“Bóng hồng” trên những công trình
Chọn việc “3 không”
Hơn 10 năm làm nghề bốc vác, chị Đào, ở khu phố Nhơn Cầu, phường Tân Khánh, TP.Tân An, tỉnh Long An chưa hề biết đến hợp đồng lao động là gì. Công việc của chị cũng như những lao động nam làm nghề bốc vác tại các nhà máy xay xát là đến kho của nhà máy, khi có hàng thì bốc dỡ, tính tiền công theo sản phẩm. Ngoài ra, gần như họ chẳng có quyền lợi gì khác.
Chị Đào kể, vào các dịp rằm lớn hoặc tết, nhà máy tặng công nhân bốc vác vài chục kilôgam gạo hoặc ít tiền. Họ là lao động tự do, không ràng buộc với nhà máy, công ty, đơn vị nào nên không được hưởng các chế độ bảo hiểm hay tiền thưởng như quy định. Những người bốc vác tự chia ca với nhau, mỗi ca 24 giờ, nếu “trúng” thì được 500.000-600.000 đồng/ca, nếu “thất” thì chỉ khoảng 300.000 đồng/ca.
“Lượng hàng về tùy mùa, tùy ngày, cũng không biết trước được, không ngày nào giống ngày nào” - chị Đào cho biết.
Mỗi ca làm việc của chị Đào kéo dài từ 7 giờ sáng hôm nay đến 7 giờ sáng hôm sau
Vậy là chị gắn bó với công việc bốc vác trên 10 năm. Những lao động nữ làm nghề bốc vác khác trẻ tuổi hơn lần lượt bỏ nghề đi làm công nhân hoặc tìm việc khác tốt hơn. Ở cái tuổi xấp xỉ 50 như chị thì muốn vào xí nghiệp làm công nhân cũng khó.
Chị nói: “Biết là nghề này cực nhọc nhưng còn sức thì cứ làm. Tôi lớn tuổi rồi, công ty không nhận nữa. Ở đây, làm việc không ràng buộc, ai có việc bận cứ nghỉ, ai làm thì hưởng, không làm thì thôi nên tôi thấy công việc này hợp với tôi”. Và chị cảm thấy hài lòng với một công việc không bảo hiểm, không hợp đồng và không tiền thưởng.
Cũng như chị Đào, chị Nguyễn Thị Thới, ở ấp 3, xã Bình Đức, huyện Bến Lức chọn cho mình một công việc tự do không hợp đồng, không bảo hiểm, không tiền thưởng và cũng không kém phần vất vả: Phụ hồ.
Chị Thới ngoài 50 tuổi, dáng người gầy nhỏ, chị mới “bén” nghề này thời gian gần đây. Không có đất sản xuất, lúc trước, chị chuyên đi đốn mía thuê, dần dần, diện tích mía bị thu hẹp do người dân chuyển sang trồng loại cây khác, chị nhận làm cỏ thuê hay những việc nhẹ khác nhưng thu nhập không cao nên chị Thới chuyển sang làm phụ hồ.
Chị kể: “Ông xã tôi là thợ xây nên tôi đi theo phụ hồ. Thầu nhận công trình ở đâu thì vợ chồng tôi tới đó làm. Mỗi ngày cũng được vài trăm ngàn đồng, lãnh lương theo tuần nên cũng đỡ”. Và nhờ cái “đỡ” đó mà người phụ nữ ngoài 50 tuổi vẫn gồng mình đẩy từng xe gạch, đá, ôm từng bao xi măng giữa cái nắng nóng oi bức của mùa hè.
Hỏi chị sợ điều gì nhất khi làm nghề, có phải là tai nạn hay mệt mỏi, chị trả lời: “Sợ nhất là trời mưa, mưa không làm được thì không có tiền!”.
Chị Nguyễn Thị Thới làm việc ở công trình Ảnh: P.Phương
Và những điều không nói
Vất vả thì công việc nào cũng có nhưng nỗi vất vả của những lao động nữ chọn “việc của đàn ông” thì chỉ “trong nghề” mới hiểu.
Chị Phụng, quê ở tỉnh Đồng Tháp, theo công trình xây dựng đến thị trấn Bến Lức, huyện Bến Lức, làm được 2 tuần.
Vừa bê sắt, đập sắt, chị vừa kể: “Trận mưa lớn tối qua làm ngập hết cái chòi luôn, bây giờ nước vẫn chưa ráo”. Chúng tôi nhìn về phía căn chòi tạm che bằng vải bạt. Đó là nơi nghỉ ngơi chung của nhóm thợ xây và phụ hồ ở công trình chị Phụng đang làm. Tất nhiên, chị là nữ duy nhất.
Chấp nhận rời quê làm phụ hồ nghĩa là chị chấp nhận hết khó khăn. Mọi chuyện riêng tư từ chỗ ngủ đến vệ sinh cá nhân của một phụ nữ đều phải diễn ra tại công trình, trong một không gian dã chiến, tạm bợ và ọp ẹp, xung quanh là những đồng nghiệp nam.
Với hy vọng về cuộc sống tốt đẹp hơn trong tương lai, chị Phụng nỗ lực khắc phục khó khăn, như lời một thầu công trình chia sẻ: “Bây giờ, vì cuộc sống thì khó khăn mấy, người ta cũng cố gắng”.
Chị tâm sự: “Công việc này nặng nhọc thì có nặng nhọc vì mình làm tất cả mọi việc từ vác đá, xi măng, trộn hồ, bẻ sắt,... nhưng với những phụ nữ nông thôn quen việc đồng áng như tôi thì thấy cũng bình thường. Vì ở quê, tôi cũng làm nặng y vậy thôi!”.
Gia đình không có đất sản xuất nên chị làm thuê hầu như không từ việc gì: Bốc vác trong các nhà máy, vác lúa mướn,... Khi con trai lớn, chị cùng con rời quê theo các công trình. Mỗi ngày làm việc chăm chỉ, chị có thể kiếm gần 300.000 đồng. “Làm việc chăm chỉ” nghĩa là làm nhiều, làm được nhiều việc nặng nhọc tương đương phụ hồ nam.
Chị nói: “Tùy người làm giỏi hay không mà chủ trả tiền công tương xứng. Ở đây, cứ làm thì có tiền, không thì thôi! Không cuối tuần, không lễ, tết, không thưởng gì hết. Khỏe thì làm nhiều, mệt thì làm ít, có gì anh em cũng phụ đỡ mình chút đỉnh chứ không ai nói gì”. Nhờ vậy, chị Phụng mới có thể theo được nghề phụ hồ “rày đây mai đó” được.
Chị Phụng đang chỉnh thẳng những cây sắt to
Vẫn tiếp tục với đống sắt ngổn ngang, chị vừa tâm sự: “Phụ nữ mà, sẽ có những ngày mệt mỏi, đau lưng. Mấy ngày đó, mình nhờ mấy anh làm chung phụ hoặc làm ít lại một chút cho vừa sức, 1-2 ngày rồi cũng qua. Mà riết cũng quen!”. Hầu như người phụ nữ nào chọn công việc nặng nhọc làm nghề kiếm sống cũng đều quen dần điều đó.
Như chị Đào chia sẻ: “Mấy ngày thấy mệt mỏi thì vác ít chút. Mà cũng không sao! Chỉ đau lưng hơn thường ngày chút thôi chứ cũng không có gì. Còn làm được thì cứ làm thôi!”.
Và như vậy, nhiều chị em vẫn cặm cụi ngày đêm trên các công trình. Họ chọn cho mình một công việc nặng nhọc chẳng kém gì nam giới để mưu sinh. Có thể những dáng người nhỏ nhắn ấy đang lom khom trên những công trình cao tầng, gồng mình, cố sức vác một bao xi măng hay trộn bêtông dưới trời nắng như thiêu hoặc kê vai đỡ lấy một hàng dài những bao gạo nặng 50kg trên băng tải. Dù là công việc gì, họ cũng nỗ lực hết mình để hoàn thành tốt nhiệm vụ, chẳng hề thua kém những đồng nghiệp nam, mặc dù, riêng mình vẫn có những khó khăn khó nói./.
Phương Phương
