Doanh nghiệp cần chủ động tận dụng nắm bắt cơ hội từ UKVFTA

Ngày 11/11/2022, Tạp chí Công Thương tổ chức Tọa đàm với chủ đề: “Cải thiện năng lực nội tại, tận dụng cơ hội từ UKVFTA” với sự tham gia thảo luận, trao đổi của các khách mời đại diện Cơ quan quản lý Nhà nước, chuyên gia kinh tế và đại diện hiệp hội, doanh nghiệp nhằm tập trung đánh giá về hiệu quả và những tác động của Hiệp định UKVFTA tới thương mại song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh trong thời gian qua.

Tọa đàm với chủ đề: “Cải thiện năng lực nội tại, tận dụng cơ hội từ UKVFTA”  (Ảnh: K.D)

Chia sẻ tại Tọa đàm, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho biết, Hiệp định này có lợi ích cho cả hai phía, trong đó tăng trưởng xuất khẩu của Anh sang Việt Nam tăng giúp cán cân thương mại cân bằng hơn và các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng được nhiều hơn các nguồn nguyên liệu, các công nghệ, sản phẩm mà Vương quốc Anh có thế mạnh để giúp nâng cao năng lực sản xuất và giá trị sản phẩm.

Ngược lại, đại đa số các mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của Việt Nam sang Vương quốc Anh tăng trưởng rất tốt, có những mặt hàng tăng trưởng đến gần 100%, như cà phê, hạt tiêu, cao su, rau quả, may mặc, giày dép… cho thấy các doanh nghiệp đã hướng đến thị trường Vương quốc Anh như một kênh để đa dạng hóa thị trường.

Cũng theo ông Ngô Chung Khanh, việc thực thi Hiệp định UKVFTA mang lại nhiều lợi thế cho doanh nghiệp Việt Nam. Đầu tiên là lợi thế về thuế, mức cắt giảm thuế của Vương quốc Anh tương đương EU, trên 88%, cắt giảm ngay từ khi Hiệp định có hiệu lực, tối đa lộ trình khoảng 7 năm tạo lợi thế rất tốt so với nhiều đối tác trong khu vực.

Chia sẻ với doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương) nhận định: "Với sự hiện diện nhiều hơn của nhà đầu tư Anh tại Việt Nam thì thị trường Anh sẽ nhìn nhận tích cực hơn về hình ảnh của doanh nghiệp Việt Nam, sản phẩm Việt Nam và đó là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng được trong thời gian tới".

Sự tham gia hợp tác của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị gắn với những nguyên phụ liệu đầu vào trong lĩnh vực dệt may, da giày… cũng cho thấy doanh nghiệp Việt Nam bước đầu tạo dựng được hình ảnh về khai thác lợi thế trong chuỗi cung ứng. Bởi lẽ gắn với chuỗi cung ứng không chỉ là câu chuyện cạnh tranh về giá, về chất lượng, mà còn là những yếu tố về quản lý chuỗi cung ứng, thời gian giao hàng, năng lực thực hiện các đơn hàng theo yêu cầu của đối tác, đó là những thứ đặc biệt trong chuỗi cung ứng mà doanh nghiệp Việt Nam đã và đang cải thiện và sẽ còn có nhiều tiềm năng để cải thiện.

Dự báo về tình hình thời gian tới, ông Nguyễn Anh Dương cho rằng, bối cảnh thế giới và khu vực hiện nay có những yếu tố phức tạp và khó lường, ảnh hưởng tương đối nhiều đến việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do của Việt Nam, trong đó có Hiệp định UKVFTA. Tuy nhiên, với UKVFTA Việt Nam lại có một số lợi thế để khai thác. Ví dụ như thời gian vừa qua, trong bối cảnh do lệnh cấm xuất khẩu từ Nga và cá tra của Việt Nam là nguồn cá thịt trắng tương ứng đáp ứng được yêu cầu giúp khai thác được thị trường Anh.

Về phía doanh nghiệp, ông Ngô Sỹ Hoài - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, trước Brexit Vương quốc Anh (UK) đã là một thị trường khá quan trọng của sản phẩm Việt Nam, sản phẩm gỗ xuất khẩu sang thị trường UK thường chiếm khoảng 30 - 40% trong tổng kim ngạch xuất khẩu sang tất cả các nước thành viên EU.

Mặc dù UK không còn là thành viên EU nhưng nhờ có UKVFTA, năm 2021 kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ của Việt Nam vào UK vẫn đạt trên 265 triệu USD, tăng trên 18% so với năm 2020. Trong đó, có đến trên 92% sản phẩm gỗ mà chúng ta xuất khẩu sang UK là đồ mộc, đồ nội thất là nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn so với các sản phẩm gỗ được dùng làm vật liệu trung gian cho các công đoạn chế biến tiếp theo trong ngành công nghiệp gỗ và các doanh nghiệp của chúng ta cũng đã tận dụng được cơ hội mà UKVFTA mang lại.

Trước tình hình đó, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên khuyến nghị, doanh nghiệp cần nhìn nhận Vương quốc Anh là thị trường có tiêu chuẩn cao, không phải là hàng rào kỹ thuật cao mà là tiêu chuẩn của họ cao với mức thu nhập cao, tư duy đối với môi trường, lao động có sự khác biệt cần phải chú ý.

Theo ông Khanh, những doanh nghiệp Việt Nam quen giao thương với các thị trường truyền thống có thể chưa quen với những vấn đề này, cần có thêm thời gian để thích ứng. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều doanh nghiệp đồ gỗ, dệt may, nông sản… đã thành công trong việc tận dụng UKVFTA để xuất khẩu sang Anh cho thấy, không phải xuất khẩu sang Anh khó khai thác, thị trường Anh không có nhiều rào cản kỹ thuật như thế, biết cách làm tự tin thì vẫn làm được... Có những doanh nghiệp đi trước, có những người mở được thị trường thì các doanh nghiệp khác cũng sẽ làm được. Nếu không chủ động nắm bắt sẽ lãng phí các cơ hội, do vậy cần kết nối tất cả doanh nghiệp đồng hành, cùng phối hợp với cơ quan quản lý để làm sao tận dụng UKVFTA cho tốt nhất, hiệu quả nhất.