Cần lành mạnh hóa thị trường, tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm nhôm Việt Nam

Làm sao để lành mạnh hóa thị trường, tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm nhôm Việt Nam là vấn đề được đưa ra bàn thảo tại Diễn đàn Doanh nghiệp ngành nhôm Việt Nam năm 2023

Làm sao để lành mạnh hóa thị trường, tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm nhôm Việt Nam là vấn đề được đưa ra bàn thảo tại Diễn đàn Doanh nghiệp ngành nhôm Việt Nam năm 2023, do Hội Nhôm thanh định hình Việt Nam (VAA) phối hợp cùng Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) tổ chức ngày 17/5.

Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn, ông Nguyễn Minh Kế - Chủ tịch Hội Nhôm thanh định hình Việt Nam - cho biết, hiện trạng ngành nhôm Việt Nam vô cùng khó khăn. Nhu cầu thị trường giảm mạnh, các nhà máy đang hoạt động ở mức xấp xỉ 30% công suất, dòng tiền cạn kiệt. Một số doanh nghiệp trong nước đang bán phá giá gây nhiễu loạn thị trường. Do đó, cần có biện pháp lành mạnh thị trường, tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm nhôm Việt Nam để tìm kiếm thị trường xuất khẩu.

Cũng theo ông Nguyễn Minh Kế, những năm 2016 - 2018, nhôm Trung Quốc dư thừa sản lượng, tràn vào bán phá giá khiến doanh nghiệp nhôm nội địa đã lâm vào cảnh ngừng hoạt động, công nhân mất việc.

Năm 2019, Việt Nam đã áp thuế chống bán phá giá với nhôm định hình có xuất xứ từ Trung Quốc với mức thuế tạm thời từ 2,49% đến 35,58%. Quyết định áp thuế chống bán phá giá sẽ hết hiệu lực từ tháng 10/2024, thời hạn nộp hồ sơ rà soát cuối kỳ đến tháng 9/2023. Các nhà sản xuất nhìn nhận vai trò của thuế chống bán phá giá đối với thị trường trong nước những năm qua.

Ngoài ra, ông Nguyễn Minh Kế còn cho rằng xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư sang ngành nhôm Việt Nam những năm gần đây rất rõ nét, chủ yếu là dòng vốn đến từ các nhà sản xuất nhôm Trung Quốc đang chuyển hướng đầu tư sản xuất tại Việt Nam nhằm tránh bị áp thuế chống bán phá giá.

Diễn đàn thu hút nhiều đại diện ban, ngành và doanh nghiệp  tham dự

Đồng thời, việc chuyển điểm sản xuất có thể giúp nhôm Trung Quốc tận dụng được các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại mà nhôm Việt Nam đang được hưởng, nhằm tránh các biện pháp phòng vệ thương mại của các nước như Mỹ, EU, Anh… Điều này sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường trong nước và thị trường xuất khẩu của các nhà máy nhôm Việt Nam.

Chia sẻ tại diễn đàn ông Vũ Văn Phụ - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Nhôm thanh định hình Việt Nam cũng lo ngại, ngành nhôm Việt Nam đang dư thừa công suất. Ông Vũ Văn Phụ phân tích, số nhà máy sản xuất nhôm khoảng 100 nhà máy, chủ yếu là sản xuất nhôm định hình. Năng lực sản xuất nhôm tăng mạnh, khoảng trên 1,2 triệu tấn/năm, đáp ứng đủ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Vài năm gần đây, công suất của ngành nhôm bắt đầu dư thừa. Sản lượng chỉ đạt 70% công suất thiết kế, lượng hàng hóa đã vượt xa nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Quý I/2023, các nhà máy chỉ hoạt động ở mức 30 - 40% công suất, chủ yếu duy trì việc làm cho người lao động, doanh thu thấp, dòng tiền khó khăn.

Vì vậy,  ông Vũ Văn Phụ cho rằng cần xem xét quy hoạch tổng thể ngành nhôm, sản xuất nhôm nguyên chất và tăng cường tái chế nhôm, tiếp cận nguyên liệu “xanh”, ông Vũ Văn Phụ đề xuất, đồng thời kiến nghị cơ quan chức năng xem xét nghiên cứu xây dựng quy hoạch chính sách phát triển ngành; duy trì có hiệu quả biện pháp phòng vệ thương mại trong nước; xem xét cẩn trọng các dự án vốn FDI vào ngành nhôm Việt Nam; giảm thuế xuất khẩu nhôm profile; tăng năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu, vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Chu Thắng Trung - Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cũng lưu ý, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh liên kết để tận dụng lợi thế của chuỗi sản xuất nhằm tăng năng lực sản xuất cũng như giá trị gia tăng của sản phẩm, từ đó tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đối với các kiến nghị của Hiệp hội và các doanh nghiệp nhôm về duy trì biện pháp phòng vệ thương mại trong nước, ông Trung khẳng định không thể quyết định tuỳ tiện mà cần căn cứ vào kết quả điều tra của cơ quan chức năng và thông tin từ các doanh nghiệp ngành nhôm cung cấp. Do đó, các doanh nghiệp cần theo dõi và nắm bắt thông tin thực tế một cách chặt chẽ, để cùng phối hợp với cơ quan chức năng một cách hiệu quả./.