Cần có định hướng kịp thời cho sự phát triển của ngành quế Việt Nam
Chiều 10/12, tại Hà Nội, Tổng Cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) phối hợp với Tổ chức Sáng kiến thương mại bền vững (IDH) tổ chức Hội thảo trực tuyến “Phát triển bền vững quế Việt Nam”.
 |
| Quang cảnh Hội thảo (Ảnh: B.T) |
Việt Nam là quốc gia sản xuất và xuất khẩu quế đứng thứ ba theo sản lượng trên toàn thế giới, sau Indonesia và Trung Quốc. Với diện tích hơn 150.000 ha, trồng quế hiện đang là sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ dân tộc thiểu số tại các tỉnh vùng sâu vùng xa, đồng thời đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội của nhiều địa phương.
Theo báo cáo của tổ chức FAO, tổng sản lượng quế của Việt Nam năm 2019 đạt 41.408 tấn, chiếm 17% sản lượng toàn cầu. Nhu cầu về quế tăng nhanh hơn mức tăng nguồn cung toàn cầu, hiện ước tính từ 8 - 12%. Sự mất cân đối giữa cung và cầu đã khiến giá quế ngày càng tăng, nhất là từ năm 2016 đến nay.
Thực trạng này có thể dẫn đến việc chuyển đổi phát triển quế ồ ạt tại Việt Nam. Bên cạnh các hoạt động sản xuất, cũng gia tăng các hoạt động liên quan đến thu mua, chế biến và xuất khẩu quế giữa các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Nếu không có những định hướng quản lý và phát triển ngành quế một cách chiến lược, kịp thời và bền vững thì có thể sẽ đưa đến những lúng túng cho các cơ quan quản lý ở địa phương, khó khăn trong việc đáp ứng được chất lượng và gặp rủi ro về giá cả, về thị trường đầu ra và có thể sẽ đưa đến hậu quả và tác động tiêu cực cho người dân trồng quế và các doanh nghiệp liên quan đến chế biến và xuất khẩu quế ở Việt Nam.
Ông Bùi Chính Nghĩa, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp cho biết, quế là một loại lâm sản ngoài gỗ hiện có nhu cầu thị trường quốc tế ngày một gia tăng. Diện tích trồng quế ở Việt Nam cũng đang mở rộng và phát triển mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu thị trường, do vậy nếu không có những định hướng kịp thời, sẽ có nguy cơ phải đối mặt với những vấn đề phát triển không bền vững.
Theo ông Nguyễn Quế Anh – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Sản xuất và xuất khẩu quế, hồi Việt Nam, hiện nay bà con nông dân canh tác theo tập quán cũ, chưa chú trọng đến việc áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất dẫn đến sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vào các thị trường cao cấp chưa cao. 70% giống quế, hồi do người dân tự sản xuất theo kinh nghiệm, chất lượng giống không đảm bảo, chỉ có khoảng 30% lượng giống được cung cấp bởi các công ty nông nghiệp hoặc dự án trồng mới của chính quyền địa phương.
Bên cạnh đó, các công ty hợp tác với nông dân theo chuỗi giá trị rất ít. Do vậy, người nông dân thường gặp tình trạng giá cả bấp bênh, được mùa mất giá tương tự các sản phẩm nông sản khác. Ngoài ra, với đặc thù của ngành quế, hồi, đa số các đơn vị hoạt động theo mô hình gia đình, sản xuất nhỏ, chưa có sự gắn kết và chia sẻ thông tin với nhau, nhiều trường hợp còn cạnh tranh không lành mạnh, tranh mua, tranh bán làm yếu đi sức cạnh tranh của ngành quế hồi Việt Nam.
Tại Hội thảo, ông Huỳnh Tiến Dũng – Giám đốc của Tổ chức IDH tại Việt Nam chia sẻ, thời gian qua, IDH đã tích cực hợp tác và phối hợp với các đơn vị liên quan của Bộ NN&PTNN, các địa phương, các hiệp hội và các doanh nghiệp trong và ngoài nước trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững các ngành hàng của nông nghiệp Việt Nam, trong đó có chè, hồ tiêu, cà phê và thuỷ sản. Gần đây, một số hiệp hội và nhiều doanh nghiệp trong nước và quốc tế đã tiếp cận và đề nghị IDH mở thêm một chương trình hỗ trợ về mặt hàng quế. Sau khi xem xét đánh giá kỹ lưỡng về nhu cầu thị trường thế giới, về tiềm năng của Việt Nam, những thách thức của ngành hàng, quế đã được chính thức đưa vào là 1 chương trình hỗ trợ mới của IDH tại Việt Nam cho giai đoạn 2021-2030.
Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý đã cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng chuỗi ngành hàng quế cũng như đưa ra các định hướng phát triển của ngành hàng này trong tương lai. Trong đó, nhiều ý kiến cho rằng, việc thành lập Hiệp hội Quế hồi Việt Nam là điều thực sự cần thiết để đảm bảo quyền lợi cũng như chia sẻ thông tin thị trường và định hướng phát triển cho các đơn vị thành viên./.
