Chung sức xây dựng nông thôn mới
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Lê Văn Hoàng: Cần sự chung sức, chung lòng
Mục tiêu lớn nhất của chương trình XDNTM hướng đến là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, phát triển kết cấu hạ tầng vùng nông thôn. Tuy nhiên, do đây là chương trình lớn, toàn diện, nhiều mặt nên thời gian đầu thực hiện rất lúng túng; công tác phối hợp giữa các cấp, các ngành có những lúc chưa nhịp nhàng. Nhiều người dân và ngay cả một số cán bộ chưa hiểu rõ mục đích, ý nghĩa XDNTM nên lúng túng trong cách nghĩ, cách làm,... Nhưng qua tuyên truyền, vấn đề này dần được khắc phục, công tác phối hợp ngày càng đồng bộ, chặt chẽ, phát huy hiệu quả cao. Nhờ đó, chương trình ngày càng đi vào chiều sâu, có sức lan tỏa mạnh mẽ.
Từ “làn gió” XDNTM, bộ mặt vùng nông thôn thay đổi rất nhiều, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng nâng lên, kết cấu hạ tầng phát triển, sản xuất quy mô lớn gắn ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật. Có thể nói, về vùng nông thôn hiện nay, ở đâu cũng hiện hữu chương trình XDNTM,... Điều phấn khởi, từ chương trình XDNTM, xuất hiện ngày càng nhiều cách làm hay, mô hình tốt. Trong thực hiện chương trình, luôn có sự đóng góp, giám sát của người dân từ việc quy hoạch, thi công công trình đến khai thác, sử dụng. Từ sự chung sức, chung lòng của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ tích cực của người dân, đến cuối 2015, toàn tỉnh có 43 xã về đích chương trình XDNTM, vượt chỉ tiêu đề ra.
Tổng kết giai đoạn này, Long An là 1 trong 2 tỉnh tiêu biểu trong XDNTM ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long và được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất. Ngoài ra, huyện Châu Thành được Chính phủ tặng cờ thi đua, 9 xã tiêu biểu được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen. Những kết quả và thành tích được ghi nhận chính là cơ sở, động lực để tỉnh tiếp tục thực hiện chương trình XDNTM. Theo kế hoạch, đến năm 2020, toàn tỉnh có 89 xã về đích xã NTM. Đó là thách thức lớn, bởi hiện nhiều TC cũng có sự điều chỉnh và nâng lên với mức độ và yêu cầu cao hơn, trong đó có những TC yêu cầu vốn đầu tư lớn.
Vì vậy, để thực hiện thành công mục tiêu, đòi hỏi cả hệ thống chính trị và người dân phải chung sức, chung lòng cùng thực hiện hoàn thành các TC; đối với TC đã đạt thì phải tiếp tục nâng chất; trong thực hiện phải đúng thực chất, không chạy theo thành tích.
Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư - Võ Ngọc Đỉnh: Huy động mọi nguồn lực
Nhiệm vụ chính của Sở Kế hoạch và Đầu tư trong thực hiện chương trình XDNTM là tham mưu UBND tỉnh bố trí vốn đầu tư, thẩm định các TC. Hiện vốn thực hiện chương trình có nhiều nguồn: Vốn mục tiêu quốc gia, xổ số kiến thiết, vốn lồng ghép,... Năm 2017, tỉnh bố trí nguồn vốn cho chương trình 100 tỉ đồng, giai đoạn từ 2018 đến 2020, dự kiến 90 tỉ đồng/năm. Trung ương bố trí vốn cho tỉnh giai đoạn 2018-2020 dự kiến 190 tỉ đồng/năm; nếu tính cả giai đoạn 2016 đến 2020 là 635 tỉ đồng.
Từ nguồn vốn bố trí trực tiếp cho chương trình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ tiến hành đánh giá nhu cầu của địa phương để phân bổ. Hiện, chương trình XDNTM gặt hái nhiều kết quả khả quan, bộ mặt nông thôn ngày càng khởi sắc; nhưng nhìn chung vẫn còn lắm khó khăn, thử thách, nhất là còn nhiều TC, công trình đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn. Cho nên, trong thực hiện, phải sử dụng hiệu quả nhiều nguồn vốn lồng ghép, trong đó, có huy động sự đóng góp của doanh nghiệp, mạnh thường quân và người dân.
Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải - Nguyễn Văn Chỉnh: Nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các công trình
Thực hiện chương trình XDNTM, hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn được đầu tư mở rộng, trải nhựa, tráng bêtông, trải sỏi, đá,... Hiện, xe ôtô về đến trung tâm các xã. Giao thông nông thôn phát triển, tạo thuận lợi cho việc giao thương, vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy KT-XH phát triển. Tuy nhiên, trong thực hiện TC giao thông vẫn còn khó khăn vì nhiều công trình cần được đầu tư nhưng chưa thể triển khai do nhu cầu vốn quá lớn.
Tuyến đường giao thông nông thôn xã Tân Tây, huyện Thạnh Hóa được khánh thành trong năm 2016
Thực hiện hoàn thành TC giao thông là việc khó nhưng đây là TC rất quan trọng. Thời gian qua, rất nhiều công trình giao thông lớn do sở làm chủ đầu tư được đưa vào sử dụng, góp phần quan trọng cho nhiều địa phương hoàn thành TC này. Với vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình, sở tiếp tục phối hợp tốt các địa phương trong thực hiện các công trình giao thông: Giải phóng mặt bằng, thi công,... Sở cũng xây dựng, thiết kế mẫu cầu, đường, trên cơ sở đó, các địa phương tham khảo thực hiện các công trình do địa phương làm chủ đầu tư.
Những thiết kế mẫu được tính toán cho phù hợp với vùng, địa chất ở đó. Không những vậy, trong quá trình thực hiện, nếu ở địa phương còn vướng mắc, khó khăn hoặc có những sự cố liên quan đến thực hiện công trình, sở cũng kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ về chuyên môn.
Thời gian tới, sở nỗ lực đẩy nhanh thực hiện các công trình được phê duyệt, bảo đảm tiến độ và chất lượng; phối hợp và hỗ trợ địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện TC giao thông.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo - Huỳnh Thanh Phong: Đầu tư xây dựng trường lớp
Giáo dục và trường học là 2 TC trong 19 TC XDNTM. Nhìn chung, ngành Giáo dục và Đào tạo tích cực góp phần thực hiện chương trình XDNTM và đạt nhiều kết quả quan trọng. Kết thúc năm học 2016-2017, 15/15 đơn vị cấp huyện giữ vững đạt chuẩn về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; 15/15 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3; 1 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn phổ cập giáo dục THCS mức độ 3.
Một trường mầm non ở xã Bình Thành, huyện Đức Huệ đang được xây dựng
Bên cạnh đó, hệ thống trường lớp, trang thiết bị dạy học được quan tâm đầu tư. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 240/659 trường học từ mầm non đến THPT đạt chuẩn quốc gia theo TC mới. Dù vậy, thực tế nhu cầu về cơ sở vật chất trường học, trang thiết bị dạy học vẫn rất lớn; trong khi đó, việc xã hội hóa xây dựng trường lớp còn hạn chế; phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp THCS vào học nghề gặp nhiều khó khăn.
Với vai trò, chức năng, nhiệm vụ được giao, ngành Giáo dục và Đào tạo tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định phê duyệt lộ trình đầu tư xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2016-2020. Theo đó, mục tiêu trong giai đoạn này là đầu tư xây dựng 941 phòng học, hơn 1.500 phòng chức năng và các hạng mục phụ khác để đưa 154 trường đạt chuẩn quốc gia.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng - Đặng Thị Thúy Hà: Bảo đảm thiết thực, hiệu quả
Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Sở Xây dựng liên quan trực tiếp đến 3/19 TC NTM: Quy hoạch, nhà ở dân cư và chợ.
Quy hoạch là TC đầu tiên, đó cũng là cơ sở để tiến hành các bước tiếp theo nên thời gian qua, sở rất quan tâm thực hiện. Hiện nay, tất cả địa phương đều hoàn thành TC này. Phải thừa nhận rằng, khi mới thực hiện TC này, các địa phương cũng gặp không ít khó khăn, hạn chế và có lúc còn chủ quan, dừng lại ở định tính.
Có nơi quy hoạch nhưng chưa xác định rõ, chi tiết vùng đó sản xuất cây, con gì phù hợp, đường giao thông mở ở đâu? Cũng có địa phương luôn muốn quy hoạch, làm đường giao thông thật lớn nhưng kinh phí không cho phép,... Tuy nhiên, sau đó, sở kịp thời phối hợp, tham mưu và cơ bản giải quyết những hạn chế này nên việc quy hoạch được chi tiết, cụ thể, định hình được không gian, phát triển của địa phương.
Với TC chợ, chúng tôi tiến hành rà soát, đánh giá kỹ nhu cầu để xây dựng nhằm tránh tình trạng lãng phí, xây rồi bỏ hoang; cũng theo quy định, việc xây dựng chợ, không nhất thiết xã nào cũng xây dựng mà có thể là chợ liên xã, đây là điều rất đúng đắn.
Đối với nhà ở dân cư, qua thực hiện chương trình XDNTM, nhà tạm được thay thế, cứng hóa dần. Điều rất vui là trong thực hiện TC này, từ tỉnh đến cơ sở thực hiện hiệu quả các nguồn vốn lồng ghép thông qua các chương trình giảm nghèo, xây dựng nhà ở cho người có công, gia đình chính sách,... Một vấn đề nữa liên quan đến XDNTM, hiện nay, một số địa phương, nhất là ở vùng giáp ranh TP.HCM xảy ra tình trạng xây dựng nhà ở trái phép, hình thành khu dân cư tự phát trên đất nông nghiệp. Việc này vừa phá vỡ quy hoạch, vừa không bảo đảm các điều kiện về đường giao thông, phòng cháy, chữa cháy, dễ phát sinh ô nhiễm môi trường. Theo đó, sở sẽ phối hợp chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, kịp thời xử lý vi phạm. Đặc biệt, sở phối hợp chặt chẽ Sở Tài nguyên và Môi trường để giải quyết tình trạng này, bởi nếu phát hiện, xử lý ngay từ khi san lấp mặt bằng thì sẽ không xảy ra tình trạng xây dựng nhà ở trái phép trên đất nông nghiệp.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ - Hồ Thị Diệp Thúy: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao
Thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ luôn quan tâm thực hiện chương trình XDNTM theo chức năng, nhiệm vụ của mình. Điều đó thể hiện rõ nhất là ứng dụng công nghệ cao trên cây trồng, vật nuôi để hướng đến nền nông nghiệp sạch, tăng tính cạnh tranh hàng hóa và đạt hiệu quả kinh tế cao.
Thực hiện Chương trình Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo Nghị quyết Đại hội X Đảng bộ tỉnh, sở phối hợp hiệu quả các cấp, các ngành nhằm thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu đến năm 2020, nhất là áp dụng trên “3 cây, 1 con”. Đó là cây lúa, thanh long, rau màu và con bò. Thời gian qua, việc áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP, sử dụng phân hữu cơ vi sinh được thực hiện trên một số diện tích cây lúa, chanh, thanh long, rau màu, bắp. Hiện, nhiều nơi áp dụng công nghệ ứng dụng san phẳng mặt ruộng bằng tia laser trong sản xuất lúa; ở Châu Thành, triển khai thí điểm tưới tiêu thông minh (điều khiển từ xa) trên cây thanh long.
Thanh long là cây trồng đang được ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất
Ứng dụng công nghệ cao và khoa học - kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất nông nghiệp hiện nay triển khai chủ yếu trong mô hình điểm nhưng bước đầu cho thấy hiệu quả rất thiết thực. Người dân có nhiều thay đổi trong cách nghĩ, cách làm. Bước đầu, nông dân sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, đúng liều lượng, sản xuất tập trung quy mô lớn,... Với những kết quả này, việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp tiếp tục được nhân rộng trên quy mô lớn, tạo ra sự phát triển vượt bậc cho nông nghiệp, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.
Ngoài ra, sở còn quan tâm nghiên cứu các đề tài, sáng kiến hay áp dụng vào thực tiễn sản xuất, hoạt động ở các ngành, cơ quan, đơn vị. Tuy nhiên, để tránh tình trạng đề tài nghiên cứu không được áp dụng vào thực tiễn, gây lãng phí tiền của, công sức, thời gian,..., sở sẽ thực hiện theo hướng nghiên cứu, thực hiện theo đơn đặt hàng của đơn vị. Đồng thời, sở tiếp tục đồng hành cùng các ngành, địa phương tổ chức các cuộc thi: Sáng tạo nhà nông, Sáng tạo khoa học - kỹ thuật,... Từ đó, tạo động lực để ngày càng có thêm nhiều sáng tạo, sáng kiến, phát minh, cải tiến tốt trên các mặt đời sống áp dụng vào thực tiễn.
Phó Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh - Nguyễn Văn Hiền: Tạo sự đồng thuận trong xã hội
Với vai trò của mình, MTTQ các cấp chủ động trong việc tập hợp, phối hợp các tổ chức thành viên tập trung công tác tuyên truyền về ý nghĩa, mục đích của chương trình XDNTM. Với hình thức phong phú, dễ hiểu, dễ tiếp cận. Từ đó, cán bộ, người dân hiểu rõ, đồng thuận nên việc thực hiện các bước tiếp theo của chương trình thuận lợi hơn rất nhiều. Thời gian qua, MTTQ các cấp triển khai thực hiện hiệu quả cuộc vận động Toàn dân đoàn kết XDNTM, đô thị văn minh. Theo đó, triển khai được nhiều mô hình hay, thiết thực: Ánh sáng an ninh, trật tự, xanh - sạch - đẹp, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, làm cầu, đường nông thôn,...
Thời gian tới, UBMTTQ Việt Nam các cấp tiếp tục đẩy mạnh công tác tập huấn, tuyên truyền, vận động thực hiện chương trình XDNTM. Năm nay, UBMTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức 3 cuộc hội thảo ở 3 cụm (19 xã của 11 huyện) về tình hình, kết quả phấn đấu đạt xã NTM trong giai đoạn 2017-2018. Dự kiến trong tháng 12/2017, tổ chức sơ kết 2 năm MTTQ tham gia XDNTM, qua đó, kết hợp đánh giá và nhân rộng các mô hình điển hình.
Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh - Phạm Chí Tâm: Phát huy vai trò chủ thể của nông dân
Thực hiện chương trình XDNTM, nông dân đóng vai trò cực kỳ quan trọng bởi chính họ là những người trực tiếp tham gia lao động, sản xuất, sinh sống tại địa bàn và hưởng thụ kết quả của chương trình.
Xây dựng nông thôn mới, cuộc sống người dân Cần Đước ngày càng được nâng cao. Ảnh: Kim Khánh
Trong thực hiện chương trình, xuất hiện nhiều tấm gương nông dân tiêu biểu, họ chính là những con người mới ở nông thôn dám nghĩ, dám làm và làm có hiệu quả. Trong XDNTM, nhìn chung, đa số nông dân không ỷ lại, trông chờ vào sự đầu tư của Nhà nước mà chủ động tham gia. Nhiều công trình có sự đóng góp lớn từ công sức của người dân: Từ đóng góp ý kiến quy hoạch, tiền, sức lực lao động,... Nổi bật nhất là việc hiến đất làm đường giao thông nông thôn. Có nhiều người hiến cả hécta đất để làm đường, xây trường học; có người cứ miệt mài đi vận động kinh phí, người dân chung tay XDNTM,... Có thể cách tham gia, đóng góp khác nhau tùy điều kiện cụ thể nhưng nhìn chung, tất cả đều vì sự phát triển của quê hương. Đúng là “Dễ trăm lần không dân cũng chịu/ Khó vạn lần dân liệu cũng xong”.
Thời gian tới, Ban Thường vụ Hội Nông dân (HND) tỉnh tiếp tục tập trung tuyên truyền cho hội viên, nông dân thông suốt chủ trương và các tiêu chí về XDNTM; vận động nông dân tích cực tham gia đóng góp tiền, công sức, hiến đất để làm cầu, đường giao thông nông thôn. Đẩy mạnh, phát triển sâu rộng phong trào Nông dân sản xuất - kinh doanh giỏi, góp phần giảm nghèo, nâng cao thu nhập, đời sống nông dân. HND tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, xây dựng các mô hình hay và nhân rộng trong hội viên, nông dân nhằm đạt mục tiêu XDNTM./.
Lê Đức (ghi)
