Cần có giải pháp phát triển bền vững cho cây ăn quả chủ lực

Thương lái thu mua sầu riêng tại tỉnh Đắk Lắk (Ảnh: Nhật Anh)

Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cho biết, năm 2020, vùng Duyên hải Nam Trung bộ có diện tích cây ăn quả năm 93,3 nghìn ha; vùng Tây Nguyên có diện tích 94,4 nghìn ha.

Trong đó, riêng vùng Tây Nguyên, một số cây ăn quả phát triển nhanh và cho hiệu quả kinh tế cao như sầu riêng (tại Lâm Đồng, Đắk Lắk, Đắk Nông), bơ (Lâm Đồng, Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai) đang được nông dân mở rộng diện tích, đặc biệt trồng xen trong vườn cà phê. Diện tích sầu riêng đạt 27,8 nghìn ha, sản lượng 177,5 nghìn tấn; bằng 39,8% diện tích và 31,7% sản lượng của cả nước. Diện tích bơ 15,5 nghìn ha, sản lượng 86,5 nghìn tấn; bằng 78,1% diện tích và 81,9% sản lượng cả nước.

Ngoài ra, một số vùng sản xuất chanh leo (Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông) đã hình thành với diện tích 6,7 nghìn ha. Phần lớn sầu riêng, bơ được trồng xen canh trong cà phê và cây trồng khác. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích các loại cây này cần đánh giá và quy hoạch vùng sản xuất phù hợp, phát triển liên kết sản xuất giữa nông dân với các doanh nghiệp, sản xuất an toàn gắn với phát triển sơ chế, chế biến, đáp ứng thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tại vùng duyên hải Nam Trung bộ, đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung như: thanh long tại Bình Thuận; nho, táo tại Ninh Thuận; xoài tại Khánh Hòa. Ngoài ra, một số đối tượng như bưởi, sầu riêng đang được mở rộng diện tích.

Do dịch bệnh COVID-19 thời gian qua đã ảnh hưởng đến tiêu thụ trong nước và xuất khẩu các mặt hàng trái cây tại một số thời điểm, dẫn đến giá thu mua thanh long, sầu riêng, bơ, xoài giảm nhiều so với cùng kỳ. Tuy nhiên với chanh leo do có đầu ra nên giá thu mua trong nước ổn định, hiệu quả sản xuất tốt tại một số tỉnh Tây Nguyên. Đến nay, phần lớn các cây ăn quả chủ lực đã kết thúc vụ thu hoạch, chỉ còn một số đối tượng đang thu hoạch như chuối, mít, thanh long (vụ rải vụ tại Bình Thuận); sầu riêng, bơ và chanh leo cuối vụ thu hoạch (tại Tây Nguyên).

Cục Trồng trọt cho biết, dự kiến sản lượng cây ăn quả chính quý IV/2021 tại vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên đạt 693,6 nghìn tấn, bằng 37,9% tổng sản lượng cả năm. Trong đó Tây Nguyên 213,8 nghìn tấn, vùng duyên hải Nam Trung bộ với 479,9 nghìn tấn. Cây cho thu hoạch lớn trong quý IV là thanh long, dự kiến 379 nghìn tấn; chuối 80 nghìn tấn; sầu riêng 78 nghìn tấn; bơ 47 nghìn tấn; chanh leo 38 nghìn tấn; mít 23 nghìn tấn; dứa 21 nghìn tấn.

Để tiếp tục đưa cây ăn quả tại vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên cho hiệu quả kinh tế cao, Cục Trồng trọt cho rằng cần tăng cường công tác quản lý, giám sát thực hiện đúng định hướng, xác định cụ thể diện tích từng loại cây thông qua việc quản lý vùng trồng gắn với việc xây dựng hệ thống thu mua, sơ chế, chế biến, bảo quản và tiêu thụ.

Các tỉnh tiếp tục rà soát tình hình sản xuất các đối tượng cây ăn quả trên địa bàn. Xác định các đối tượng cây ăn quả chủ lực, có lợi thế phát triển phù hợp với đất đai, điều kiện sinh thái. Trên cơ sở rà soát, đưa ra các chính sách, giải pháp phát triển bền vững.

Đi cùng với đó, đẩy mạnh liên kết tiêu thụ với các hệ thống siêu thị trong nội tỉnh và ngoại tỉnh, bán các sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, …Tiếp tục triển khai kế hoạch chi tiết sản xuất, tiêu thụ các loại trái cây, dự kiến thống kê sản lượng từng loại trái cây cụ thể hàng tháng, quý để có phương án tiêu thụ hiệu quả, dự báo và triển khai sản xuất cho từng đối tượng cây ăn quả phù hợp với tình hình hiện nay./.