Đổi mới giáo dục: Cần nêu rõ định hướng phân luồng học sinh

Đóng góp ý kiến cho dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều chuyên gia cho rằng, khung chương trình tổng thể của Bộ nên làm rõ hơn vấn đề phân luồng học sinh sau trung học cơ sở, theo định hướng của Nghị quyết 29 của Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo.

Theo các chuyên gia, nhà giáo, dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể được xây dựng công phu, trên cơ sở tổng kết đánh giá các ưu, nhược điểm của chương trình hiện hành, có tham khảo và học tập kinh nghiệm xây dựng chương trình giáo dục phổ thông của nhiều quốc gia.

Cần phân luồng giáo dục cụ thể sau trung học cơ sở (ảnh minh họa)

Quan điểm xây dựng chương trình rõ ràng, thể hiện tính logic. Các khái niệm, đặc biệt là các khái niệm mới như: chương trình định hướng năng lực, các năng lực chung của học sinh, dạy học tích hợp, dạy học phân hóa... tương đối rõ ràng. Dự kiến lộ trình triển khai hợp lý.

Tuy nhiên, dự thảo Chương trình phổ thông tổng thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa đề cập rõ ràng việc phân luồng học sinh sau trung học cơ sở như thế nào. Ông Hồ Quang Diệu, Ủy viên Trung tâm sáng tạo Việt (thuộc Hội Khuyến học Việt Nam) cho biết, xu hướng chung của thế giới là chương trình cấp trung học phổ thông được phân luồng mạnh thành trung học nghề, trung học phổ thông kỹ thuật và trung học phổ thông.

Thế nhưng, dự thảo của Bộ lại chưa làm rõ sẽ phân luồng học sinh như thế nào, để tránh tình trạng học sinh học hết trung học cơ sở lại học tiếp lên trung học phổ thông, rồi đại học như hiện nay.

Ông Hồ Quang Diệu nói: “Chương trình được hoạch định phải trên cơ sở thấm nhuần Nghị quyết 29 của Trung ương. Đối với nước ta hiện nay, để phát triển và hội nhập, không phải chỉ cần những chuyên viên, cán bộ kỹ thuật, những nhà nghiên cứu cao cấp giỏi; mà cần có những thợ, công nhân lành nghề. Do đó, việc phân luồng là hết sức cần thiết. Không phải tất cả học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở thì đều lên trung học phổ thông, lên đại học, mà cần có sự phân luồng sang những trường dạy nghề”.

Theo Tiến sỹ Lê Viết Khuyến, Trưởng ban hỗ trợ chất lượng giáo dục đại học, (thuộc Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam), Dự thảo này chỉ đề cập tới định hướng nghề nghiệp sau trung học phổ thông, trong khi các trình độ sơ học và trung học ở bậc giáo dục nghề nghiệp, theo Luật Giáo dục nghề nghiệp lại không phải là một luồng khác sau trung học cơ sở, mà cùng luồng với trung học phổ thông.

“Kinh nghiệm ở các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển, thì phân luồng học sinh sau trung học cơ sở thì phân thành hai hoặc 3 luồng. Một luồng rất phổ biến đó là luồng trung học nghề, đáp ứng yêu cầu là sau trung học nghề thì người học có trình độ tương đương trung học phổ thông, nhưng lại có tay nghề để có thể phục vụ phát triển kinh tế đất nước thì đề án này lại không đề cập tới chuyện đó. Vừa rồi Luật Giáo dục nghề nghiệp ra đời không đề cập sự phân luồng này. Chúng tôi rất băn khoăn, không hiểu cơ quan quản lý nhà nước nào sẽ làm nhiệm vụ phân luồng này” - Tiến sỹ Lê Viết Khuyến nói.

Về mục tiêu của chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông là giúp học sinh hình thành phẩm chất và năng lực của người lao động, nhiều ý kiến cho rằng không phù hợp, chỉ nên đặt mục tiêu chương trình ở cấp độ này là giúp học sinh phát triển tối đa điều kiện và tiềm năng của từng cá nhân.

Ngoài ra, việc cho rằng sau trung học phổ thông, học sinh có khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp để học lên hoặc bước vào cuộc sống lao động cũng không chính xác, đặc biệt nếu bỏ qua khâu phân luồng.

Phó Giáo sư Văn Như Cương, Trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) cho rằng, Đề án Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông chỉ là một bộ phận trong những đề án lớn hơn của ngành Giáo dục - Đào tạo để đổi mới căn bản toàn diện. Bộ cần nêu rõ mối quan hệ giữa các đề án này với các đề án khác có liên quan để có thể triển khai đồng bộ.

Một trong những tiêu chí phải bàn đến là vấn đề đồng bộ. Đồng bộ ở cuộc thay đổi, về chương trình, sách giáo khoa, cơ sở vật chất, nhưng quan trọng nhất là đào tạo giáo viên để phục vụ được cải cách. Ít ra giáo viên phải hiểu được điều đó để làm mũi nhọn, nhưng chưa thấy bàn đến trường đại học sư phạm sẽ thay đổi như thế nào, rồi đào tạo như thế nào.

Các chuyên gia của Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố công khai danh tính “kiến trúc sư” của toàn chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, cũng như môn học cụ thể để xã hội biết, không nên gắn với một tập thể, hoặc người đứng đầu ngành như trước đây./.

Minh Hường/VOV-Trung tâm Tin