Bàn về chức năng, nhiệm vụ và vai trò của Công đoàn trong tình hình mới

Ngày 12/11 tại Hà Nội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học "Công đoàn đại diện cho người lao động, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động trong tình hình mới".

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Trần Thanh Hải cho biết, Hội thảo nhằm chuẩn bị cho Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam. Hiện, đại diện là vấn đề sống còn của công đoàn Việt Nam, nhất là ở công đoàn cơ sở. Không được tín nhiệm đại diện, không được tin tưởng đại diện thì công đoàn sẽ trở thành một tổ chức về mặt hình thức là có nhưng quyền lúc này sẽ không còn nữa, dù pháp luật, Luật Công đoàn có quy định. 

Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Trần Thanh Hải phát biểu khai mạc Hội thảo

Tại Hội thảo, các ý kiến tập trung vào các nội dung: Cơ sở lý luận và điều kiện để công đoàn đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; chức năng, nhiệm vụ, vai trò của công đoàn trong tình hình mới; thực tiễn công đoàn bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tại một số địa phương; giải pháp để công đoàn làm tốt hơn việc đại diện cho người lao động, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động thời gian tới.   

Theo PGS.TS Dương Văn Sao, Trường Đại học Công đoàn, giữa chức năng, nhiệm vụ và vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động của tổ chức công đoàn là những phạm trù có quan hệ mật thiết với nhau. Chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động của tổ chức công đoàn được hình thành từ bản chất của tổ chức công đoàn, nó tồn tại khách quan. Còn nhiệm vụ của tổ chức công đoàn là những công tác, công việc mà tổ chức công đoàn đề ra để tổ chức thực hiện, hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giao cho công đoàn thực hiện. 

Tuy nhiên những công tác, công việc công đoàn đề ra hay được giao đều phải trên cơ sở chức năng của tổ chức công đoàn và khi công đoàn tổ chức triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ đó sẽ góp phần thực hiện tốt chức năng của tổ chức công đoàn và phát huy tốt vai trò đại diện chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Đại biểu nêu ý kiến tại Hội thảo

Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Ngọc Đường cho rằng, phân biệt và làm rõ việc sử dụng các thuật ngữ chức năng, nhiệm vụ, vai trò của công đoàn đối với vấn đề đại diện cho người lao động, chăm lo và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động cần bám sát theo Điều 10 Hiến pháp năm 2013: công đoàn có chức năng đại diện cho người lao động. Trên cơ sở chức năng đại diện, Hiến pháp năm 2013 đã quy định công đoàn có các nhiệm vụ quyền hạn như: chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp  pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý  kinh tế xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến  quyền và nghĩa vụ của người lao động; tuyên truyền vận động người lao  động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Tất cả các nhiệm vụ và quyền hạn nêu trên đều bắt nguồn từ chức năng đại diện của công đoàn. 

Trên cơ sở thực hiện chức năng đại diện cho người lao động với các nhiệm vụ và quyền hạn được Hiến pháp quy định và Luật Công đoàn cụ thể hóa, tổ chức công đoàn có vai trò rất to lớn. Ví dụ như: vai trò tập hợp, động viên người lao động tham gia phong trào lao động sản xuất; vai trò góp phần xây dựng Đảng, xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh; vai trò góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về sản xuất, kinh doanh; vai trò bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động trong các loại hình doanh nghiệp…/.