Báo chí tích cực 'nhân cái đẹp, dẹp cái xấu'
Phóng viên, nhà báo tác nghiệp tại một hội nghị
Vai trò phản biện, giám sát xã hội
Báo chí có chức năng thông tin; định hướng, giáo dục chính trị, tư tưởng; chức năng văn hóa, giáo dục và thẩm định, giám sát, phản biện xã hội. Trong đó, chức năng giám sát, phản biện là vai trò đặc biệt, cũng chính là sức mạnh của báo chí. Thời gian qua, nhiều vụ tiêu cực, sai trái được báo chí phát hiện, phanh phui, đưa ra dư luận. Qua đó, người dân biết và hiểu rõ diễn biến sự việc, sự thật.
Nhờ có sự phản biện của báo chí mà những cái sai, bất cập, hạn chế được chỉ ra. Từ đó, chấp nhận cái đúng, loại bỏ cái xấu để cái đúng được tiếp tục đúng, cái đẹp được đẹp hơn, cái còn thiếu sót sẽ được khắc phục. Và trong đời sống xã hội, công việc, đâu đó vẫn có người có thói quen tự cho mình quyền được độc quyền chân lý, áp đặt tư duy, tùy tiện quy kết, ai không nghe ta tức là chống ta nhưng thông qua sự phản biện của báo chí cũng sẽ góp phần đẩy lùi cái độc đoán trong bản thân mỗi người để ghi nhận những ý kiến, góp ý chân thành với mục đích làm rõ tồn tại, hạn chế, khuyết điểm và cả những sai trái.
Chính sự nhanh nhạy trong nắm bắt thông tin, tính phản biện kịp thời, sắc bén từ nhiều nguồn của báo chí đã góp phần cho xã hội có cái nhìn thẳng vào sự thật và dám nói lên sự thật. Với báo chí, phản biện là sức mạnh nhưng thực hiện được không hề đơn giản bởi cái xấu, cái sai, tiêu cực thì có khi ẩn khuất, khó phát hiện; cũng có khi sẽ đụng chạm đến lợi ích của cá nhân, lợi ích nhóm nào đó. Vì vậy, có nhiều tin, ảnh, bài viết đăng tải hàng ngày trên báo không đơn thuần là con chữ, con số biết nói, phản ánh thực trạng vấn đề mà còn là cả sự nỗ lực nhiều vất vả, dấn thân, đôi khi là máu và nước mắt của nhà báo.
Là người thường xuyên theo dõi thông tin qua báo chí, chị Nguyễn Thùy Linh (thị trấn Đức Hòa, huyện Đức Hòa) nắm bắt được tình hình, thời sự của đất nước và thế giới ở các lĩnh vực. Chị Linh cho rằng, nhiều thông tin trên báo chí không chỉ là thông tin tuyên truyền đơn thuần mà còn thể hiện rất rõ vai trò giám sát, phản biện xã hội khi phân tích, định hướng vấn đề một cách khách quan, trung thực. Báo chí đã tạo ra diễn đàn lớn thu hút nhiều ý kiến, đóng góp, hiến kế các giải pháp để giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, hạn chế, bất cập. Phải nói rằng, những người làm báo và các cơ quan báo chí đã rất kịp thời bám sát các lĩnh vực, sự kiện và cũng không ngại hiểm nguy, gian khó để có những thông tin quý giá, đa chiều gửi đến bạn đọc.
“Qua kênh thông tin, truyền tải của báo chí thì tiếng nói chung của “ý Đảng - lòng dân” được hội tụ, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được tăng cường, tạo thành nguồn cơn sức mạnh to lớn vượt qua những thách thức, khó khăn. Báo chí đã đóng góp quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, lan tỏa những điều tốt đẹp trong cuộc sống và là vũ khí sắc bén để loại bỏ những tiêu cực, tham nhũng. Đây cũng là sức mạnh để đẩy lùi những thông tin xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch” - ông Nguyễn Văn Hùng (phường 4, TP.Tân An) bày tỏ.
Phản ánh "hơi thở" cuộc sống
Từ những vụ việc nhỏ đến vụ việc lớn, cái tốt hay cái xấu đều được người dân thông báo cho nhà báo, tòa soạn báo. Đơn giản vì họ tin rằng, khi báo chí vào cuộc thì công lý sẽ được thực thi, cái đúng sẽ được bảo vệ,... Theo đó, những bài viết “lựa chiều” sẽ khó "sống" được trong bạn đọc. Theo nhà báo Kiên Định (Báo Long An), để báo chí thực hiện tốt chức năng giám sát, phản biện xã hội, nhà báo đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra những thông tin chính xác, trung thực, đầy trách nhiệm. Nhà báo phải luôn rèn luyện, học tập nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
“Mặt khác, nhà báo phải luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp để có động cơ làm việc trong sáng, đúng đắn” - nhà báo Kiên Định tâm sự.
Dẫu biết rằng trong sự phát triển và bên cạnh cái tốt, cái đẹp, thiện lương, tử tế thì cũng có mặt trái của những xấu xa, tiêu cực,... thế nhưng, không có nghĩa là “im lặng”, mặc kệ. Nếu cứ im lặng trước những nỗi đau, mặc kệ trước bất công, cái ác thì đừng hỏi sao cuộc đời nhiều ngang trái. Do đó, báo chí chính là một lực lượng xung kích, sắc bén để phòng, chống, đấu tranh lại với những điều đó.
Với sứ mệnh với xã hội, báo chí và người làm báo luôn đồng hành với nhịp sống xã hội, thực hiện vai trò giám sát, phản biện xã hội. Mỗi sự việc, mỗi nhân vật, câu chuyện đều có thể là chủ đề, đề tài để truyền tải, lan tỏa nhiều giá trị thông tin, mang "hơi thở" cuộc sống.
Báo chí bảo vệ những giá trị chân - thiện - mỹ và góp phần "nhân cái đẹp". Đối với những sai lệch, cản trở sự tiến bộ, gây ách tắc cho sự phát triển thì báo chí sẵn sàng, mạnh dạn chỉ ra. Mục tiêu của phản biện xã hội mà báo chí thực hiện là nhằm tạo nên sự đồng thuận, thúc đẩy sự phát triển xã hội, làm cho xã hội tốt đẹp hơn. Bản lĩnh, đạo đức của người làm báo cách mạng cũng luôn song hành với sự phát triển của đất nước./.
Vũ Quang
