Dịch COVID-19 tiếp tục là nguyên nhân làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Ảnh minh hoạ (Ảnh: M.P)

Cụ thể, theo Bộ Tài chính, giải ngân vốn kế hoạch các năm trước kéo dài sang năm 2021 bằng 33.440 tỷ đồng, đạt 46,53% kế hoạch; giải ngân vốn kế hoạch năm 2021 bằng 187.285 tỷ đồng, đạt 35,74% kế hoạch.

Tỷ lệ giải ngân 8 tháng đầu năm 2021 đạt 40,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao là thấp hơn so với cùng kỳ năm 2020 (46,41%). Trong đó, vốn trong nước đạt 44,7% (cùng kỳ năm 2020 là 50,02%), vốn nước ngoài đạt 7,94% (cùng kỳ năm 2020 đạt 21,26%).

Đáng chú ý, đến thời điểm hiện tại có 10 bộ và 26 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên 40% kế hoạch. Trong đó, một số bộ, địa phương có tỷ lệ giải ngân cao như: Ngân hàng Phát triển Việt Nam (100%), Thanh Hóa (72,1%), Thái Bình (67,5%), Ngân hàng Chính sách xã hội (67,27%), Nam Định (63,6%), Hưng Yên (61,6%), Lâm Đồng (55,6%).

Bên cạnh đó, 33/50 Bộ và 18/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 30%, trong đó có 21 bộ và 1 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 10% (trong đó, 04 bộ chưa giải ngân kế hoạch vốn).

Bộ Tài chính cũng cho biết đã báo cáo về tình hình giải ngân một số dự án trọng điểm. Đơn cử như dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước, đến nay, dự án này đã giải ngân 10.698 tỷ đồng (đạt 46,81% kế hoạch đã giao, trong đó, kế hoạch năm 2021 giải ngân là 844 tỷ đồng, đạt 18,11%). Như vậy, tổng số vốn còn lại chưa giải ngân của dự án này lên tới 12.156,2 tỷ đồng.

Ngoài ra phải kể đến dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước, đến thời điểm hết tháng 8 đã giải ngân kế hoạch vốn năm 2021 là 7.919 tỷ đồng, đạt 51,9% kế hoạch. Dự án này cũng đã được bàn giao mặt bằng lên tới hơn 98% và đang thi công những hạng mục trọng điểm.

Lý giải về nguyên nhân tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công 8 tháng đầu năm 2021 còn khá thấp và thấp hơn so với cùng kỳ, Bộ Tài chính cho rằng, dịch bệnh COVID-19 bùng phát mạnh tại nhiều địa phương, nhiều dự án triển khai trên địa bàn các tỉnh đang thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ phải tạm dừng thi công. Điều này đã được Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ ngay từ tháng 6 và tháng 7.

Bên cạnh đó,  còn do vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, do thay đổi quy hoạch của địa phương nên một số dự án đến nay chưa giải ngân. Hay như tình trạng một số dự án chậm tiến độ do các hoạt động nhập khẩu trang thiết bị, các hoạt động cần sự xác nhận của tư vấn nước ngoài không thực hiện được.

Riêng đối với nguồn vốn nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết, vẫn còn tình trạng chủ đầu tư chậm hoàn thiện thủ tục ghi thu, ghi chi với Kho bạc Nhà nước và thủ tục rút vốn với Bộ Tài chính, nhà tài trợ theo quy định của Chương trình ETEP. Còn có dự án chưa được điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Ngoài ra, một nguyên nhân khác được Bộ Tài chính chỉ ra là do quy trình triển khai dự án của Việt Nam và phía các Nhà tài trợ còn nhiều nội dung chưa thống nhất do quy trình còn khác nhau, dẫn đến việc triển khai phải thực hiện đủ cả 2 quy trình của Việt Nam và của nhà tài trợ, kể cả trong việc kiểm soát chi, giải ngân, đặc biệt là nhóm nhà tài trợ như WB, Chính phủ Italia.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021, phấn đấu tỷ lệ giải ngân năm 2021 đạt trên 95% kế hoạch theo tinh thần Nghị quyết số 63/NQ-CP ngày 29/6/2021 của Chính phủ, Bộ Tài chính kiến nghị cơ quan trung ương và địa phương nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại công điện số 1082/CĐ-TTg ngày 16/8/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021.