Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Việc tổ chức thiện nguyện sẽ đi vào nề nếp

 Khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia từ thiện nhưng phải tuân thủ pháp luật

Chiều ngày 10/11, tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTBXH), một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là vấn đề quản lý về các hoạt động cứu trợ, thiện nguyện nhân đạo. 

Đại biểu Quốc hội Dương Văn Phước (Đoàn Quảng Nam) phản ánh “lùm xùm” xung quanh việc các tổ chức, cá nhân kêu gọi quyên góp từ thiện trong đợt thiên tai, bão lũ vừa qua.

“Quan điểm của Bộ trưởng về vấn đề này như thế nào? Với trách nhiệm của mình thì Bộ trưởng sẽ làm gì để góp phần quản lý, điều chỉnh các hoạt động thiện nguyện, quyên góp, cứu trợ trong thời gian tới, đáp ứng lòng mong đợi của cử tri và nhân dân cả nước?”, đại biểu đặt vấn đề.

Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung. Ảnh: TL.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng LĐTBXH Đào Ngọc Dung cho biết: Nghị định 64/2008/NĐ-CP của Chính phủ có đưa ra một nguyên tắc là khuyến khích các tổ chức, các cá nhân và mọi người dân tham gia làm việc từ thiện, tham gia cứu trợ, giúp đỡ người dân bị thiên tai, lũ lụt, bão, dịch bệnh, v.v.. Trong đó, quy định định rõ vai trò của Bộ Tài chính là cơ quan thu các ủng hộ và tổ chức việc triển khai cấp phát, kiểm tra, giám sát việc thực hiện; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đứng ra để huy động, tổ chức các hoạt động thiện nguyện này. 

Tuy nhiên, Bộ trưởng cho hay, do trong Nghị định và trong quy định pháp luật của chúng ta chưa quy định cụ thể cách thức vận động thế nào, quyên góp ra sao, tổ chức cấp phát thế nào đối với các tổ chức, cá nhân khác làm công tác này. Do đó, “cũng còn chỗ này, chỗ kia, có thể điều này, điều kia”. 

Bộ trưởng nêu quan điểm khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia làm việc từ thiện, tham gia cứu trợ, giúp đỡ người dân bị thiên tai, lũ lụt, bão, dịch bệnh. Tuy nhiên, lưu ý làm từ thiện phải trên cơ sở có nguyên tắc, phải được quy định bằng pháp luật.

 Chính vì vậy, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, thời gian vừa qua, trên cơ sở những khó khăn và dư luận phản ánh thì Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Nghị định 64 và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 93/2021/NĐ-CP của Chính phủ về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, ngày 27/10/2021, trong đó quy định rất rõ nguyên tắc, tiêu chí, cách làm, từ việc vận động. 

“Chúng tôi tin rằng sau ngày 1/12 khi Nghị định 93 có hiệu lực thì chắc chắn việc tổ chức thiện nguyện của chúng ta sẽ đi vào nề nếp. Còn trong quá trình vừa qua, tôi nghĩ rằng cá nhân nào, tổ chức nào sai thì chúng ta phải xử lý theo pháp luật”, Bộ trưởng khẳng định. 

Cần sớm triển khai quyết liệt 

Thông tin thêm về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, Nghị định số 64/2008/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2008 của Chính phủ đã bộc lộ một số nhược điểm như: tính minh bạch, công khai hoạt động thiện nguyện; quy định đối với việc quản lý, sử dụng và phân phối các hàng, tiền và vấn đề mở tài khoản, vấn đề đăng ký vận động, …

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc. Ảnh: TL.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho hay, Nghị định số 93/2021/NĐ-CP đã hạn chế những tồn tại, khuyết điểm của Nghị định số 64/2008/NĐ-CP và đã quy định rõ các đối tượng từ Mặt trận Tổ quốc đến Hội chữ thập đỏ đến tổ chức, cá nhân, các đơn vị liên quan thực hiện vấn đề thiện nguyện (vận động tài trợ) và quy định rõ việc quản lý tiền, các loại hàng hóa như vàng, ngoại tệ; việc phân bổ các vật tư hàng hóa, tiền cho các đối tượng được thụ hưởng. Đồng thời, quy định vấn đề ghi chép đầy đủ quá trình hoạt động và được mở tài khoản tại ngân hàng thương mại theo từng đợt vận động hoặc tại kho bạc và sau đợt mỗi đợt vận động, các tổ chức, cá nhân phải đóng tài khoản và vấn đề phải niêm yết công khai đối với hàng hóa, tiền, tài sản đã nhận vận động, phân phối một cách minh bạch; quy định chế độ báo cáo chặt chẽ;...

Bên cạnh đó, Nghị định số 93/2021/NĐ-CP cũng quy định các hình thức vận động đóng góp tự nguyện như tự nguyện giảm giá các loại dịch vụ như giá nước, giá điện và các loại dịch vụ khác; Quy định chặt chẽ vấn đề thanh tra và kiểm tra…

Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh, vấn đề đặt ra là Nghị định này cần sớm được triển khai quyết liệt và đầy đủ trên thực tế.

Cảnh sát hình sự đang rà soát hoạt động từ thiện

Tham gia giải trình làm rõ thêm về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, hiện nay Bộ Công an đang giao cho Cục Cảnh sát hình sự tiến hành thụ lý, kiểm tra, xác minh các nguồn tin phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng về hoạt động quyên góp tiền từ thiện, cứu trợ trong đợt mưa lũ xảy ra tại khu vực miền Trung năm 2020 của một số nghệ sĩ, để làm rõ những vụ việc theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm. Ảnh: TL.

 “Cục Cảnh sát hình sự đang phối hợp với các ngân hàng để tiến hành rà soát, xác định những tài khoản đã huy động từ thiện để làm rõ việc tiếp nhận quyên góp và quá trình giải ngân. Phối hợp với Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thuộc các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi xác minh, làm rõ số tiền, hàng các nghệ sĩ đã tiến hành cứu trợ, từ thiện tại các địa phương”, Bộ trưởngTô Lâm thông tin.

Bên cạnh đó, Cục Cảnh sát hình sự đã mời làm việc với một số cá nhân, tổ chức đề nghị cung cấp các thông tin có liên quan để sớm kết luận vụ việc theo quy định của pháp luật. Đồng thời, Cục Cảnh sát hình sự đã chỉ đạo lực lượng cảnh sát hình sự toàn quốc rà soát, nắm tình hình hoạt động từ thiện diễn ra trên địa bàn, kịp thời phát hiện các trường hợp cá nhân, tổ chức lợi dụng các hoạt động kêu gọi từ thiện để thực hiện các hành vi chiếm đoạt tài sản. 

Qua rà soát tại các địa phương, hiện nay Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp nhận 6 tin tố giác về tội phạm của công dân có liên quan đến việc huy động tiền từ thiện của các nghệ sĩ. Cơ quan này đã phân loại 6 tố giác theo đúng quy trình của pháp luật tố tụng hình sự, mọi công việc hiện nay đang tiến hành theo đúng quy định của pháp luật. 

Đồng thời, qua công tác rà soát, nắm tình hình, Bộ Công an đã kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, sửa đổi các quy định của pháp luật liên quan đến vận động, tiếp nhận, phân bổ, sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, các sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo theo hướng bổ sung các quy định về hoạt động này đảm bảo công khai, minh bạch, vừa qua đã được tiếp thu để ban hành Nghị định 93./.