Bình Phước: Hiệu quả từ chính sách giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số

Thực hiện đồng bộ các giải pháp, quyết tâm "Không để ai bị bỏ lại phía sau"

Nhờ chính sách tặng bò sinh sản, hiện nhiều hộ đồng bào DTTS ở Bù Gia Mập đã vươn lên thoát nghèo.

Là một tỉnh miền núi thuộc miền Đông Nam bộ, có diện tích tự nhiên là 6.876,76 km2, dân số là 997.766 khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số có 193.860 khẩu, chiếm 20,14% dân số toàn tỉnh; 41 dân tộc sinh sống phân tán, đann xen trên địa bàn 111 xã, phường, thị trấn của 11 huyện, thị xã, thành phố, chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp, tập trung ở những địa bàn miền núi, vùng sâu, biên giới (15 xã biên giới, thuộc 03 huyện Lộc Ninh, Bù Đốp, Bù Gia Mập).

Tỉnh Bình Phước đã triển khai tốt Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020 và ưu tiên một phần nguồn ngân sách địa phương cùng với các nguồn vốn xã hội hóa và các chương trình hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách Trung ương, qua đó đã thực hiện có hiệu quả chính sách giảm nghèo vùng DTTS. Các ban, ngành, đoàn thể, địa phương đã và đang tích hợp các giải pháp để mang lại sự tốt nhất cho người nghèo.

Với phương châm “Kỷ cương liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”, UBND tỉnh Bình Phước đã tập trung mọi nguồn lực để hỗ trợ các chính sách nhà ở, nhà vệ sinh, nước sinh hoạt, hỗ trợ nông cụ phát triển sản xuất, hỗ trợ con giống, cây trồng… nhằm tăng cao thu nhập cho hộ nghèo dân tộc thiểu số có điều kiện thoát nghèo bền vững.

Sự chung sức, đồng lòng của toàn hệ thống chính trị, sự nỗ lực của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân đã từng bước hỗ trợ cho hộ nghèo dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh có động lực đăng ký thoát nghèo. Việc thực hiện mục tiêu “Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển” được đảm bảo; trung bình mỗi năm giảm 1,9% số hộ nghèo DTTS; có 01 xã và 17 thôn hoàn thành Chương trình 135; giảm 10 xã khó khăn (từ 38 xã năm 2015 giảm còn 28 xã vào năm 2020).

Trong năm 2019 và năm 2020, tỉnh đã tập trung gần 137 tỷ đồng ngân sách để thực hiện giảm 2.000 hộ nghèo DTTS trên địa bàn; qua đó đã giúp đồng bào ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Một trong những điểm nhấn trong thực hiện công tác giảm nghèo cho đồng bào DTTS của tỉnh Bình Phước, đó là đưa ra nghị quyết về giảm 1.000 hộ nghèo DTTS, từ đó các địa phương, đơn vị tiếp tục lấy đó làm căn cứ để triển khai thực hiện. Từ sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, Bình Phước đã thực hiện bước đầu thành công chương trình giảm nghèo vượt mục tiêu đề ra. Năm 2020, toàn tỉnh có 1.108 hộ đồng bào dân tộc thiểu số, vượt 111% kế hoạch. Trong giai đoạn 2015-2020, toàn tỉnh đã giảm được gần 3,6% tỉ lệ hộ nghèo, tương đương với khoảng 8.000 hộ, đưa tỉ lệ hộ nghèo giảm từ hơn 6% năm 2016 xuống còn hơn 2,5% vào năm 2020.

Tính riêng năm 2020, Quỹ “Vì người nghèo” tỉnh hỗ trợ xây dựng 719 căn nhà đại đoàn kết với tổng trị giá khoảng 57,52 tỷ đồng cho 8 huyện, thị xã. Trong đó, dự kiến hỗ trợ chương trình xóa 1.000 hộ nghèo DTTS sẽ xây dựng 451 căn nhà. Bên cạnh đó, các chương trình như hỗ trợ nhà vệ sinh, nước sinh hoạt, điện lưới, vay vốn chính sách đến tạo việc làm... cũng được thực hiện đồng thời và mang lại hiệu quả thiết thực. Tính đến tháng 9-2020, toàn tỉnh đã hỗ trợ 190/511 nhà vệ sinh; 220/574 hộ có nhu cầu nước sinh hoạt; hỗ trợ kéo điện cho 20/413 hộ; 33/497 cái tivi; vay vốn ưu đãi tín dụng từ Ngân hàng Chính sách xã hội 146/192 hộ; tạo việc làm cho 782/1.629 nhu cầu.

Đến nay toàn tỉnh Bình Phước chỉ còn hơn 3.400 hộ nghèo. Đặc biệt, không còn tỉ lệ hộ nghèo thuộc đối tượng người có công với cách mạng.

Cơ sở hạ tầng thiết yếu cơ bản đáp ứng yêu cầu, từ đó đã tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội góp phần cải thiện rõ rệt đời sống của đồng bào DTTS; khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, tăng cường; quốc phòng - an ninh vùng DTTS cơ bản đảm bảo ổn định.

Xác định mục tiêu và giải pháp thực hiện giảm nghèo theo giai đoạn

Nhờ sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, huyện biên giới Lộc Ninh đã có cơ sở vật chất khang trang hơn, đường giao thông đã được bê tông hóa.

Tuy nhiên, đánh giá từ tỉnh Bình Phước cũng nhấn mạnh, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân tộc trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn, hạn chế, đó là: Đồng bào các DTTS sinh sống chủ yếu ở vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa, có cơ sở hạ tầng kém phát triển, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn; trình độ nhận thức cũng như việc tiếp thu kiến thức khoa học công nghệ còn hạn chế, thiếu tư liệu sản xuất; một bộ phận còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại, chưa có ý thức tự vươn lên; phong tục, tập quán lạc hậu còn diễn ra ởmột số nơi.   

Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư phát triển vùng DTTS còn hạn chế, việc phân bổ chưa kịp thời, đầy đủ theo kế hoạch đề ra, định mức hỗ trợ thấp; thiếu quỹ đất để thực hiện chính sách hỗ trợ đất sản xuất cho hộ DTTS nghèo, không có đất sản xuất. Đội ngũ cán bộ người DTTS chưa đảm bảo theo tỷ lệ quy định, một bộ phận còn hạn chế về năng lực, trình độ. Đội ngũ làm công tác dân tộc ở cơ sở là cán bộ không chuyên trách, thường xuyên thay đổi, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng công tác dân tộc; tình hình dịch bệnh, an ninh chính trị, trật tự xã hội trong vùng DTTS, vùng biên giới còn tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định.Việc phối hợp giữa một số ban, ngành và địa phương trong thực hiện chính sách dân tộc có lúc, có nơi chưa chặt chẽ và thiếu đồng bộ.

Để công tác dân tộc đạt hiệu quả, Bình Phước xác định tiếp tục khắc phục những khó khăn, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện tốt các Kết Luận, Nghị quyết, Đề án của Trung ương; trên cơ sở các điều kiện cụ thể của tỉnh, tham mưu,  ban hành và tổ chức thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 trên địa bàn tỉnh. Trong đó, tập trung  giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, vệ sinh môi trường; phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương để sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị;  Đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, phục vụ sản xuất, đời sống trong vùng đồng bào DTTS, miền núi;  Phát triển giáo dục và đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch; Chăm sóc sức khỏe nhân dân, nâng cao thể trạng, tầm vóc người DTTS; Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em; Thực hiện bình đẳng giới, giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em; Tập trung đầu tư phát triển cho nhóm dân tộc tại chỗ…/.