Đặt dấu ấn Việt Nam vào chương trình hành động và các dự án của APEC

Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự cuộc họp thứ nhất của Nhóm chuyên gia EGILAT (Ảnh: Tấn Vũ).

Phóng viên: Thưa ông Nguyễn Văn Hà, ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của kinh tế lâm nghiệp đối với các nền kinh tế APEC ?

Ông Nguyễn Văn Hà: Với sự năng động và tiềm lực to lớn, APEC đã tiến những bước dài vững chắc trong nỗ lực liên kết kinh tế, góp phần đưa châu Á - Thái Bình Dương trở thành khu vực phát triển năng động nhất. Diện tích rừng của các nền kinh tế APEC chiếm khoảng 53% diện tích rừng thế giới, 60% tổng sản xuất gỗ và sản phẩm gỗ của thế giới, 80% tổng thương mại gỗ và sản phẩm gỗ toàn cầu. Do vậy, APEC đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quản lý rừng bền vững và thương mại gỗ hợp pháp trên toàn cầu.

Phóng viên: Theo ông, mỗi nền kinh tế APEC phải làm gì để phát huy vai trò của Diễn đàn trong việc “”quản lý rừng bền vững và thương mại gỗ hợp pháp”?

Ông Nguyễn Văn Hà: Nhiệm vụ của mỗi nền kinh tế là phải bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên rừng một cách bền vững thông qua việc thúc đẩy thương mại gỗ và sản phẩm gỗ được khai thác hợp pháp. Để thực hiện nhiệm vụ này và nâng cao năng lực cho các nền kinh tế thành viên APEC về thương mại gỗ hợp pháp, Nhóm công tác của APEC về chống khai thác và thương mại gỗ bất hợp pháp (gọi tắt là EGILAT) đã được thành lập từ năm 2011 tại Hội nghị Bộ trưởng Thương mại của APEC. Từ đó đến nay, EGILAT thực sự trở thành một diễn đàn rất hiệu quả cho các nền kinh tế thành viên APEC; tăng cường đối thoại chính sách, chia sẻ thông tin, quan điểm, bài học kinh nghiệm, những thành công và những vấn đề liên quan đến chống khai thác và thương mại gỗ bất hợp pháp. Để thực hiện nỗ lực này, cần sự đoàn kết, hợp tác và chung sức của các nền kinh tế thành viên.

Phóng viên: Ở Việt Nam, kinh tế lâm nghiệp có vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Ông có thể cho biết cụ thể hơn về vai trò của lâm nghiệp, nhất là đóng góp của ngành chế biến gỗ  đối với nền kinh tế được đánh giá là phát triển năng động này của APEC?

Ông Nguyễn Văn Hà: Như các bạn đã biết, ở Việt Nam, kinh tế lâm nghiệp có vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, trong việc bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, cải thiện đời sống, xóa đói giảm nghèo cho người dân sống trong khu vực rừng. Trong những năm qua, trong điều kiện còn nhiều khó khăn nhưng Việt Nam đã nỗ lực ngăn chặn phá rừng, thực thi pháp luật, phủ xanh đất trống đồi trọc, nâng cao độ che phủ rừng, từng bước chuyển từ nhiều rừng sang rừng có chất lượng tốt hơn và đã đạt được những kết quả tích cực. Trong giai đoạn 2000-2015, độ che phủ rừng của Việt Nam đã tăng từ 33,2% năm 2010 lên 40,84% năm 2015.

Trong hơn thập kỷ qua, ngành chế biến gỗ, nhất là chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam đã phát triển nhanh chóng, đóng góp to lớn cho phát triển kinh tế - xã hội, từng bước khẳng định vị thế quan trọng trên thị trường gỗ và nội thất quốc tế. Ngành chế biến gỗ xuất khẩu đã trở thành một trong những ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn của Việt Nam, đóng góp một phần đáng kể vào tăng trưởng kinh tế của đất nước, tạo sinh kế bền vững và tăng thu nhập cho người dân và cộng đồng địa phương. Gỗ và phẩm gỗ của Việt Nam đã có mặt tại hơn 90 quốc gia trên thế giới, đáp ứng tiêu chuẩn, yêu cầu về kỹ thuật và chất lượng khắt khe của nước nhập khẩu, đặc biệt là yêu cầu về tính hợp pháp của gỗ và sản phẩm gỗ.

Phóng viên: Năm 2016 được đánh giá là năm Việt Nam tham gia nhiều hiệp định kinh tế thế hệ mới với những cam kết và ràng buộc hết sức chặt chẽ. Hiệp định đối tác tự nguyện về Thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản đã kết thúc quá trình đàm phán với Liên minh châu Âu. Ông đánh giá như thế nào về thuận lợi và những khó khăn đối với ngành lâm nghiệp và chế biến các sản phẩm từ gỗ của Việt Nam khi những Hiệp định này được ký kết?

Ông Nguyễn Văn Hà:  Năm 2016 là năm đặc biệt quan trọng của ngành lâm nghiệp Việt Nam nói chung và của ngành chế biến gỗ xuất khẩu nói riêng khi Việt Nam và Liên minh châu Âu kết thúc cơ bản việc đàm phán Hiệp định đối tác tự nguyện về Thực thi Lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản mà nội dung quan trọng nhất của Hiệp định là Việt Nam sẽ xây dựng Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp của quốc gia. Hệ thống này sẽ đảm bảo truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp trong toàn bộ chuỗi cung ứng, góp phần đảm bảo nguồn gốc hợp pháp của gỗ và sản phẩm gỗ, chống khai thác gỗ bất hợp pháp, tăng cường quản trị rừng và thúc đẩy thương mại gỗ hợp pháp. Sau khi được triển khai hoàn toàn, Hiệp định được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy sự tin cậy vào tính hợp pháp của gỗ và các sản phẩm gỗ xuất khẩu của Việt Nam không những tại thị trường của Liên minh châu Âu mà còn tại các thị trường xuất khẩu khác, mang lại các lợi ích lớn hơn về kinh tế, môi trường và xã hội.

Phóng viên: Trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ nhất các quan chức cao cấp APEC (SOM 1) và các hội nghị liên quan, Nhóm  Chuyên gia về chống khai thác gỗ trái phép và thương mại liên quan đã nhóm họp phiên đầu tiên. Ông có kỳ vọng gì vào những kết quả mà cuộc họp này mang lại?

Ông Nguyễn Văn Hà: Đây là cuộc họp đầu tiên của Nhóm EGILAT được tổ chức tại Việt Nam trong khuôn khổ năm APEC 2017 mà Việt Nam đăng cai. Với chủ đề APEC 2017 là “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”, tôi hy vọng rằng, Nhóm EGILAT sẽ có cơ hội tập trung thảo luận nhằm tăng cường mối liên kết trong khu vực, tăng cường liên kết giữa người sản xuất và người tiêu dùng, giữa những hộ nông dân trồng rừng với những công ty chế biến gỗ xuất khẩu đa quốc gia để vừa nâng cao giá trị trong chuỗi cung cho người trồng rừng, cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ và đồng thời đảm bảo chỉ có gỗ khai thác hợp pháp được đưa vào chuỗi cung để chế biến xuất khẩu.

Với tư cách nước chủ nhà, Việt Nam sẽ nỗ lực tổ chức thành công các cuộc họp của Nhóm EGILAT nhằm đạt được những mục tiêu đề ra, đồng thời tích cực thảo luận và đưa ra các sáng kiến, đặt dấu ấn của Việt Nam vào chương tình hành động cũng như các dự án của APEC...

Phóng viên: Xin cảm ơn ông!