“Đòn bẩy” phát triển kinh tế nông thôn vùng đồng bằng sông Cửu Long

Khơi dậy được tiềm năng, thế mạnh 

Sản phẩm OCOP của tỉnh Đồng Tháp được giới thiệu trưng bày tại một sự kiện ở Cần Thơ. Ảnh: Phương Nghi.

Qua 5 năm triển khai thực hiện chương trình OCOP, các sản phẩm phát triển nhanh cả về số lượng, lẫn chất lượng. Đến nay, vùng ĐBSCL có số lượng sản phẩm OCOP đứng thứ 3 cả nước, với 1.270 sản phẩm được công nhận đạt từ 3 sao trở lên. Các địa phương trong vùng đã phát huy lợi thế của các sản phẩm vùng miền, gắn với thế mạnh của vùng như lúa gạo, trái cây, thủy sản, du lịch sinh thái...để lựa chọn, tập trung phát triển các sản phẩm OCOP mang đặc trưng của từng địa phương. Sản phẩm OCOP của vùng từng bước hình thành chuỗi liên kết bền vững, nâng cao giá trị cho người sản xuất, sản phẩm có chất lượng an toàn, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. 

Đến nay, tỉnh Đồng Tháp đã có 382 sản phẩm OCOP, trong đó có 93 sản phẩm đạt 4 sao, 289 sản phẩm đạt 3 sao. Hiện tỉnh Đồng Tháp là địa phương có số lượng sản phẩm OCOP được công nhận dẫn đầu vùng đồng băng sông Cửu Long.

Ông Nguyễn Văn Vũ Minh, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Trong thời gian qua, tỉnh Đồng Tháp đã tập trung chỉ đạo phát triển với quan điểm sản phẩm OCOP là kết tinh của chuỗi giá trị gia tăng trong chuỗi ngành hàng trên nền tảng tài nguyên bản địa. Bởi đây là sự tính sáng tạo và tài hoa trong tay nghề của người dân Đồng Tháp. Theo đó nhiều sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP của Đồng Tháp vào được hệ thống siêu thị như: Co.op Mart, Big C, Vin Mart, Bách Hóa Xanh. Cùng với đó có hơn 300 sản phẩm của 60 doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất lên sàn thương mại điện tử như: Voso, Postmart, Lazada, Shopee, Sendo...”.

Hiện tỉnh Hậu Giang có 105 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao và 4 sao cấp tỉnh (có 2 sản phẩm thăng hạng 4 sao lên đủ điều kiện dự thi sản phẩm 5 sao của Trung ương), với tổng số 49 chủ thể đăng ký tham gia. Các sản phẩm OCOP của tỉnh hiện nay tập trung vào một số mặt hàng nông sản chủ lực như: các sản phẩm từ cá thát lát, khóm Cầu Đúc, khổ qua rừng, rượu, trái cây (chanh không hạt, mít, bưởi, mãng cầu xiêm…).

Ông Huỳnh Thành Hữu, Phó Chánh văn phòng điều phối NTM tỉnh Hậu Giang, nhận định: “Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự vào cuộc tích cực từ các ngành, địa phương của tỉnh nên chương trình OCOP đã và đang tạo sức lan tỏa mạnh mẽ khi có sự tham gia tích cực của không ít chủ thể thực hiện OCOP là người dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp. Ngoài ra, để hỗ trợ người dân cải tiến mẫu mã, bao bì, tem, truy xuất nguồn gốc, cũng như xây dựng các vùng nguyên liệu và thực hiện mô hình sản xuất an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP...Nhờ vậy, các sản phẩm nông sản khi được công nhận OCOP cấp tỉnh đều có bao bì, mẫu mã hàng hóa rất đẹp và bắt mắt người tiêu dùng”.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Duy Cần, Trưởng khoa Phát triển nông thôn, Trường Đại học Cần Thơ: “Để tạo được sức lan tỏa trong người dân thì một trong những điểm nổi bật khi triển khai chương trình OCOP là các địa phương đã khơi dậy được tiềm năng, thế mạnh của mình về những sản phẩm đặc sản, ngành nghề nông thôn. Bên cạnh đó, các địa phương cũng từng bước chuyển đổi sản xuất từ quy mô nhỏ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị khép kín, gắn với vai trò của các HTX, doanh nghiệp...Đặc biệt, nhiều địa phương tại vùng ĐBSCL đã thực hiện chuyển tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, phát triển chuỗi liên kết giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, hình thành các sản phẩm tích hợp “đa giá trị” theo sự chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT. Hiện tại, việc thay đổi tư duy sản xuất cho người dân đang mang lại nhiều tín hiệu tích cực”.

Đưa sản phẩm OCOP cất cánh vươn xa

Với lợi thế phát triển trên vùng đất giàu tiềm năng, ÐBSCL đã xây dựng và phát triển các mặt hàng nông sản, thực phẩm đặc sản, tạo thương hiệu, tăng giá trị kinh tế cho hàng hóa địa phương. Ðể từ đó, các sản phẩm OCOP chiếm lĩnh thị trường. 

Không gian giới thiệu văn hóa, du lịch, sản phẩm đặc trưng OCOP của tỉnh An Giang. Ảnh: Phương Nghi.

Ông Nguyễn Sĩ Lâm, Giám đốc Sở NN&PTNT An Giang cho biết: Để sản phẩm OCOP của An Giang được bay xa hơn, thời gian qua An Giang đã tổ chức nhiều hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP.  Hiện ngành nông nghiệp tỉnh An Giang cũng thực hiện giới thiệu sản phẩm OCOP và sản phẩm tiềm năng tham gia các chương trình như Đề án “Ứng dụng giải pháp bán hàng thông minh cho các nhà bán lẻ trên địa bàn tỉnh”, tham gia bán hàng trên “Gian hàng Việt trực tuyến”, hỗ trợ giới thiệu sản phẩm trên các kênh thương mại điện tử... từ đó đã giới thiệu một số sản phẩm đạt OCOP của tỉnh như: đường thốt nốt Palmania, trà xạ đen, trà mãng cầu, mắm cá chao cá mè vinh Ông Ba Lộc, xoài cát hòa lộc sấy dẻo, mật ong tại điểm bán sản phẩm OCOP tại khu Grand World Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang).

Để có sản phẩm đạt chuẩn, sản phẩm chế biến chuyên sâu, sản phẩm truyền thống gắn với tiềm năng lợi thế như gạo, trái cây, thủy sản…ngành Công Thương cũng đã sát cánh cùng các doanh nghiệp, hỗ trợ hình thành các phương án kinh doanh để phát triển sản phẩm hàng hóa theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ, đào tạo nghề, nâng cao năng lực phát triển sản phẩm OCOP.

Theo ông Võ Văn Chiêu, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Sóc Trăng: Chương trình OCOP đã tạo được sự lan tỏa rộng khắp, góp phần tái cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống người dân nông thôn. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và cơ sở sản xuất, kinh doanh đã thấy được lợi ích của chương trình OCOP nên tích cực, chủ động tham gia. Nhờ đó, các sản phẩm tham gia chương trình OCOP có chiều hướng tăng lên.

“Để sản phẩm OCOP của Sóc Trăng được bay xa hơn, trong thời gian tới tỉnh đẩy mạnh quảng bá và xúc tiến thương mại cho sản phẩm OCOP và tổ chức nhiều hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP...” – ông Chiêu thông tin thêm.

Thực tế cho thấy sản phẩm OCOP được sinh ra từ làng, bởi những người nông dân, nông dân thì dựa vào doanh nghiệp trong khi doanh nghiệp nhỏ không có điều kiện thuê mướn hay tổ chức các sự kiện quảng bá, xúc tiến thương mại hoặc tìm kiếm chuỗi siêu thị để tiêu thụ sản phẩm. 

Ông Huỳnh Kim Khuê, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại – Du lịch và Đầu tư tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Với mong muốn sản phẩm đặc sản nói chung, các sản phẩm OCOP nói riêng vươn xa, thời gian qua tỉnh Ðồng Tháp đã tổ chức rất nhiều hội thảo để tìm giải pháp tối ưu làm sao đưa các sản phẩm OCOP và các sản phẩm từ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vươn ra thị trường khu vực. Ðặc biệt, tỉnh Ðồng Tháp đã phối hợp với các ngành liên quan thành lập trung tâm đặc sản du lịch ở Hà Nội, thành lập trung tâm giới thiệu ẩm thực cũng như các sản phẩm đặc sản của Ðồng Tháp tại Phú Quốc. Nhờ vào công tác truyền thông và tham gia các kỳ hội chợ để giới thiệu sản phẩm nhất là đặc sản vùng miền, qua đó tiếp cận rất nhiều đối tác và khách du lịch trong và ngoài nước...”.

Chặng đường phía trước còn không ít khó khăn, do vậy, để vùng ÐBSCL có thêm nhiều sản phẩm OCOP và định vị được trên thị trường trong và ngoài nước, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn và sự tham gia tích cực của các chủ thể. Tin rằng các sản phẩm OCOP của ÐBSCL sẽ ngày càng vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước./.