Chuyển đổi tư duy phát triển kinh tế nông nghiệp
Việc chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp là yêu cầu cấp thiết để phát triển nông nghiệp bền vững, tích hợp đa giá trị và tăng thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, dù có cơ chế cụ thể, song nông dân rất cần sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời từ nhiều phía, nhất là chính quyền địa phương.
Thời gian qua, TP Cần Thơ xuất hiện ngày càng nhiều mô hình vườn cây ăn trái gắn với phát triển du lịch sinh thái. Trong ảnh: Vườn du lịch sinh thái tại xã Phong Điền.
Cơ chế cho phát triển kinh tế nông nghiệp
Thời gian qua, sản xuất nông nghiệp của Việt Nam đạt nhiều thành tựu to lớn, khẳng định vai trò là “trụ đỡ” của nền kinh tế và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, thu nhập của nhiều hộ dân còn thấp, đời sống chưa được nâng cao.
Để chuyển đổi sang kinh tế nông nghiệp, Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 xác định, nông nghiệp là lợi thế quốc gia, trụ đỡ của nền kinh tế. Phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững, tích hợp đa giá trị theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh, gắn với đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản sau thu hoạch và phát triển thị trường nông sản cả trong và ngoài nước... Khuyến khích phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn. Chuyển tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với nhu cầu thị trường. Phát huy lợi thế vùng, miền, địa phương, tổ chức sản xuất kinh doanh nông nghiệp theo chuỗi giá trị, dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Định hướng phát triển nông nghiệp trong thời gian tới bao gồm công nghiệp, dịch vụ, du lịch, dược liệu, kinh tế carbon, kinh tế xanh, chế biến sâu, phát triển chuỗi giá trị. Nông thôn phải được quy hoạch tổng thể, gắn kết với đô thị và giữ gìn bản sắc văn hóa. Chính sách cần ưu tiên vùng sâu, vùng xa, gắn phát triển kinh tế với giảm nghèo, bảo vệ môi trường, cung cấp nước sạch, thiết chế văn hóa và đào tạo nhân lực. Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa kinh tế tập thể, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân; phân loại chính sách theo đặc thù từng vùng; đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai.
Sầu riêng là một trong những trái cây đặc sản trồng nhiều ở xã Trường Long.
Cần sự đồng hành từ chính quyền
Thời gian qua, nhiều nông dân trên địa bàn TP Cần Thơ đã đổi mới tư duy và hành động nhằm phát triển sản xuất gắn nhu cầu thị trường. Tăng cường liên kết, đẩy mạnh áp dụng tiến bộ khoa học và quy trình kỹ thuật tiên tiến nhằm tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng, an toàn, giá cả đầu ra sản phẩm tốt...
Song, nhìn chung nông dân vẫn còn gặp khó trong chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp. Nguyên nhân do thiếu thông tin, kiến thức, thiếu vốn, công nghệ, khả năng kết nối thị trường, kết nối với doanh nghiệp để thực hiện liên kết chuỗi giá trị bền vững. Việc liên kết giữa các nông hộ còn gặp khó và chưa hình thành được nhiều hợp tác xã có quy mô lớn... Do đó, nông dân rất cần sự đồng hành và hỗ trợ của cơ quan chức năng để vận dụng các chủ trương, chính sách của Nhà nước vào thực tế hiệu quả.
Ông Nguyễn Chí Linh ngụ ấp Long Sơn 1, xã Thạnh Hòa, cho rằng: “Nông dân rất cần ngành chức năng hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường và tập huấn kỹ thuật để nâng cao chất lượng, giá bán sản phẩm và liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ nhằm ổn định đầu ra. Cần xây dựng các hợp tác xã đủ mạnh, quy mô lớn và khả năng quy tụ nông dân trong các vùng sản xuất tham gia nhân rộng mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả gắn với phát triển sản phẩm OCOP và phát triển du lịch, tăng thêm thu nhập cho nông dân”.
Theo ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, việc chuyển đổi tư duy kinh tế nông nghiệp để tạo giá trị gia tăng cao và chuyển từ tăng trưởng đơn giá trị sang tăng trưởng tích hợp đa tầng giá trị trên một đơn vị diện tích là rất cấp thiết. Để thực hiện được hành trình này, nông dân cần sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng. Hiện nay khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp thì chính quyền cấp xã là “chỗ dựa” cho bà con nông dân trong tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc. Cùng với đó là sự hỗ trợ của hợp tác xã, hội nông dân, chi hội nông dân và những người gần gũi với nông dân để giúp người dân sản xuất nâng cao thu nhập nhờ tiết kiệm chi phí, biết tư duy thị trường, biết đóng gói, chế biến và xây dựng thương hiệu…
Theo ông Nguyễn Văn Sử, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ, Chủ tịch Hội Nông dân TP Cần Thơ, chuyển sang “kinh tế nông nghiệp” nghĩa là chúng ta phải trả lời được câu hỏi: Bán cho ai? Bán ở đâu? Giá trị mang lại là bao nhiêu? Chúng ta không chỉ bán nông sản thô mà phải bán sản phẩm có hàm lượng chất xám, có thương hiệu, có chế biến sâu để tối ưu hóa lợi nhuận trên từng mét vuông đất canh tác. Để hiện thực hóa tư duy trên, Hội Nông dân thành phố sẽ phối hợp các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, thay đổi nhận thức của hội viên, nông dân. Thúc đẩy thay đổi từ “độc canh, nhỏ lẻ” sang “hợp tác, liên kết” và ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số. Đồng thời, đồng hành cùng nông dân khởi nghiệp sáng tạo, tập trung hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đặc biệt là các mô hình nông nghiệp đô thị, nông nghiệp tuần hoàn và nông nghiệp sinh thái gắn với phát triển du lịch...
Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG
