Giải pháp nào cho phát triển du lịch bền vững ở Bán đảo Sơn Trà?
Quy hoạch Sơn trà được lập đúng quy trình, không trái luật đầu tư nhưng chưa thật thấu đáo
Quy hoạch Sơn Trà được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 11/2016 và được công bố vào tháng 2/2017.Theo như Báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, quy hoạch này được lập theo đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật. Quy hoạch được thực hiện một cách khoa học, khách quan, phối hợp chặt chẽ với TP Đà Nẵng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng cho rằng quy hoạch Sơn trà cũng không trái với Luật đầu tư. Điều 30 Luật Đầu tư quy định thẩm quyền của Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư. Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Sơn Trà không phải là dự án đầu tư, do đó không thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 30 Luật Đầu tư và không trái với Luật Đầu tư.Báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng cho biết ngay từ những bước đầu tiên trong quá trình lập quy hoạch Sơn Trà, vấn đề bảo tồn và phát triển đã được đặt ra, đòi hỏi phải giải quyết thấu đáo. Tuy nhiên, sự khác biệt ở Sơn Trà là trước khi lập quy hoạch đã có nhiều dự án đầu tư được chấp thuận, trong đó có dự án đã hoàn thành, đi vào hoạt động, có dự án đang đầu tư dở dang, có dự án đã hoàn tất thủ tục đầu tư nhưng chưa thể triển khai, có dự án mới được đưa vào danh mục đầu tư.
Tuy nhiên ngay sau khi bản quy hoạch được công bố tháng 2/2017 đã vấp phải nhiều ý kiến của các tổ chức và cá nhân. Đặc biệt Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP. Đà Nẵng ông Huỳnh Tấn Vinh đã lấy chữ ký của hàng vạn người kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và các tổ chức xem xét lại bản quy hoạch vì nó chưa thật thấu đáo và nhất quán.
Ông Huỳnh Tấn Vinh cho rằng bản quy hoạch đề ra chưa giải quyết được vấn đề đa dạng sinh học của Sơn Trà. Chưa đề ra giải pháp cho việc bảo tồn đa dạng sinh học nên chưa giải quyết thấu đáo được vấn đề ở Sơn Trà. Hơn nữa bản quy hoạch này đặt cơ sở cho những quyết định về thu hồi đất chưa rõ ràng và chưa nhất quán. Lúc thì diện tích quy hoạch là 1000ha, lúc là 2000ha lúc lại là 4000ha….Chính vì những bất cập này mà ông Vinh và một số người dân đã đề nghị tạm dừng và không thi công các công trình ở bán đảo Sơn Trà. Ông Huỳnh Tấn Vinh cho rằng phương án hợp lý nhất là phải rà soát, nghiên cứu đầy đủ về Sơn Trà, tổ chức các hội thảo lấy ý kiến đóng góp về vấn đề quy hoạch trên bán đảo Sơn Trà rồi mới tính đến khai thác nó như thế nào. Khi chưa có rà soát và nghiên cứu đầy đủ về Sơn Trà thì tốt nhất nên giữ nguyên trạng và dừng việc xây mới các cơ sở lưu trú trên bán đảo Sơn Trà.
Giải pháp nào cho phát triển du lịch bền vững ở bán đảo Sơn Trà?
Theo ông Huỳnh Tấn Vinh, Sơn Trà là báu vật của Đà Nẵng, là đa dạng sinh học của Thành phố, là mắt thần của an ninh quốc phòng và là nơi có rừng nguyên sinh duy nhất còn lại của Việt Nam.Tất cả những điều này đã tạo nên sự đặc biệt độc đáo của Sơn Trà mà trên thế giới không có nước nào có được. Đặc biệt Sơn Trà lại có voọc chà vá chân nâu được gọi là nữ hoàng linh trưởng của thế giới và sách đỏ đã ghi rằng đây là loài động vật cần bảo vệ nguy cấp và vô điều kiện. Vì thế, nếu chúng ta phá ngôi nhà của nó để làm nhà và khách sạn thì chúng sẽ ra sao và ta còn có thể bảo vệ được loài động vật quý hiếm này không?
Theo ông Huỳnh Tấn Vinh, làm như vậy không có nghĩa là đóng cửa không cho du lịch Sơn Trà có cơ hội phát triển mà theo ông phát triển du lịch cần phải chọn cách nào để vừa bảo tồn tự nhiên Sơn Trà vừa thu hút được khách đến với Sơn Trà. Ông Huỳnh Tấn Vinh khẳng định, du khách đến với Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng không phải vì những công trình đồ sộ, hoành tráng mà vì chính vẻ đẹp tự nhiên hiếm có của nó. Vì thế, nếu chúng ta bảo tồn được thì khách đến với Sơn Trà nói riêng, Đà Nẵng và miền Trung nói chung tăng rất nhanh và nhờ đó thu nhập sẽ không phải rơi vào túi của riêng một ai hay một nhóm người nào khác mà nó sẽ rơi vào túi của cộng đồng dân cư, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân, làm cho đời sống kinh tế, xã hội của Đà Nẵng phát triển và có như vậy du lịch mới thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Như vậy, du lịch mới có sức sống và đủ sức để nuôi sống nó.
Ông Huỳnh Tấn Vinh kêu gọi hãy gìn giữ bán đảo Sơn Trà, bảo tồn vẻ tự nhiên đa dạng sinh học độc đáo của nó để phát triển du lịch cho mai sau và cho an ninh quốc phòng. Theo ông nên phát triển du lịch Sơn Trà như một nơi tham quan giải trí nhưng phải đòi hỏi nghiêm ngặt theo một quy chế, quy định tham quan như: không được gây ra tiếng ồn, không được phá hủy thiên nhiên. Du khách chỉ nên đến thăm khu du lịch sinh thái Sơn Trà rồi về nghỉ ngơi ở phía dưới và khi xây dựng những công trình liên quan đến bờ biển, bãi biển Sơn Trà cần thận trọng và tốt nhất nên tránh xa đảo San hô để giữ sự huyền ảo cho Sơn Trà.
Tổng cục trưởng Tổng Cục du lịch Nguyễn Văn Tuấn đánh giá cao những ý kiến đóng góp của ông Huỳnh Tấn Vinh cũng như của Hiệp hội Du lịch thành phố Đà Nẵng, song ông cho rằng tất cả cần được xem xét ở những góc tiếp cận khách quan. Những ý kiến của ông Huỳnh Tấn Vinh hoàn toàn không xung đột với quan điểm phát triển và bảo tồn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Ông Nguyễn Thành Tiến, Phó văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cũng ghi nhận kiến nghị của ông Huỳnh Tấn Vinh về việc chỉ quy hoạch Sơn Trà thành nơi tham quan giải trí giữ được yếu tố bảo tồn thiên nhiên. Ông Nguyễn Thành Tiến cho biết UBND thành phố Đà Nẵng sẽ nghiên cứu lồng ghép một cách phù hợp trong quá trình triển khai xây dựng.UBND thành phố Đà Nẵng cũng ghi nhận ý kiến xây dựng vọoc chà vá chân nâu làm linh vật của thành phố.
Phát biểu tại buổi Tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Huỳnh Vĩnh Ái cũng cho rằng việc quy hoạch du lịch ở bán đảo Sơn Trà cần phải xem xét thấu đáo đặc biệt là việc xây mới các cơ sở lưu trú trên bán đảo Sơn Trà. Phát triển du lịch ở bán đảo Sơn Trà cần phải gắn với an ninh quốc phòng, bảo vệ tài nguyên môi trường và đa dạng sinh học tại Khu du lịch quốc gia Sơn Trà theo hướng bền vững./.
