Chi tiêu toàn cầu cho vũ khí hạt nhân tăng cao kỷ lục 

Báo cáo mới công bố ngày 9-6 cho thấy chi tiêu toàn cầu cho vũ khí hạt nhân đã tăng lên mức kỷ lục vào năm ngoái, khi các quốc gia sở hữu những vũ khí này chuyển thêm nhiều đầu đạn từ kho lưu trữ sang các hệ thống triển khai.

Một quả bom hạt nhân của Mỹ. Ảnh: U.S. Air Force

Theo báo cáo của tổ chức Chiến dịch quốc tế nhằm loại bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân (gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Vương quốc Anh, Ấn Độ, Pakistan, Triều Tiên và Israel) đã chi tổng cộng gần 119 tỉ USD cho các kho vũ khí của họ vào năm ngoái, tăng 19% so với năm 2024. Mỹ là nước chi nhiều nhất với 69,2 tỉ USD, tiếp theo là Trung Quốc với 13,5 tỉ USD và Anh 12,6 tỉ USD. Trong 5 năm qua, 9 nước đã chi tổng cộng hơn 470 tỉ USD cho kho vũ khí của mình.

Báo cáo cũng cho thấy hiện các nước trên có kế hoạch duy trì hoạt động các hệ thống vũ khí hạt nhân đến năm 2100. ICAN nhấn mạnh các số liệu của Anh, Pháp và Mỹ cho thấy các kế hoạch chi hàng tỉ USD để phát triển và duy trì các hệ thống này đến thế kỷ 22.

ICAN lên tiếng báo động về nguy cơ hạt nhân ngày càng tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang và một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân mới sắp xảy ra. Bà Susi Snyder, Giám đốc các chương trình của ICAN và là đồng tác giả của báo cáo mới nhất, đánh giá quy mô mở rộng này, cùng với những lo ngại rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể làm tăng nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân, là điều hết sức đáng báo động.

Các tác giả của báo cáo cho rằng tổng số tiền chi cho vũ khí hạt nhân trong 3 năm qua đủ để xóa bỏ nạn đói trên thế giới, đồng thời lưu ý chỉ riêng năm 2025, các quốc gia trên đã chi khoản tiền tương đương với 32 năm ngân sách thường niên của Liên Hiệp Quốc, tổ chức liên tục đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách. Theo đó, báo cáo kêu gọi thay vì tài trợ cho vũ khí hạt nhân, các nước nên đầu tư nhiều hơn vào quá trình chuyển đổi năng lượng, đặc biệt là trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu khan hiếm như hiện nay.

NGUYỄN HẰNG