Chuyển đổi số là cơ hội để khơi dậy tiềm năng của toàn ngành Nông nghiệp

Xung quanh việc triển khai thực hiện chuyển đổi số ngành Nông nghiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến đã có cuộc trao đổi với phóng viên báo chí.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến (Ảnh: B.T)

Phóng viên (PV): Thứ trưởng có đánh giá như thế nào về tiềm năng và cơ hội của chuyển đổi số ngành Nông nghiệp Việt Nam?

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Chuyển đổi số là một trong những giải pháp rất quan trọng của toàn nền kinh tế mà không phải chỉ riêng cho ngành Nông nghiệp. Chúng ta biết rằng, chuyển đổi số ngành Nông nghiệp đã bước đầu được triển khai ở một số lĩnh vực, ví dụ như: Lâm nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt, thủy sản,…Chuyển đổi số đã có những dấu hiệu tích cực. Nếu như chúng ta chuyển đổi số được theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đó là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn số, kinh tế nông nghiệp số và nông dân số thì sẽ cho mức tăng trưởng và giá trị nông sản lớn hơn rất nhiều.

Riêng năm 2021 với những khó khăn thách thức vốn có của ngành nông nghiệp, đó là cơ sở hạ tầng yếu kém, thứ nữa là sản xuất nhỏ lẻ, dịch bệnh trên cây trồng vật nuôi, biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn cùng với dịch COVID-19 đã gây những thách thức rất lớn. Tuy nhiên, chúng ta đã có được những kết quả rất tích cực. Thứ nhất là tốc độ tăng trưởng đạt 2,85%, vượt trên mục tiêu của Chính phủ giao; giá trị xuất khẩu đạt 48,65 tỷ USD, thặng dư tới 6,44 tỷ USD. Trong đó các lĩnh vực như trồng trọt đạt xấp xỉ 44 triệu tấn thóc, tăng 1,1 triệu tấn so với năm 2020, lĩnh vực Lâm nghiệp thu dịch vụ môi trường rừng trên 3.000 tỷ đồng; Thủy sản là lĩnh vực khó khăn nhất nhưng mục tiêu xuất khẩu vẫn đạt 8,89 tỷ USD, vượt 8,5 tỷ USD so với mục tiêu đề ra,…

Như vậy trong tất cả các lĩnh vực, chúng ta đã có nội lực và tiềm năng lớn. Trong khó khăn, thách thức như thế, nếu chúng ta chuyển đổi số được thì dư địa của ngành Nông nghiệp còn được phát huy rất lớn trong nhiều năm tới.

PV: Xin Thứ trưởng chia sẻ thêm về những thách thức mà chuyển đổi số ngành Nông nghiệp đang gặp phải?

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Chúng ta xác định chuyển đổi số trong Nông nghiệp đang đứng trước nhiều khó khăn, nhưng đây là một sự tất yếu, không thể khác được. Nông nghiệp Việt Nam đang trải qua 3 thời kỳ. Một là tư duy cũ, cách làm cũ; hai là tư duy mới, cách làm cũ và đến bây giờ phải là tư duy mới và cách làm mới. Cách làm mới này thể hiện trong tái cơ cấu gồm 3 trục sản phẩm: sản phẩm quốc gia, sản phẩm vùng và sản phẩm địa phương. Để chuyển đổi số phải có kho dữ liệu rất khổng lồ về tất cả các yếu tố đầu vào, về quy trình sản xuất, về thu hoạch, sơ chế, chế biến và thị trường. Như vậy, để chuyển đổi số với 3 trục: Bộ NN&PTNT số, kinh tế Nông nghiệp số, nông dân số thì phải nói từ cơ sở dữ liệu đến đường truyền, máy chủ đến khai thác, trong đó, khai thác của từng lĩnh vực, của toàn ngành như thế nào và phải tổng hợp hết được theo chuỗi khép kín.

Ví dụ như về sản xuất, gồm có giống cây trồng, giống vật nuôi, thủy sản đến phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, quy trình canh tác, điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, lượng mưa. Tất cả các yếu tố đều phải được cập nhật. Có thể nói với hàng nghìn loài thủy sản, hàng nghìn loài cây lâm nghiệp, rất nhiều loại giống cây và con trong nông nghiệp thì đây là những thách thức rất lớn. Tuy nhiên, đây cũng chính là cơ hội, nếu bứt phá được, được đầu tư thì sẽ khơi dậy được tiềm năng của toàn ngành Nông nghiệp.

PV: Thứ trưởng đánh giá như thế nào về vấn đề hành lang pháp lý hiện nay để thực hiện chuyển đổi số trong Nông nghiệp?

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Về chuyển đổi số Nông nghiệp, Chính phủ đã ban hành rất nhiều văn bản. Về phía Bộ NN&PTNT, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã xây dựng một đề cương và chuẩn bị hoàn thành kế hoạch chuyển đổi số năm 2022 đến những năm tiếp theo và triển khai rất đồng bộ. Chúng ta đã có một số bài học kinh nghiệm ở một số ngành, lĩnh vực nhưng để kết nối, khai thác một cách đồng bộ và để có hiệu quả từ lĩnh vực phối hợp với ngành, từ Trung ương phối hợp với địa phương, từ địa phương phối hợp với vùng và từ ngành này với ngành khác thì đây là bài toán rất lớn. Thủ tướng Chính phủ đang là  Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số, do đó, chúng ta có niềm tin, chúng ta sẽ có nguồn lực để triển khai đồng bộ và với tốc độ nhanh để gắn được nền Nông nghiệp Việt Nam với nền Nông nghiệp thế giới và để thực hiện hiện có hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

PV: Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của Thứ trưởng!./.