Cuộc xung đột Ukraine bước sang năm thứ 5
Xung đột Nga - Ukraine bùng phát cách đây 4 năm đã châm ngòi cho cuộc chiến lớn nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến thứ hai, gây ra nỗi thống khổ cho dân thường và những thử thách lớn đối với binh sĩ. Giao tranh bước sang năm thứ 5 vào ngày 24-2 và chưa có dấu hiệu cho thấy chiến sự sẽ sớm chấm dứt.
Một tòa nhà tại Ukraine bị trúng đòn không kích từ Nga. Ảnh: AP
Sự tàn khốc nhìn từ những con số
Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), tổng số binh sĩ thương vong hoặc mất tích của Nga và Ukraine lên tới 1,8 triệu người.
CSIS ước tính Nga có khoảng 1,2 triệu binh sĩ thương vong, trong đó 325.000 trường hợp tử trận. Nga đã không công bố số liệu về thương vong trên chiến trường từ đầu năm 2023, thời điểm nước này xác nhận chỉ có hơn 6.000 quân nhân tử trận.
Ở bên kia chiến tuyến, Ukraine có 500.000-600.000 binh sĩ thương vong, trong đó 140.000 lính tử trận. Hồi đầu tháng này, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ có 55.000 binh sĩ nước này thiệt mạng.
Về phía dân thường, gần 15.000 người đã chết tại Ukraine kể từ khi tiếng súng vang lên, theo thống kê của Phái bộ Giám sát Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc tại Ukraine (HRMMU). Tuy nhiên, cơ quan này cho biết con số thực tế có khả năng còn cao hơn.
Cuộc xung đột cũng đã đẩy 5,9 triệu thường dân Ukraine rời khỏi đất nước. Khoảng 5,3 triệu người trong số này lánh nạn tại châu Âu và 300.000 người chạy sang Canada.
Trên thực địa, Nga hiện kiểm soát 19,4% lãnh thổ của Ukraine, theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Mỹ. Trong năm qua, nước này chỉ giành thêm 0,79% lãnh thổ quốc gia láng giềng.
Trước khi mở chiến dịch quân sự đặc biệt, Nga đã kiểm soát gần 7% lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea và một phần tỉnh Donetsk và Luhansk (2 tỉnh tạo thành vùng Donbass) ở miền Đông.
Nhiều điểm nghẽn trong đàm phán hòa bình
Dù chiến sự bước sang năm thứ 5, các cuộc hòa đàm ba bên giữa Ukraine, Nga và Mỹ vẫn chưa đạt được đột phá. Tổng thống Zelensky cho biết các bảo đảm an ninh, đặc biệt là cam kết của các đồng minh về cách thức phản ứng nếu Nga lại tấn công Ukraine trong tương lai, vẫn là điểm nghẽn trong tiến trình đàm phán.
Nhà lãnh đạo nói rằng Ukraine sẵn sàng “đóng băng” chiến sự tại các chiến tuyến hiện tại, song khẳng định quân đội sẽ không rút khỏi những khu vực tại Donetsk mà nước này vẫn đang kiểm soát. Trong khi đó, Nga yêu cầu Ukraine từ bỏ khoảng 20% lãnh thổ tỉnh này mà hiện vẫn thuộc quyền quản lý của Kiev, bao gồm “vành đai pháo đài” gồm các thành phố công nghiệp, tuyến đường sắt và đường bộ. Đây lại là những phần then chốt trong hệ thống phòng thủ và bảo đảm hậu cần cho tiền tuyến của Ukraine.
Doanh thu từ năng lượng của Nga giảm dù khối lượng xuất khẩu tăng
Ngày 24-2, Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (có trụ sở tại Phần Lan) cho biết doanh thu của Nga từ xuất khẩu dầu, khí đốt, than và các sản phẩm tinh chế đạt tổng cộng 193 tỉ euro trong 12 tháng kết thúc vào ngày 24-2-2026, giảm 27% so với giai đoạn tương đương trước khi chiến sự nổ ra. Doanh thu từ xuất khẩu dầu thô trong 12 tháng qua cũng giảm 18% so với năm trước đó, mặc dù khối lượng dầu xuất khẩu cao hơn so với mức trước xung đột, đạt 215 triệu tấn.
Nga phụ thuộc nhiều vào nguồn thu năng lượng để duy trì cuộc chiến tại Ukraine, yếu tố khiến các nước phương Tây áp lệnh trừng phạt ngày càng khắt khe đối với nhiên liệu của Mát-xcơ-va nhằm làm suy yếu nỗ lực quân sự của nước này.
HẠNH NGUYÊN (Theo AP, Al Jazeera)
