Đột phá từ “cái bắt tay” công nghệ 

Nông nghiệp Cần Thơ đang chuyển mình mạnh mẽ, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm nền tảng cho phát triển. Trong hành trình ấy, sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” đang mở ra hướng đi mới, giúp thành phố từng bước hiện thực hóa chiến lược nông nghiệp thông minh, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Xây dựng mô hình sản xuất phù hợp thực tiễn

Sau hợp nhất, TP Cần Thơ có không gian phát triển rộng hơn cùng nhiều nguồn lực và lợi thế, trong đó nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Xã Liêu Tú có hơn 5.300ha đất sản xuất nông nghiệp, được định hướng trở thành hình mẫu về phát triển nông nghiệp bền vững. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 có 40% diện tích lúa sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ.

Ông Nguyễn Thành Duy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Liêu Tú, cho biết xã đã tiến hành khảo sát, xây dựng nghị quyết phát triển nông nghiệp hữu cơ, tập trung vận động nông dân thay đổi tư duy sản xuất. Song song đó, chính quyền địa phương chủ động kết nối với các doanh nghiệp uy tín trong lĩnh vực nông nghiệp sạch, tạo điều kiện hình thành các chuỗi liên kết bền vững.

Trong thời gian ngắn, Liêu Tú đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác với doanh nghiệp, tiêu biểu là thỏa thuận với Công ty TNHH Nông nghiệp Sạch Hữu cơ Toàn Cầu triển khai mô hình nông nghiệp hữu cơ thông minh. Mô hình tập trung phát triển lúa và tôm theo hướng hữu cơ, xây dựng chuỗi giá trị nông sản gắn công nghệ Glorin trong xác thực nguồn gốc và đo tín chỉ carbon, hướng tới thị trường trong nước và xuất khẩu. Doanh nghiệp hỗ trợ giống, vật tư hữu cơ, chuyển giao kỹ thuật, tổ chức tập huấn, bao tiêu sản phẩm với giá thỏa thuận trước và triển khai bảo hiểm tham số thời tiết, góp phần giảm rủi ro do biến đổi khí hậu. Mô hình đặt mục tiêu lợi nhuận 70-80 triệu đồng/ha, đưa gạo hữu cơ Liêu Tú vươn ra thị trường quốc tế.

Sử dụng thiết bị bay không người lái trên cánh đồng lúa tại TP Cần Thơ. Ảnh: CTV

Trên cơ sở khảo sát thực tế mô hình sản xuất và thảo luận về cơ hội phát triển và liên kết chuỗi giá trị nông sản thích úng chủ lực, Viện Mekong - Đại học Cần Thơ, xã Mỹ Tú và doanh nghiệp nhận diện tiềm năng, nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật cũng như những thách thức trong sản xuất nông nghiệp của địa phương. Từ đó, UBND xã Mỹ Tú và Viện Mekong ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nội dung hợp tác tập trung vào phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ và thông minh; xây dựng mô hình canh tác đa giá trị, luân canh sinh thái; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn; nghiên cứu giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý rủi ro thiên tai; đồng thời củng cố tổ chức sản xuất và nâng cao năng lực quản trị địa phương.

PGS.TS Văn Phạm Đăng Trí, Viện trưởng Viện Mekong, cho biết, Viện đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác với một số địa phương tại TP Cần Thơ và vùng ĐBSCL. Đây là bước đi cụ thể thể hiện cam kết của Viện trong đồng hành cùng cơ sở, đưa khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Với vai trò là đơn vị nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách về phát triển bền vững ĐBSCL, Viện Mekong mong muốn trở thành đối tác tin cậy của các địa phương, cùng địa phương đi từ thực tiễn, xây dựng các mô hình hiệu quả, có khả năng nhân rộng, góp phần nâng cao sinh kế người dân và thúc đẩy phát triển bền vững vùng ĐBSCL.

Công nghệ - “chìa khóa” của giai đoạn tăng trưởng mới

Phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR… nhiều nông dân Cần Thơ còn quản lý sản xuất bằng công nghệ số. Các ứng dụng như phần mềm quản lý vùng trồng, nhật ký điện tử VNPT Green, ứng dụng nhận diện dịch hại và tư vấn kỹ thuật Mobi Agri, phần mềm quản lý sản xuất lúa Ricemore… cùng việc ứng dụng IoT, AI và dữ liệu lớn (BigData) đang giúp nông dân tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và giảm đáng kể lao động thủ công.

Trong dòng chảy đó, Tập đoàn CT Group phát triển nền tảng Bản sao số quốc gia - Digital Twin DT15, tích hợp 15 lớp dữ liệu và hơn 300 nguồn dữ liệu thời gian thực, hàng trăm tính năng ứng dụng cho nhiều lĩnh vực. Theo ông Trần Kim Chung, Chủ tịch Tập đoàn CT Group, DT15 mở ra kỷ nguyên mới cho nông nghiệp thông minh với 36 ứng dụng trực tiếp phục vụ sản xuất, giúp xây dựng mô hình nông nghiệp bản sao số, nông nghiệp tái tạo, bền vững và thông minh dựa trên AI, IoT, UAV, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và năng lượng tái tạo. Đặc biệt, nền tảng này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng toàn cầu, mở ra cơ hội thương mại và phát triển bền vững.

Cụ thể hóa định hướng, tháng 9-2025, CT Group và Đại học Cần Thơ đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác chiến lược. Đến tháng 11-2025, Phòng thí nghiệm đổi mới sáng tạo UAV & Robot Agritech Innovation Lab đặt tại Đại học Cần Thơ chính thức đi vào hoạt động. Đây là phòng thí nghiệm chuyên nghiệp, hiện đại, thực chiến, cùng hệ thống thiết bị tiên tiến. CT Group tiếp tục đầu tư các robot nông nghiệp, tích hợp với UAV trên nền tảng Bản sao số quốc gia DT15, từng bước hoàn thiện giải pháp công nghệ phục vụ nông nghiệp thông minh.

Đại diện Tập đoàn CT Group và Đại học Cần Thơ ký kết dự án Trung tâm UAV kết hợp robot nông nghiệp và Trường đào tạo phi công UAV, là nơi đào tạo nhân lực cũng như phát triển các sản phẩm về UAV phục vụ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp thông minh. Ảnh: TUYẾT TRINH

Trong bối cảnh hiện nay, phát triển nông nghiệp thông minh không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là giải pháp chiến lược nhằm bảo đảm an ninh lương thực, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự đi vào sản xuất, yếu tố then chốt vẫn là nguồn nhân lực.

PGS.TS Trần Trung Tính, Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ, cho biết nhà trường kiên định theo đuổi mô hình hợp tác “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”, xem đây là trụ cột trong phát triển bền vững và phục vụ cộng đồng. Đại học Cần Thơ đã xây dựng lộ trình đào tạo nhân lực chất lượng cao cho nông nghiệp thông minh và nông nghiệp công nghệ cao, với các chương trình đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ và dự kiến mở đào tạo tiến sĩ nông nghiệp thông minh trong thời gian tới.

*

*    *

Mùa xuân này, nông nghiệp Cần Thơ không chỉ mừng vui bởi những mùa vàng bội thu mà còn bởi sự thay đổi sâu sắc trong tư duy sản xuất: chuyển từ “lượng” sang “chất”, từ phát thải sang “xanh hóa”.  Với “tấm hộ chiếu xanh” và bản lĩnh của những con người cần cù, nhạy bén, kỳ vọng nông nghiệp Cần Thơ vững vàng trên hành trình phát triển thịnh vượng, đưa nông sản Cần Thơ khẳng định vị thế, thương hiệu trên thị trường thế giới.

TUYẾT TRINH