Chung tay xử lý “cà phê đường tàu”

Nhiều du khách tập trung tại khu vực phố "cà phê đường tàu", đoạn qua quận Ba Đình.

Hoạt động bán cà phê, thức uống cho khách du lịch ở dọc theo hai bên đường tàu (cà phê đường tàu) xuất hiện vào khoảng năm 2017 - 2018 tại khu vực đoạn đường sắt từ phố Phùng Hưng đến phố Trần Phú. Thời gian gần đây, xuất hiện thêm ở đoạn đường sắt từ phố Trần Phú đến phố Điện Biên thuộc phạm vi hành chính 3 phường: Hàng Bông, Cửa Nam, Điện Biên của các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình (Hà Nội). Điểm chung của các hộ dân kinh doanh “cà phê đường tàu” đó là đều định cư gần đường tàu từ nhiều chục năm nay và hoạt động kinh doanh của họ hiện nay đều vi phạm hành lang an toàn đường sắt, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đường sắt đối với cả người kinh doanh và khách du lịch.

Thực tế, liên quan đến hoạt động kinh doanh này, cơ quan chức năng và chính quyền các địa phương đã có nhiều động thái quyết liệt. Tháng 8/2022, ngành đường sắt đã đề nghị UBND TP Hà Nội phối hợp xử lý tình trạng du khách thoải mái đi trên đường ray quay phim, chụp ảnh; người dân bán hàng cà phê, giải khát tại phố cà phê đường tàu. Sau đó, quận Ba Đình và quận Hoàn Kiếm đã cho dựng rào chắn, để biển cảnh báo nghiêm cấm du khách đi vào khu vực và cắt cử lực lượng an ninh, dân phòng canh gác.

Tại phường Điện Biên (quận Ba Đình), nơi được biết đến là một địa điểm thu hút nhiều du khách tìm đến để trải nghiệm “cà phê đường tàu”, Công an phường Điện Biên đã từng kiến nghị Sở Du lịch Hà Nội ra thông báo khuyến cáo khách du lịch nước ngoài không đến tham quan chụp ảnh tại đây. Lực lượng cảnh sát khu vực triển khai vận động các hộ dân ký cam kết không vi phạm an toàn hành lang đường sắt; thường xuyên tổ chức huy động lực lượng chốt chặn kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Chỉ tính trong tháng 9 và tháng 10/2023, Công an phường Điện Biên đã ra quyết định xử phạt 7 trường hợp với tổng số tiền 2,8 triệu đồng. Đây là những hộ gia đình mà trước đó đã ký bản cam đoan cam kết không vi phạm. Mới đây nhất, ngay đầu tháng 11 vừa qua, cơ quan chức năng đã xử phạt 1,6 triệu đồng đối với 4 trường hợp mua bán hàng hóa vi phạm hành lang đường sắt.

Lực lượng Công an phường Điện Biên, quận Ba Đình thường xuyên tuần tra, nhắc nhở các hộ dân ở hai bên tuyến đường sắt.

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Trung tá Doãn Lê Trường Khoa, Phó Trưởng Công an phường Điện Biên cho biết, thực hiện chủ trương của UBND quận Ba Đình, Công an phường Điện Biên đã thường xuyên cắt cử lực lượng tuần tra, nhắc nhở các hộ dân không vi phạm quy định về kinh doanh hai bên đường tàu; đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm những cá nhân cố tình vi phạm.

Tuy nhiên, ghi nhận tại khu vực đoạn đường sắt từ phố Trần Phú đến phố Điện Biên cho thấy, chỉ cần vắng bóng lực lượng chức năng là lại có rất nhiều khách du lịch vừa thưởng thức cà phê, thức uống, vừa chụp ảnh, quay clip trải nghiệm cùng “cà phê đường tàu” với sự hướng dẫn của người dân sinh sống hai bên đường sắt.

Khách quan nhìn nhận, nhu cầu trải nghiệm của du khách cùng “cà phê đường tàu” là không hề nhỏ. Bởi dù cơ quan chức năng đã tăng cường tuyên truyền và áp dụng nhiều biện pháp chốt chặn kiểm tra, xử lý nhưng các điểm kinh doanh “cà phê đường tàu” vẫn thu hút khách du lịch, đặc biệt khách quốc tế, nhất là trong các ngày cuối tuần. Nói cách khác, nhiều khách du lịch nước ngoài có nhu cầu trải nghiệm “cà phê đường tàu”, đi liền với đó là những lợi ích kinh tế có thể mang lại cho người dân sinh sống ở hai bên hành lang đường tàu. Tuy vậy, có một điểm cũng cần đặc biệt chú ý, song song với “cà phê đường tàu” hiện nay là mối nguy hiểm lớn về việc mất an toàn đường sắt luôn rình rập, đe dọa người dân và du khách. Đây cũng là lý do để chính quyền địa phương quyết liệt xử lý những vi phạm ở phố “cà phê đường tàu”.

Song, một số ý kiến cũng cho rằng, để xử lý dứt điểm tình trạng vi phạm ở phố “cà phê đường tàu”, cần có sự vào cuộc của các lực lượng có liên quan, tránh việc “giao khoán” cho chính quyền cơ sở, nhất là lực lượng công an. Thực tế cho thấy, ở phố “cà phê đường tàu”, đoạn đường sắt từ phố Trần Phú đến phố Điện Biên thuộc phạm vi hành chính 3 phường: Hàng Bông, Cửa Nam, Điện Biên, đây là những phường trung tâm của các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình (Hà Nội). Tại các phường này, nhiệm vụ quản lý địa bàn của chính quyền cơ sở nói chung và lực lượng công an nói riêng khá nặng nề. Vì vậy, công tác ngăn ngừa, xử lý vi phạm ở phố “cà phê đường tàu” cần có sự chung sức của các lực lượng khác như ngành Đường sắt, Sở Du lịch TP Hà Nội.

Theo đó, Sở Du lịch TP Hà Nội cần tăng cường các biện pháp khuyến cáo khách du lịch nước ngoài không đến tham quan chụp ảnh các khu vực không đảm bảo an toàn. Ngành Đường sắt cần phát huy vai trò trong việc quản lý bảo vệ hạ tầng và hành lang an toàn giao thông đường sắt theo đúng quy định. Về lâu dài, các cơ quan chức năng nên nghiên cứu phương án di chuyển tuyến đường sắt ra khỏi nội đô, hoặc giải tỏa khu vực dân sinh sống lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt. Bởi hiện nay, tuyến đường sắt này đang thường xuyên giao cắt đồng mức với đường bộ dẫn đến khi tàu chạy qua gây ùn tắc và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.

Thực tế, cũng có ý kiến đề xuất, thay vì cấm tuyệt đối hoạt động ở phố “cà phê đường tàu”, nên chăng nghiên cứu để có biện pháp khai thác sức hút của hoạt động du lịch đặc biệt này. Song, việc nghiên cứu cần cụ thể, chi tiết gắn với những giải pháp đồng bộ, khả thi. Vì như đã nói, việc cho phép phố “cà phê đường tàu” hoạt động, phục vụ du khách với sự quản lý của cơ quan chức năng luôn đi liền với các nguy cơ mất an toàn đường sắt.

Có thể thấy, việc cấm các hoạt động kinh doanh tại phố “cà phê đường tàu” đã cho thấy quyết tâm lớn của UBND TP Hà Nội trong việc bảo đảm an ninh, an toàn đường sắt, bảo đảm an toàn cho người dân và du khách. Song, chủ trương này chỉ thực sự có được hiệu quả khi có sự vào cuộc, chung tay của các cấp, các ngành, các lực lượng trên tinh thần “chia sẻ áp lực vì an ninh, an toàn đường sắt”./.