Cả nước còn 1.200 hồ chứa thủy lợi xuống cấp

Hiện nay, cả nước đã xây dựng được 7.169 đập, hồ chứa thủy lợi, trong đó có 419 đập dâng có chiều cao trên 5m và 6.750 hồ chứa với tổng dung tích trữ khoảng 14,5 tỷ m3, tạo nguồn nước tưới cho gần 1,1 triệu ha đất nông nghiệp, cấp khoảng 1,5 tỷ m3 nước cho sinh hoạt, công nghiệp, phân bố tại 45/63 địa phương trên cả nước. Các hồ chứa thủy lợi lớn có dung tích từ 3 triệu m3 trở lên đã được sửa chữa đảm bảo an toàn. Trong đó, năm 2019, Chính phủ đã hỗ trợ cho 30 tỉnh 500 tỷ đồng để sửa chữa nâng cấp 84 hồ.

Theo báo cáo của các địa phương và kết quả kiểm tra rà soát của Tổng cục Thủy lợi, riêng khu vực miền núi phía Bắc còn 343/1.200 hồ chứa bị hư hỏng, thiếu khả năng xả lũ, cần sửa chữa nâng cấp bảo đảm an toàn. Trong đó, có khoảng 59/200 hồ chứa bị hư hỏng nặng đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Tổng cục Thủy lợi cho biết, mặc dù đã được Chính phủ quan tâm, các bộ, ngành và địa phương đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo đảm an toàn hồ chứa thủy lợi, tuy nhiên, những năm gần đây, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đã gây mưa, lũ cực đoan diễn biến phức tạp, bất thường ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn hồ chứa. Từ năm 2010 đến nay đã xảy ra 71 sự cố đập, hồ chứa.

Đơn vị thi công khắc phục sự cố vỡ đập Bara Đô Lương (Nghệ An) tháng 6 vừa qua. (Ảnh: TTXVN)

Về 343 hồ thuộc khu vực miền núi phía Bắc bị xuống cấp, hư hỏng nặng, Tổng cục Thủy lợi cho biết thêm, đây là những hồ tập trung vào nhóm hồ vừa và nhỏ, các hồ này chủ yếu được xây dựng đã lâu. Trong điều kiện kinh tế khó khăn, kỹ thuật hạn chế, thiếu kinh phí bảo trì, sửa chữa nâng cấp, việc triển khai thực hiện các quy định pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước và sửa chữa, bảo trì công trình chưa được UBND các tỉnh quan tâm đúng mức, chưa bố trí đủ kinh phí để thực hiện. Bên cạnh đó, nhiều địa phương giao hồ chứa lớn, vừa cho cấp huyện, xã trực tiếp quản lý. Đối với các hồ chứa nước nhỏ được giao cho cấp xã nhưng chưa thành lập được tổ chức thủy lợi cơ sở để quản lý, khai thác theo quy định. Do vậy, công tác kiểm tra, phát hiện hư hỏng và sửa chữa hư hỏng không kịp thời, dẫn đến sự cố hồ chứa nước.

Để đảm bảo an toàn hồ chứa thủy lợi trong mùa mưa lũ năm 2020, Tổng cục Thủy lợi đề nghị cần thường xuyên, định kỳ kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình, tổ chức trực ban tại công trình 24/24 giờ trong thời gian có mưa, lũ nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các hư hỏng, sự cố ngay từ giờ đầu, giảm thiểu thiệt hại do sự cố gây ra.Thành lập và chỉ đạo hoạt động của Hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước; quyết định phương án tích nước và giải pháp bảo đảm an toàn cho đập, hồ chứa thủy lợi bị hư hỏng, xuống cấp.

Đặc biệt là theo dõi sát diễn biến thời tiết, mực nước, hiện trạng hồ chứa, vận hành hồ chứa theo diễn biến thực tế đáp ứng yêu cầu sử dụng nước, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du đập. Xây dựng phương án ứng phó thiên tai, phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp và bố trí các điều kiện cần thiết để thực hiện phương án nhằm ứng phó kịp thời với các tình huống mưa, lũ. Cùng với đó là quan tâm triển khai thực hiện Đề án “Bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy lợi, giai đoạn đến năm 2030” với mục tiêu chính, đến năm 2030 sửa chữa, nâng cấp bảo đảm an toàn cho 1.200 hồ chứa bị xuống cấp, thiếu khả năng xả lũ, tăng cường năng lực quản lý an toàn đập, hồ chứa nước sau khi đề án được Chính phủ phê duyệt./.