Giám sát việc thực hiện cam kết hỗ trợ lãi suất 20.300 tỷ đồng

Ảnh minh hoạ (Ảnh: M.P)

Triển khai nhiều giải pháp và các gói hỗ trợ

Theo Phó Thống đốc Đào Minh Tú, để hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế, trong năm 2020 và 7 tháng năm 2021, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động, linh hoạt, bám sát các diễn biến vĩ mô và tình hình thực tiễn để có những quyết sách kịp thời, phù hợp. 

 Về lãi suất, NHNN đã 3 lần giảm đồng bộ các mức lãi suất điều hành với quy mô lớn 1,5-2,0%/năm, đồng thời có các biện pháp điều hành, chỉ đạo, kêu gọi các TCTD giảm các mức lãi suất cho vay. 

Về cơ chế, NHNN đã ban hành Thông tư 01 và sau đó là Thông tư 03 nhằm tạo cơ sở pháp lý cho các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ cho khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch COVID-19; đồng thời chỉ đạo các TCTD, tổ chức thanh toán miễn, giảm các loại phí dịch vụ ngân hàng. 

Ngoài việc cơ cấu lại các khoản nợ đến hạn không chuyển nhóm các doanh nghiệp thì việc giảm lãi là thiết thực nhất, cụ thể nhất. Tính chung các khoản đã giảm lãi khoản vay cũ, khoản vay mới thông kê nhanh, tổng số khoản lãi giảm bớt cho doanh  nghiệp nền kinh tế là 18.830 tỷ đồng. 

Nếu tính các khoản hỗ trợ đã thực hiện từ đợt dịch năm 2020 đến nay, hàng trăm nghìn doanh nghiệp lớn nhỏ, được xem xét cơ cấu lại các khoản nợ, lãi, được hỗ trợ lãi suất ở mức độ phù hợp thực tế doanh nghiệp .Tất nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ tiêu chí để được hỗ trợ, có không ít doanh nghiệp phàn nàn, tuy nhiên, trong từng vụ việc cần có sự phân tích cụ thể và từ hai phía. 

Bên cạnh đó, vừa qua, ngoài các gói hỗ trợ tín dụng NHNN còn chỉ đạo triển khai các chính sách tín dụng chính sách xã hội khoảng 7.500 tỷ đóng góp trong gói 26.000 tỷ đồng (2021) dành cho người khó khăn vì dịch COVID-19.

Khi triển khai gói hỗ trợ mới, rút kinh nghiệm những vướng mắc khi triển khai gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ năm 2020, Bộ Lao động và Thương binh xã hội cho hay tiến độ giải ngân hiệu quả hơn, đến nay đã được khoảng 150 tỷ đồng. NHNN đang theo dõi chặt chẽ chỉ đạo Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai quyết liệt, bảo đảm tín dụng chính sách tháo gỡ khó khăn cho người lao động đúng địa chỉ, đúng đối tượng thụ hưởng… 

Doanh nghiệp vẫn gặp nhiều vướng mắc về cơ chế hỗ trợ

 Sau thời gian triển khai các gói hỗ trợ, có không ít doanh nghiệp phản ánh về cơ chế hỗ trợ còn vướng mắc khi triển khai, đặc biệt trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp như hiện nay.

Về vấn đề này, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai các giải pháp hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phục hồi khó khăn trong bối cảnh tiếp tục diễn biến phức tạp, NHNN đang khẩn trương xây dựng Thông tư sửa đổi Thông tư số 01/2020/TT-NHNN và Thông tư số 03/2021/TT-NHNN để sớm ban hành trong thời gian tới. 

Các Thông tư trước đây ban hành trong các bối cảnh khác hiện tại. Ví dụ như Thông tư 03 khi dịch COVID-19 được dự báo sẽ hết trong thời gian ngắn, các hoạt động DN dần trở lại bình thường nhưng đến nay tình hình không như vậy. Vì hiện nay, đặt trường hợp nhanh nhất dỡ bỏ giãn cách theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ sau tháng 8, thì đến hết năm các doanh nghiệp vẫn chưa lấy được lại đà hoạt động trở lại bình thường vì sẽ bị tác động trong thời gian dài. 

NHNN đang thu thập các ý kiến, thiết kế lại các chính sách theo hướng bảo đảm sự hỗ trợ tốt hơn, quyết liệt, chủ động hơn để trợ lực kịp thời cho các doanh nghiệp, người dân gặp khó khăn do dịch COVID-19. Trong đó, NHNN đang xem xét điều chỉnh nhiều quy định như: Mở rộng phạm vi khoản nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí; cho phép TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí đối với cả các khoản nợ phát sinh từ sau ngày 10/6/2020 cho đến một thời điểm phù hợp với diễn biến của dịch bệnh trên cơ sở đánh giá tác động của đợt dịch COVID-19 lần thứ 4…

Tuy nhiên, theo Phó Thống đốc Đào Minh Tú, khi xây dựng chính sách, NHNN phải tính toán bảo đảm hài hoà, giải quyết nhiều câu hỏi đặt ra: Giãn hoãn thế nào; kéo dài bao lâu; thời điểm nào; trích lập dự phòng rủi ro thế nào?...

“Đây là bài toán không đơn giản, phải đáp ứng “thước đo kép”, hỗ trợ doanh nghiệp nhưng cũng phải bảo đảm không để lại hậu quả. Nếu cơ cấu không hợp lý, không phản ánh khách quan nền kinh tế, nợ xấu cao ảnh hưởng an toàn hệ thống, dự phòng rủi ro trong tương lai.”, Phó Thống đốc chia sẻ. 

Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết thêm, khi thiết kế và triển khai chính sách hỗ trợ, lãnh đạo NHNN phải tính đến việc phối hợp các chính sách có tính dài hạn hơn, vừa giảm bớt khó khăn doanh nghiệp, trong lúc đang giãn cách trước mắt, đồng thời vẫn bảo đảm nguồn lực phục hồi nền kinh tế khi kết thúc giãn cách.

Để đạt các mục tiêu, NHNN cũng rất cần sự phối hợp các bộ, ngành về việc cơ cấu lại các khoản nợ lãi , khoản tín dụng doanh nghiệp khó khăn chưa trả được ảnh hưởng đến nguồn lực tài chính các ngân hàng. NHNN rất cần sự phối hợp, đồng thuận của các bộ, ngành liên quan, để các văn bản, chính sách liên quan tái cơ cấu, trích lập dự phòng rủi ro của các  ngân hàng thương mại (NHTM) được đồng bộ phát huy hiệu quả. 

Tăng cường giám sát các TCTD thực hiện cam kết

Tình hình dịch diễn biến phức tạp, nhiều địa phương đang thực hiện giãn cách, chống dịch theo Chỉ thị 16. Các lãnh đạo Chính phủ, trong đó người đứng đầu là Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chỉ đạo sát sao, thường xuyên yêu cầu có các chương trình hành động tháo gỡ khó khăn, thực hiện mục tiêu kép chống dịch để bảo vệ sức khoẻ người dân, bảo đảm nền kinh tế không bị gián đoạn. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ngành ngân hàng tiếp tục triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm cơ cấu, hoãn giãn các khoản nợ đến hạn, không chuyển nhóm nợ doanh nghiệp…

Mới đây nhất, 16 TCTD đã họp và thống nhất cam kết các giải pháp hỗ trợ nền kinh tế, với nguồn từ số lợi nhuận cắt giảm khoảng 20.300 tỷ từ nay đến cuối năm, tuỳ quy mô ngân hàng. Riêng 4 NHTM nhà nước lớn Vietcombank, VietinBank, Agribank, BIDV đã phát huy vai trò tiên phong, ngoài gói hỗ trợ chung còn cam kết bỏ thêm khoảng 1 nghìn tỷ đồng hỗ trợ giảm thêm lãi suất cho các doanh nghiệp, người dân ở các địa phương gặp khó khăn nhất do dịch COVID-19 phải thực hiện giãn cách, chống dịch theo Chỉ thị 16/CT-TTg. Các ngân hàng này triển khai miễn phí 100% tất cả các loại phí dịch vụ ngân hàng cho các địa phương bị ảnh hưởng nặng như TP.HCM, Bình Dương…

Để gói hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống, hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiêp, Phó Thống đốc Đào Minh Tú khẳng định, lần này, NHNN sẽ tăng cường giám sát việc thực hiện các cam kết giảm lãi suất, giảm được bao nhiêu, giảm thế nào để có sự hỗ trợ thực chất chất. Các ngân hàng sẽ phải thường xuyên báo cáo kết quả triển khai các biện pháp hỗ trợ như cam kết để thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh khó khăn hiện nay. 

Ngoài ra, thời gian tới, NHNN tiếp tục chỉ đạo giảm các loại phí, thông qua đề nghị các tổ chức trung gian thanh toán, các NHTM giảm phí cho doanh nghiệp, người dân.  

“Quan điểm của NHNN là dù các NHTM cũng hoạt động kinh doanh như một DN, nhưng lúc này các ngân hàng nên đề cao trách nhiệm chia sẻ với doanh nghiệp người dân. Đặc biệt, khi tình trạng dịch căng thẳng, tiếp tục giảm lãi suất cho vay với doanh nghiệp, người dân là căn cơ và thiết thực. Để có điều kiện chia sẻ trách nhiệm đồng hành, giảm sâu hơn lãi suất cho doanh nghiệp, đòi hỏi các ngân hàng phải “thắt lưng buộc bụng”, tiết giảm chi phí hoạt động và chia sẻ nguồn lợi nhuận chính ngân hàng”, Phó Thống đốc nhấn mạnh./.