Bến Tre: Nhìn lại việc triển khai xây dựng nông thôn mới

Người dân tham gia “Ngày Chủ nhật Nông thôm mới”. (Ảnh: Minh Phúc)

Đồng thuận chủ trương xây dựng nông thôn mới

Theo đồng chí Đoàn Văn Đảnh - Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh - Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng NTM tỉnh Bến Tre, từ đầu năm 2022 đến nay, công tác xây dựng NTM luôn được các cấp ủy đảng, chính quyền và người dân trên địa bàn tỉnh quan tâm, triển khai thực hiện thường xuyên, liên tục. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lê Đức Thọ đã có những chuyến đi cơ sở, làm việc với Ban Chỉ đạo các Chương trình Mục tiêu quốc gia tỉnh, đối thoại với đại diện cán bộ, đảng viên, nhân dân về đẩy mạnh thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh. Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành các Nghị quyết, cơ chế, chính sách, văn bản chỉ đạo thúc đẩy tiến độ xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh trong năm 2022 và giai đoạn 2021-2025.

Ngay từ đầu năm, tỉnh đặt ra mục tiêu hoàn thành 15 xã đạt chuẩn NTM, 10 xã NTM nâng cao, 2 xã NTM kiểu mẫu trong năm 2022. Hiện UBND tỉnh đã ban hành Quyết định công nhận thêm 17 xã đạt chuẩn NTM (đạt 113,3%), 7 xã đạt chuẩn NTM nâng cao (đạt 70%); nâng tổng số xã đạt chuẩn NTM của tỉnh lên 80 xã, 23 xã đạt 15-18 tiêu chí, 39 xã đạt 10-14 tiêu chí và không có xã đạt dưới 10 tiêu chí, trung bình đạt tiêu chí là 16,74. Trong 80 xã đạt chuẩn NTM, có 20 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, chưa có xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Chợ Lách đạt chuẩn huyện NTM và TP. Bến Tre hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM. Từ đây đến cuối năm 2022, tỉnh tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp để hoàn thành các mục tiêu đã đặt ra trong năm, công nhận ít nhất 3 xã NTM nâng cao, 2 xã NTM kiểu mẫu.

Đối với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đến nay tỉnh đã tổ chức đánh giá và xếp hạng sản phẩm OCOP, với 158 sản phẩm từ 3 sao trở lên trong đó có 78 sản phẩm 3 sao, 80 sản phẩm đạt 4 sao (trong đó có 16 sản phẩm tiềm năng 5 sao) với 61 chủ thể tham gia, các sản phẩm tiềm năng đạt 5 sao đã trình Trung ương tham gia đánh giá phân hạng cấp quốc gia trong năm 2022.

“Ngày Chủ Nhật NTM” được tổ chức thực hiện 10 tháng, có 826 lượt xã thực hiện chủ đề môi trường, 25 lượt xã thực hiện chủ đề giao thông, 252 lượt xã thực hiện cả 2 chủ đề giao thông và môi trường, 278 lượt xã thực hiện các chủ đề khác, thu hút được 249.679 lượt người tham gia (trong đó người dân tham gia chiếm 51,4%). Tổng số tiền huy động được là 13,298 tỷ đồng.

Tổng vốn huy động xây dựng NTM từ đầu năm đến nay là 1.156,941 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương phân bổ 275,23 tỷ đồng (vốn đầu tư phát triển 214,76 tỷ đồng, vốn sự nghiệp 60,47 tỷ đồng), vốn tỉnh 157,820 tỷ đồng, vốn lồng ghép 351,044 tỷ đồng, ngân sách huyện huy động được 137,631 tỷ đồng (đạt 76,7% so KH), ngân sách xã 11,497 tỷ đồng (đạt 43,6% so KH); vốn doanh nghiệp 45,420 tỷ đồng (đạt 32,9% so KH), vốn người dân đóng góp 57,465 tỷ đồng (đạt 38,5% so KH), vốn khác 120,833 tỷ đồng (đạt 94,3% so KH). Hiện vốn Trung ương giải ngân 33,06%, vốn tỉnh giải ngân được 76,7%, vốn lồng ghép giải ngân được 90%. Riêng vốn tín dụng ngân hàng, trong 9 tháng đầu năm 2022 đã cho vay 30.400 tỷ đồng (diepđạt 76% so KH).

Tiếp tục khắc phụ bất cập trong xây dựng nông thôn mới

Hiện tại, còn 31 xã nợ tiến độ thực hiện các tiêu chí (29 xã nông thôn mới, 3 xã NTM nâng cao) các tiêu chí còn nợ chủ yếu thuộc về việc đầu tư cơ sở hạ tầng như giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa xã.

 Theo đồng chí Đoàn Văn Đảnh - Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh - Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng NTM tỉnh Bến Tre, nguyên nhân hàng năm nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho việc đầu tư các công trình còn hạn chế. Do vậy, cùng một lúc không thể bố trí đủ vốn để các địa phương triển khai thực hiện mà sẽ bố trí dàn trãi qua các năm nhưng vẫn đảm bảo theo quy định của Luật Đầu tư công. Một số công trình giao thông, trường học có quy mô đầu tư lớn, thời gian thi công theo hợp đồng kéo dài từ 2 - 3 năm mới hoàn thành.

Do vậy, các xã mới công nhận không thể ngay lập tức thi công hoàn thành các công trình. Trong thời gian, đối với việc bố trí vốn đầu tư hàng năm, UBND tỉnh đều ưu tiên bố trí vốn cho các công trình còn nợ ở các xã (thuộc nhiệm vụ chi của cấp tỉnh) để đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm hoàn thành công trình. Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã có chỉ đạo cho các sở, ngành tỉnh phụ trách các tiêu chí nợ thường xuyên kiểm tra, đôn đốc hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, sớm thi công hoàn thành công trình theo kế hoạch (Cụ thể, trong măn 2021, 2022, Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng NTM tỉnh đã chủ trì phối hợp với các sở, ngành tỉnh có liên quan tổ chức đoàn kiểm tra tiêu chí nợ ở các xã, qua quá trình kiểm tra một số xã đã triển khai thi công xong các công trình, hoàn thành trả nợ tiêu chí, các xã còn lại đang trong quá trình thực hiện).

Bên cạnh đó, một số khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ như: Nguồn vốn đầu tư thực hiện Chương trình còn hạn chế so với mục tiêu của tỉnh giai đoạn 2021-2025, việc huy động nguồn lực từ người dân gặp nhiều khó khăn nên ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các công trình hạ tầng,...Một số xã đang xây dựng NTM gặp khó khăn trong thực hiện thiết chế văn hóa ấp do ngân sách cấp tỉnh không còn hỗ trợ từ nguồn kinh phí xây dựng NTM, việc vận động xã hội hóa để xây dựng nhà văn hóa ấp gặp nhiều hạn chế. Kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển nhưng chưa ổn định. Các hợp tác xã, tổ hợp tác được thành lập nhưng hiệu quả hoạt động chưa cao, chưa thu hút nhiều thành viên tham gia. Hiện nay, các xã nông thôn, hình thức mai táng chủ yếu là chôn cất trên đất vườn do phong tục, tập quán lâu đời, để chuyển sang hình thức hỏa táng cần có thời gian để tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện, khó có thể áp dụng ngay. Từ đó, khó khăn cho các xã trong thực hiện đạt tiêu chí xã NTM nâng cao. Hộ dân thoát nghèo chưa thực sự bền vững, số hộ nghèo mới và tái nghèo vẫn còn cao; tình hình an ninh, trật tự có lúc, có nơi còn diễn biến phức tạp.

Năm 2023, mục tiêu đặt ra là công nhận 15 xã đạt chuẩn NTM, 7 xã NTM nâng cao, 2 xã NTM kiểu mẫu và huyện Mỏ Cày Nam đạt chuẩn huyện NTM. Để đạt mục tiêu đề ra theo đồng chí Đoàn Văn Đảnh - Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh - Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng NTM tỉnh Bến Tre, tỉnh tập trung vào các nội dung trọng tâm như: Tập trung công tác tuyên truyền các quyết định của UBND tỉnh về việc ban hành các bộ tiêu chí về NTM giai đoạn 2021-2025 đến từng cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và người dân, đưa nội dung các Bộ tiêu chí đi vào cuộc sống của từng hộ gia đình và người dân ở nông thôn. Các sở, ngành tỉnh hoàn chỉnh cụ thể hóa các Chương trình chuyên đề về xây dựng NTM. Hỗ trợ, hướng dẫn địa phương thực hiện các Bộ tiêu chí về NTM giai đoạn 2021-2025, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho địa phương.

 Tập trung chỉ đạo rà soát, đánh giá thực trạng của từng xã chưa có quyết định công nhận đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu so với các Bộ tiêu chí về nông thôn mới giai đoạn 2021-2025; xây dựng kế hoạch để triển khai thực hiện, phấn đấu đạt mục tiêu đặt ra năm 2023.

Tiếp tục đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện đối với công tác lập quy hoạch vùng huyện của các huyện; đôn đốc các huyện khẩn trương hoàn thành phê duyệt đồ án điều chỉnh quy hoạch chung các xã đang thực hiện; triển khai công tác điều chỉnh các đồ án quy hoạch nông thôn cấp xã. Thực hiện thẩm định đề nghị xét, công nhận xã đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao, xã NTM kiểu mẫu cho các xã đủ điều kiện.

“Năm 2023, dự kiến có 45 sản phẩm được chuẩn hóa theo bộ tiêu chí sản phẩm OCOP. Tỉnh tiếp tục rà soát các chính sách hiện hành về hỗ trợ phát triển sản xuất, phát triển du lịch, khoa học công nghệ, khuyến nông, khuyến công, xúc tiến thương mại. Đồng thời, tiến hành xây dựng và ban hành các chính sách mới hỗ trợ cho các chủ thể tham gia Chương trình OCOP đối với các lĩnh vực cần hỗ trợ để tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể phát triển sản xuất kinh doanh và đẩy mạnh phân phối, tiếp thị..., đặc biệt dành cho các sản phẩm chủ lực của địa phương. Tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn cho chủ thể sản xuất và cán bộ phụ trách. Truyền thông về Chương trình OCOP trên các phương tiện thông tin đại chúng, lồng ghép Chương trình OCOP với việc thực hiện Chương trình Đồng Khởi Khởi nghiệp và Phát triển doanh nghiệp, Đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng NTM và các chương trình khác trên phạm vi toàn tỉnh. Phấn đấu thực hiện vượt mục tiêu về phát triển sản phẩm theo đề án Chương trình OCOP của tỉnh. Đồng thời, tập trung phát triển, nâng cấp các sản phẩm đã được đánh giá, phân hạng trong thời gian vừa qua và trong thời gian tới”, đồng chí Đoàn Văn Đảnh cho biết thêm./.