng (từ ngày 24-26/1/2020) với tổng lượng mưa phổ biến từ 60-90 mm và các địa phương vẫn tranh thủ vận hành công trình tiếp tục lấy nước nên diện tích đủ nước tăng đáng kể. Do vậy, đợt 2 và đợt 3 được điều chỉnh giảm số ngày lấy nước tổng cộng 6 ngày (3 ngày đợt 2 và 3 ngày đợt 3), đồng thời giữ mực nước tại hạ du hệ thống sông Hồng linh hoạt, vừa đảm bảo công trình thủy lợi lấy nước hiệu quả, vừa tiết kiệm nguồn nước xả từ các hồ chứa thủy điện.

Kết thúc 3 đợt lấy nước, diện tích có nước là 529.900 ha, đạt 99,8%. Trong đó, diện tích chưa đủ nước bao gồm khoảng 450 ha, phải tiếp tục cấp nước bằng trạm bơm dã chiến Phù Sa.

Nhìn chung, công tác phối hợp, chỉ đạo, điều hành các đợt lấy nước được thực hiện sâu sát, quyết liệt, mọi khó khăn phát sinh, đề xuất, kiến nghị của các địa phương được tháo gỡ và giải quyết kịp thời. Từ công tác chỉ đạo, phối hợp tốt đã giúp tiết kiệm nước xả từ các hồ chứa thủy điện, đồng thời vẫn đảm bảo nước phục vụ sản xuất.

Điển hình, trước đợt 2 lấy nước, khi diện tích đủ nước của các địa phương đạt khá đã điều chỉnh giảm mực nước 3 ngày đầu, chỉ duy trì mực nước tại Sơn Tây từ 2,5m trở lên và cắt giảm 3 ngày cuối của Đợt 2. Trong đợt 3 đã điều chỉnh giảm 3 ngày cuối, đảm bảo trạm bơm dã chiến Phù Sa vận hành lấy nước hiệu quả và giảm lượng xả các hồ chứa thủy điện.  

Để bảo đảm yêu cầu phục vụ sản xuất và dân sinh, vừa bảo đảm tiết kiệm nước để phát điện trong điều kiện nguồn nước ngày càng khó khăn, Tổng cục Thủy lợi kiến nghị Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn giao Tổng cục Thủy lợi chủ trì, phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các đơn vị có liên quan và địa phương xây dựng kế hoạch tăng cường nguồn nước hạ du hệ thống sông Hồng - Thái Bình bảo đảm cho công trình thủy lợi vận hành cấp nước phục vụ tưới dưỡng lúa. Đồng thời, giao Cục Trồng trọt chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát và thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở những vùng khó khăn về nguồn nước.

Đặc biệt, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện các đợt xả nước phục vụ gieo cấy vụ Đông Xuân năm 2019-2020 khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ. Trong đó, đề xuất Thủ tướng chỉ đạo các địa phương ưu tiên bố trí nguồn vốn để sớm đầu tư, xây dựng các công trình lấy nước chủ động cho các khu vực khó khăn về nguồn nước, không phụ thuộc vào dòng chảy bổ sung từ các hồ chứa thủy điện. Đồng thời, chỉ đạo quyết liệt hơn nữa trong việc tập trung lấy nước, tránh tình trạng kéo dài nhu cầu lấy nước khi các địa phương đã hoàn thành kế hoạch.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam căn cứ vào lịch xả nước sau khi được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành chủ động tính toán, xác định lưu lượng xả, tổng lượng xả các hồ chứa thủy điện phù hợp bảo đảm các công trình thủy lợi vận hành lấy nước phục vụ sản xuất đồng thời tiết kiệm nguồn nước và nâng cao hiệu quả phát điện.

Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương tổ chức thực hiện Đề tài nghiên cứu, đánh giá và đề xuất giải pháp phục hồi lòng dẫn hệ thống sông Hồng – Thái Bình nhằm nâng cao hiệu quả lấy nước của các công trình thủy lợi./.