Đến năm 2035, TP Hồ Chí Minh sẽ hoàn thành xây dựng 200 km đường sắt đô thị

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Viêt Dũng

Ngày 15/12, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp thứ 3, Hội đồng tư vấn triển khai thực hiện Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh; họp Tổ chuyên gia tư vấn xây dựng đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh theo kết luận số 49-KL/TW của Bộ chính trị.

Tại phiên họp, các chuyên gia, thành viên Hội đồng đã thảo luận, góp ý nhiều giải pháp để thực hiện Nghị quyết 98 và đề án nhằm thực hiện mục tiêu đến năm 2035, TP Hồ Chí Minh sẽ hoàn thành xây dựng 200 km đường sắt đô thị.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi thông tin, vừa qua Bộ Chính trị có Kết luận 49, trong đó đặt ra mục tiêu mốc thời gian là đến năm 2035 TP Hồ Chí Minh và Hà Nội cơ bản hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị. Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhìn nhận đây là định hướng chính trị quan trọng và TP Hồ Chí Minh dựa vào Nghị quyết 98 để xây dựng đề án trình Bộ Chính trị, sau đó trình Quốc hội để triển khai.

Chủ tịch UBND TP Phan Văn Mãi gợi mở một số vấn đề cần được Hội đồng tư vấn và tổ công tác quan tâm thảo luận, góp ý. Theo đó, mốc thời gian, từ tháng 7/2023, TP Hồ Chí Minh đã lập tổ công tác xây dựng đề án theo hướng 200km đường sắt còn lại phải đặt vào tổng thể để triển khai trong 1 đề án, cùng một cơ chế chính sách và khẩn trương hoàn thiện đề án trong năm nay. TP Hồ Chí Minh nỗ lực để đầu năm 2024 trình Ban Thường vụ Thành ủy, HĐND TP Hồ Chí Minh trước khi báo cáo Bộ Chính trị, Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét đưa vào chương trình kỳ họp giữa năm 2024, để có đề án về đường sắt đô thị cùng với Hà Nội.

Thảo luận về đề án, nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho rằng đề án phải sâu sắc, toàn diện và tính khả thi cao. Đồng thời, phải nhìn ra được những tồn tại hiện nay, phân tích nguyên nhân, giải pháp để có những cơ chế, chính sách phù hợp kiến nghị Trung ương cho cơ chế. Bên cạnh đó, việc tổ chức thực hiện phải có sự phối hợp chặt chẽ dưới sự chủ trì của một Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh.

GS Trần Văn Thọ, Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản (thành viên Hội đồng) cho rằng để thực hiện được 200km metro trong 12 năm tới thì cần có các cơ chế thật sự đột phá. Bên cạnh đó, cần phân tích rõ việc triển khai metro thời gian qua vướng mắc ở đâu, giải pháp tháo gỡ các vướng mắc đó để thực hiện mục tiêu 12 năm tới.

GS Trần Văn Thọ cho rằng nếu TP Hồ Chí Minh thành công xây dựng 200km metro trong 12 năm tới sẽ đóng góp quan trọng để Việt Nam tiến tới phát triển vào năm 2045. Đề án này cũng sẽ xây dựng ngành công nghiệp đường sắt của Việt Nam.

Cùng với đó, PGS.TS Trần Hoàng Ngân phân tích cần xác định đây là dự án trọng điểm của quốc gia, đi song hành cùng đề án phát triển metro của Hà Nội và thực hiện chiến lược tuyên truyền về sự cần thiết của đề án. Về quy hoạch, PGS Trần Hoàng Ngân đề nghị cần hoàn thiện đồng bộ đề án với các cấp độ quy hoạch và các địa phương khác như Bình Dương, Đồng Nai, Long An… cũng cần biết các tuyến metro này có kết nối để thực hiện quy hoạch phù hợp.

TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, nên đưa hai công trình đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh và Hà Nội vào quy chế công trình trọng điểm quốc gia, thì trách nhiệm Trung ương mới rõ được. Thách thức lớn là thách thức quản trị. Vì quản trị một dự án lớn như vậy năng lực quản trị rất quan trọng. Đề án cần nói rõ về quản trị. Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh phải là một phần rất quan trọng trong quản trị này. Cơ chế quản trị phải có một Ban Chỉ đạo và lãnh đạo TP phải nằm trong ban chỉ đạo này. Trong đề án, cần có chiến lược truyền thông về dự án, các doanh nghiệp, nhà đầu tư mới gõ cửa được. Từ đó mới nhận được sự ủng hộ của người dân. /.