Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Cần thay đổi tư duy về đảm bảo an toàn thực phẩm

Ngày 18/10, tại TP Hồ Chí Minh, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) đã tổ chức Hội nghị “Đảm bảo chất lượng, an toàn và minh bạch nguồn gốc xuất xứ thực phẩm cho người tiêu dùng Việt Nam”. Bộ trưởng NN&PTNT Lê Minh Hoan chủ trì hội nghị.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan chủ trì và phát biểu tại Hội nghị

Tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm và thủy sản (Bộ NN&PTNT) ông Nguyễn Như Tiệp thông tin hiện nay nguồn lượng thực, thực phẩm của Việt Nam quy mô nhỏ, chất lượng không ổn định, thiếu minh bạch. Tỷ lệ vi phạm an toàn thực phẩm (ATTP), ngộ độc thực phẩm giảm nhưng còn ở mức cao hơn so với các quốc gia phát triển.

Trong 9 tháng đầu năm 2022, có 99,5% cơ sở sản xuất được chứng nhận đủ điều kiện ATTP; 89% cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ cam kết tuân thủ quy định ATTP; 97,6% mẫu giám sát đạt yêu cầu ATTP; 12.582 cơ sở trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản được chứng nhận VietGAP và tương đương; 86.384 ha diện tích trồng trọt, nuôi trồng thủy sản được chứng nhận VietGAP và tương đương. Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thuỷ sản 9 tháng đầu năm 2022 đạt 40,8 tỷ USD.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao nêu thực trạng hiện nay “nhiều sản phẩm của Việt Nam đang chưa đảm bảo tiêu chuẩn, chất lượng. Chúng ta đang đối phó với việc trình ra chứng nhận tiêu chuẩn. Trong khi thế giới là chất lượng sản phẩm quy định lòng tin, tiêu chuẩn của sản phẩm”

Bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch cho rằng: Đang có sự bất hợp lý khi kêu gọi nông dân sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Thế nhưng, thị trường đôi khi không chấp nhận sản phẩm VietGAP do nông dân làm ra. Nghĩa là tiêu chuẩn chưa gắn với thị trường.

Nhiều người có những hành vi gian dối, hàng kém chất lượng nhưng "đội lốt" nhãn mác VietGAP đưa vào siêu thị, đánh lừa người tiêu dùng và gây thiệt hại ngược lại cho những nông dân làm VietGAP chân chính.

Vì vậy, bà Minh kiến nghị, cần sự chặt chẽ, quyết liệt trong quản lý Nhà nước; truy suất nguồn gốc sản phẩm; chứng nhận các tiêu chuẩn hiện nay.

Một số ý kiến tại Hội nghị cho rằng: Nhiều nhà sản xuất, đơn vị cung ứng còn chưa có tính tự giác trong sản xuất và chế biến các sản phẩm an toàn, đảm bảo chất lượng mà họ còn chạy theo lợi nhuận; nông dân sản xuất manh mún; sản xuất theo phong trào; sản xuất thủ công chưa ứng dụng công nghệ…

Các đại biểu cũng đã đưa ra giải pháp, đó là cần áp dụng kinh nghiệm của các nước tiên tiến; kiểm soát chặt chẽ chất lượng từ đầu khi đưa con giống vào sản xuất; đa dạng hóa sản phẩm, với chất lượng tốt; đồng bộ trong khâu quản lý để sản phẩm đến tay người tiêu dùng đảm bảo chất lượng.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng: Thực tế tại các chợ đầu mối, lượng thương nhân đến giao dịch mua bán là quá lớn thì khó có thể quản lý được. Vì vậy việc đi tìm căn nguyên của vấn đề là rất quan trọng. “Chúng ta cùng nhau tạo ra một giá trị, thay đổi tư duy mua và bán, đừng tư duy “tiền trao cháo múc”, cần phải thay đổi từ hình thức canh tác, tư tu duy sản xuất, liên kết rộng hơn và giám sát, quản lý lẫn nhau như nước Nhật đã làm. Điều đó đòi hỏi trách nhiệm xã hội, cần kiến tạo, đồng hành cùng chia sẻ với người nông dân” – Bộ trưởng Lê Minh Hoan bày tỏ.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan chứng kiến lễ ký kết giữa Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) và Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam.

Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, cần phải thay đổi tư duy và hành động, không thể hành động ngắn hạn mà phải biến nó thành tiềm thức, là câu chuyện hằng ngày, bởi VSATTP là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chính chúng ta và con cái của chúng ta. 

Từ câu chuyện đi kiểm tra vệ sinh an toàn TP tại chợ đầu mối Bình Điền, TP Hồ Chí Minh, Bộ trưởng cho rằng, chỉ có bằng pháp luật để kiểm tra, kiểm định giám sát, chỉ có như vậy mới đảm bảo. Bên cạnh đó là vấn đề đạo đức xã hội, muốn vậy từng doanh nghiệp, từng người cần phải ngồi lại với nhau để cùng làm, cùng phát triển.

Bộ trưởng gợi ý doanh nghiệp khi hợp tác với nông dân cần có sự liên kết với Hội nông dân, chính quyền sở tại để tăng thêm hệ thống giám sát, nhằm tạo sự minh bạch cho sản phẩm, tạo ra hiệu ứng lan tỏa trong xã hội.

Về quản lý nhà nước, Bộ sẽ hoàn thiện dần những quy định, đã đến lúc chuyển từ khuyến khích sang bắt buộc, bắt buộc ở trong diện rộng chưa được thì bắt buộc trong diện hẹp, từ hệ thống phân phối lớn, từ tập đoàn lớn, dần trở thành một ngành sản xuất kinh doanh có điều kiện.

Trong khuôn khổ Hội nghị, diễn ra Lễ ký kết phối hợp hỗ trợ TP Hồ Chí Minh xây dựng và phát triển chuỗi giá trị ngành hàng nông lâm thủy sản do Dự án Canada tài trợ. Và ký kết kế hoạch phối hợp thỏa thuận tăng cường kiểm soát nguồn gốc xuất xứ thực phẩm giữa Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) và Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam./.