Giải ngân vốn đầu tư công chậm, vì sao?

Còn nhiều bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thấp (Ảnh: M.P)

Bộ Tài chính cho biết, tỷ lệ này là thấp hơn so với cùng kỳ năm 2020. Hiện có 4 bộ và 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên 60 % như: Ngân hàng phát triển Việt Nam 100 %, Thái Bình 79,72 %, Thanh Hóa 77,66 %, Hà Nam 72,9 %, Văn phòng Quốc hội 71,44 %, Nam Định 70,41 %, Tiền Giang 67,96 %, Ngân hàng Chính sách xã hội  67,31%, Hà Tĩnh 66,88%, Hưng Yên 65,5%. 

Tuy nhiên còn nhiều bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt thấp. Bộ Tài chính cho biết, có tới 36/50 bộ và 20/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 40%; trong đó, có 20 bộ và 2 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 20%.

Một số dự án trọng điểm giải ngân vẫn còn chậm, như dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành, theo Bộ Tài chính lũy kế vốn đã bố trí cho dự án từ năm 2018 đến năm 2020 là 22.855,035 tỷ đồng. Đến thời điểm hiện nay, dự án đã giải ngân 10.752,314 tỷ đồng, đạt 47,05 % kế hoạch đã giao; trong đó, kế hoạch năm 2021 giải ngân là 883,309 tỷ đồng, đạt 18,96 %. Tổng số vốn còn lại chưa giải ngân là 12.102,721 tỷ đồng.

Cùng với đó phải kể đến dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, số vốn giải ngân đến nay 9.260,151 tỷ đồng, đạt 60,7% kế hoạch năm 2021 được giao.

Theo Bộ Tài chính nguyên nhân làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công là do dịch COVID-19 bùng phát mạnh tại hầu hết địa phương làm cho việc cung cấp vật tư gặp khó khăn, nhất là các hàng hóa cần nhập khẩu; không huy động được nhân lực cho các công trình cũng như triển khai thi công do giãn cách xã hội tại các tỉnh, thành phố.

Riêng các dự án sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài chịu tác động nặng nề của đại dịch COVID-19 do hầu hết các hoạt động đều gắn với yếu tố nước ngoài từ khâu nhập máy móc, thiết bị cho đến huy động chuyên gia, nhân công, nhà thầu nước ngoài, tư vấn giám sát, tư vấn xây dựng thiết kế kỹ thuật; thống nhất với nhà tài trợ đối với từng hoạt động và kế hoạch của dự án, giá cả một số hàng hóa, nguyên nhiên vật liệu trên thị trường thế giới biến động mạnh... nên đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thực hiện của phần lớn các dự án ODA.

Bên cạnh đó việc chậm triển khai giải phóng mặt bằng tái định hay khó khăn trong đấu thầu và thi công cũng là một nguyên nhân khiến tiến độ giải ngân thấp.

Để đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2021, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương chủ động rà soát các dự án đến 30/9/2021 có tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn dưới 60 % để kịp thời có phương án điều chỉnh vốn cho các dự án khác cần vốn và có khả năng giải ngân hết kế hoạch vốn được giao.

Bên cạnh đó, căn cứ Quyết định số 1535/QĐ-TTg ngày 15/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương triển khai phân bổ kế hoạch vốn năm 2021 cho các dự án khởi công mới đủ điều kiện. Từ đó, đảm bảo phân bổ 100%  kế hoạch năm 2021 đã được giao; đồng thời, nhanh chóng thực hiện và giải ngân vốn cho các dự án.

Ngoài ra, Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư sớm phối hợp với các đơn vị liên quan báo cáo Thủ tướng Chính phủ về cơ sở pháp lý và thẩm quyền quyết định cho phép các bộ, cơ quan, địa phương chủ động điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn năm 2020 kéo dài sang năm 2021 của các dự án chậm tiến độ sang các dự án có tiến độ giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn.