Bài cuối: Từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc
Những khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB), tái định cư (TĐC) thời gian qua được rất nhiều cử tri, đại biểu HĐND các cấp phản ánh. Vấn đề này gần đây được Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam tỉnh quan tâm chỉ đạo quyết liệt.
Chấn chỉnh các dự án "treo”
Theo Chủ tịch UBND tỉnh - Trần Văn Cần, công tác bồi thường, GPMB là nhiệm vụ khó khăn. Trên địa bàn tỉnh có nhiều DA thực hiện tốt công tác GPMB, tiến hành xây dựng hạ tầng hoàn chỉnh, tiếp nhận nhà đầu tư thứ cấp vào đầu tư sản xuất, kinh doanh, đóng góp vào sự phát triển KT-XH của tỉnh như Khu công nghiệp (KCN) Hải Sơn (huyện Đức Hòa), KCN Long Hậu (huyện Cần Giuộc), KCN Phúc Long (huyện Bến Lức),...
Tuy nhiên, còn nhiều DA phát sinh các vướng mắc, nhiều tồn tại trong công tác bồi thường, GPMB dẫn đến nhiều DA triển khai chậm tiến bộ, do bồi thường kiểu “da beo” gây thiệt hại lớn cho chủ đầu tư, môi trường đầu tư bị chững lại, tạo dư luận xã hội không tốt.
Một trong những dự án khu dân cư, tái định cư tại huyện Bến Lức “treo” nhiều năm nay
Ông cho biết, nguyên nhân chủ yếu của những vấn đề trên do: Chính sách, pháp luật đất đai về bồi thường, hỗ trợ, TĐC Trung ương ban hành có nhiều thay đổi theo thời gian; chính sách ban hành sau luôn có sự thông thoáng hơn, bên cạnh những thuận lợi cũng tạo tâm lý trông chờ cho người dân; một số chủ đầu tư năng lực tài chính hạn chế, không huy động kịp thời nguồn vốn chi trả, khi có được nguồn vốn thì người dân không đồng ý nhận tiền do giá đất không còn phù hợp; việc xác định chủ sử dụng đất để lập phương án bồi thường còn gặp khó, nhiều trường hợp tiến hành kê biên vắng chủ mất nhiều thời gian; tranh chấp đất đai trong nội bộ gia đình khi nhận tiền bồi thường; công tác cập nhật, chỉnh lý biến động hồ sơ đất đai chưa kịp thời; khi phát sinh vướng mắc, hội đồng bồi thường huyện thiếu chủ động đề xuất, xin ý kiến giải quyết; nhân lực thực hiện công tác bồi thường dù có nhiều cố gắng nhưng chưa đáp ứng yêu cầu thực tế; đối với các DA có sử dụng đất trồng lúa có diện tích trên 10ha phải xin chủ trương chuyển mục đích sử dụng đất của Thủ tướng Chính phủ theo Điều 58 Luật Đất đai 2013, làm mất nhiều thời gian;...
Theo quy định pháp luật đất đai hiện hành và theo phân cấp của UBND tỉnh hiện nay, công tác bồi thường, GPMB do UBND cấp huyện nơi triển khai DA tổ chức thực hiện, sở, ngành tỉnh chỉ hỗ trợ về nghiệp vụ chuyên môn. Vì vậy, để xảy ra sai sót trong công tác này, trách nhiệm thuộc UBND cấp huyện và một phần của sở, ngành tỉnh không kịp thời hỗ trợ địa phương tháo gỡ vướng mắc theo thẩm quyền chuyên môn. Thời gian tới, tỉnh tích cực thực hiện công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục; công khai, minh bạch đầy đủ thông tin về trình tự, quy hoạch, giá đất bồi thường, thời gian tiến độ triển khai thực hiện DA,... để người dân hiểu, chia sẻ, đồng thuận. UBND tỉnh xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, tăng cường vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy trong lãnh đạo, kiểm tra, giám sát,... Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường nắm bắt thông tin, rà soát cơ chế, chính sách, nếu vướng mắc, bất cập cần tham mưu sửa đổi, bổ sung kịp thời. Đồng thời, chủ đầu tư bảo đảm năng lực tài chính; lập và thực hiện tốt các khu TĐC tập trung, xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ. Quyết liệt thực hiện biện pháp cưỡng chế nếu người dân cố tình chống đối; quan tâm tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nguồn nhân lực thực hiện công tác này; kiến nghị Trung ương sửa đổi Luật Đất đai 2013 theo hướng phân cấp HĐND tỉnh ban hành nghị quyết chuyển mục đích đất lúa tất cả DA không giới hạn diện tích nếu phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;…
Cả hệ thống chính trị vào cuộc
Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh - Phạm Văn Rạnh cho rằng, thời gian qua, công tác bồi thường, GPMB, TĐC trên địa bàn tỉnh chưa đạt yêu cầu đề ra, còn nhiều hạn chế, từ đó ảnh hưởng đến cuộc sống người dân, tạo dư luận không tốt đến việc thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh. Do vậy, Tỉnh ủy đã có hội nghị chuyên đề về vấn đề này và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, đột phá trong năm 2019 và những năm tiếp theo. Tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng, Sở Kế hoạch và Đầu tư kiểm tra, rà soát lại và có thể tạm dừng không cho đầu tư đối với những DA dưới 10ha để quy hoạch kiến trúc, mang vóc dáng của đô thị.
Bên cạnh đó, để làm tốt vấn đề này, Tỉnh ủy chỉ đạo Ban Thường vụ Huyện ủy, Thị ủy, Thành ủy cần tập trung chỉ đạo công tác GPMB và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm; tăng cường tuyên truyền để người dân nắm rõ, tạo được sự đồng thuận về công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, TĐC đối với từng DA. UBND cấp huyện tăng cường công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực đất đai, đầu tư, môi trường sau khi có chủ trương chấp thuận đầu tư để tránh tình trạng lợi dụng chính sách, quán triệt công chức trong ngành nâng cao tinh thần trách nhiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, đẩy nhanh việc khảo sát giá và chi trả bồi thường nhanh, tránh biến động về giá đất. Giao Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính thường xuyên nắm bắt thông tin, rà soát cơ chế, chính sách do đơn vị tham mưu UBND tỉnh ban hành, nếu vướng mắc, bất cập thì tham mưu sửa đổi, bổ sung kịp thời. Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh, các địa phương, các ngành liên quan và huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo quỹ đất sạch thuận lợi trong việc thu hút đầu tư, góp phần vào sự phát triển KT-XH tỉnh nhà./.
Song Nhi - Châu Sơn
