“Đấu trường mới” của các hãng xe điện Trung Quốc
Robot hình người đã trở thành mặt trận mới trong cuộc đua giữa các nhà sản xuất xe điện (EV) Trung Quốc và công ty Tesla của Mỹ.
Robot của công ty BYD tạo dáng tại một triển lãm ô tô hồi tháng 4. Ảnh: Kyodo
Chiến trường cạnh tranh lớn tiếp theo
Sau nhiều năm cạnh tranh trong lĩnh vực EV và công nghệ xe tự hành, các nhà sản xuất hàng đầu của Trung Quốc như BYD và Xpeng đang đẩy nhanh kế hoạch chế tạo hàng loạt robot hình người, đặt cược rằng những tiến bộ về trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ mở ra một thị trường khổng lồ mới vượt khỏi mảng giao thông vận tải.
Với nỗ lực này, Trung Quốc muốn củng cố vị thế như một cường quốc sản xuất toàn cầu về phương tiện di chuyển thế hệ mới và robot. “Tôi tin rằng Trung Quốc sẽ trở thành thị trường đầu tiên chứng kiến sự thương mại hóa của robot hình người”, bà Stella Li, Phó Chủ tịch điều hành BYD, phát biểu gần đây. Theo bà, BYD đã đầu tư rất lớn vào AI và không lâu nữa sẽ gặt hái thành quả từ những khoản đầu tư đó.
Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh Tesla do tỉ phú Elon Musk làm Giám đốc điều hành tiếp tục quảng bá dự án robot hình người Optimus.
Tháng 4 vừa rồi, Chủ tịch Tesla tại Trung Quốc Allan Wang Hao cho biết nhà máy Gigafactory của công ty ở Thượng Hải có thể sản xuất robot hình người, qua đó hỗ trợ tham vọng biến Tesla thành một công ty AI vật lý của ông Musk. Tuy nhiên, Tesla vẫn chưa thương mại hóa Optimus, mặc dù công ty Mỹ xác định các robot này là trọng tâm trong chiến lược của mình vào năm 2026, trong bối cảnh doanh số xe điện của hãng đang sụt giảm.
Trong khi đó, các đối thủ Trung Quốc đang rất khẩn trương. Xpeng, Li Auto và Xiaomi đều đã công bố kế hoạch phát triển robot hình người có thể thực hiện đa nhiệm, từ sản xuất trong nhà máy, logistics cho đến dịch vụ khách sạn và chăm sóc người cao tuổi.
Cuối năm ngoái, CEO Xpeng, ông He Xiaopeng cho biết công ty đặt mục tiêu bán 1 triệu robot mỗi năm đến năm 2030, đồng thời giảm chi phí sản xuất robot đủ thấp để các gia đình có thể tiếp cận. Ông nói việc sản xuất đại trà dự kiến sẽ bắt đầu vào cuối năm 2026.
Những chia sẻ này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi tỉ phú Musk công khai ca ngợi robot hình người thế hệ mới của Xpeng là con Iron và dự báo rằng các công ty Trung Quốc cuối cùng cũng sẽ thống trị thị trường robot toàn cầu bên cạnh Tesla.
Chery Automobile, công ty quốc doanh của Trung Quốc, cũng đang đầu tư mạnh vào lĩnh vực này thông qua quan hệ hợp tác với AI Aimoga. Kể từ đầu năm 2024, hai hãng đã hợp tác phát triển Mornine, một robot hình người có khả năng hiểu ngôn ngữ tự nhiên và diễn giải ý định của con người.
Trung Quốc chiếm ưu thế
Robot hình người đang nổi lên như một trong những lĩnh vực cạnh tranh chiến lược quan trọng nhất giữa Washington và Bắc Kinh, khi hai nền kinh tế hàng đầu thế giới tìm cách giành vị trí số một trong lĩnh vực được coi là giai đoạn phát triển tiếp theo của AI.
Theo giới phân tích, Trung Quốc đang nắm lợi thế đáng kể về quy mô sản xuất và chiều sâu chuỗi cung ứng, cho phép các doanh nghiệp nội địa chế tạo những linh kiện quan trọng với chi phí thấp hơn so với các đối thủ nước ngoài.
Ngân hàng UBS của Thụy Sĩ dự báo số lượng robot hình người được giao trên toàn cầu sẽ đạt 30.000 bộ trong năm nay, tăng 58% so với năm 2025.
Ước tính có 13.250 robot hình người đã được xuất xưởng trong năm 2025. Các công ty Unitree và Agibot của Trung Quốc là những doanh nghiệp dẫn đầu thị trường, chiếm 81% tổng số lượng xuất xưởng. Nếu tính cả các hãng Galbot, UBTech, EngineAI và Leju Robot, Trung Quốc nhiều khả năng đang nắm tới 90% thị phần robot hình người toàn cầu.
“Xét từ góc độ trí thông minh, có một số điểm tương đồng giữa các hãng ô tô và các nhà sản xuất robot hình người, cả về phần cứng lẫn phần mềm”, Phyllis Wang, chuyên gia phân tích ngành công nghiệp Trung Quốc tại ngân hàng UBS, nhận định. Ở khía cạnh kỹ thuật, các hãng xe có lợi thế tự nhiên trong việc chế tạo robot, cả về chuỗi cung ứng cũng như năng lực phần cứng và phần mềm.
HẠNH NGUYÊN (Theo SCMP, Global Data)
