Hiệu quả công tác hòa giải cơ sở ở Sơn La

Sơn La là tỉnh miền núi biên giới với nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, giao thông khó khăn, trình độ nhận thức của người dân không đồng đều. Xác định vai trò quan trọng của hòa giải cơ sở, những năm qua cấp ủy, chính quyền các cấp ở Sơn La đã tăng cường công tác hòa giải ở cơ sở gắn với nhiều hình thức, biện pháp cụ thể. Trong đó, trọng tâm là phát huy vai trò của tổ hòa giải cơ sở. Hàng năm, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Tư pháp tỉnh Sơn La rà soát, củng cố, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên; tăng cường đôn đốc, chỉ đạo các tổ hòa giải thực hiện tốt hoạt động hòa giải ở cơ sở. Tính đến đầu năm 2021, toàn tỉnh Sơn La có 2.778 tổ hòa giải, với tổng số 17.465 hòa giải viên, trung bình mỗi tổ hòa giải có từ 6 - 7 hòa giải viên là những người đang tham gia hoạt động trong các tổ chức đoàn thể của thôn, bản, tiểu khu và những người có uy tín, có kinh nghiệm, có khả năng vận động, thuyết phục nhân dân và tương đối am hiểu pháp luật trong cộng đồng dân cư. Tổ trưởng tổ hòa giải thường là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc bí thư chi bộ... Sơn La cũng đã đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền Luật Hòa giải cơ sở bằng nhiều hình thức như: Tổ chức hội nghị, bồi dưỡng, tập huấn kiến thức pháp luật; lồng ghép với tuyên truyền văn bản pháp luật khác, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng... từ đó giúp cán bộ, nhân dân hiểu thêm về vai trò, ý nghĩa của công tác hòa giải, tạo ý thức tôn trọng pháp luật, tăng cường sự đoàn kết, giúp đỡ nhau trong cuộc sống.

Bên cạnh đó, việc tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ hòa giải cho đội ngũ hòa giải viên cũng được tiến hành thường xuyên, có nề nếp nhằm nâng cao chất lượng của hoạt động hòa giải. Hàng năm, Sở Tư pháp tỉnh Sơn La đã thường xuyên phối hợp với các cấp, các ngành tổ chức các hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải ở cơ sở cho các tuyên truyền viên, hòa giải viên. Nội dung tập trung vào những vấn đề sát với thực tế cơ sở như: Hôn nhân và gia đình, đất đai, dân sự nhỏ... Bên cạnh đó, kịp thời biểu dương, khen thưởng các hòa giải viên có nhiều cố gắng, tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Nhờ vậy, hoạt động hòa giải ở cơ sở trên địa bàn trong những năm qua ngày càng đi vào nề nếp, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật. Chỉ tính trong năm 2020 và Quý I năm 2021 vừa qua. các tổ hòa giải trong toàn tỉnh đã tiếp nhận hòa giải trên 1.900 vụ việc, trong đó có gần 1.700 vụ việc được hòa giải thành công. Việc phát hiện và giải quyết kịp thời tận gốc những mâu thuẫn, tranh chấp, đã giúp công dân và tổ chức tiết kiệm được chi phí, hạn chế việc đơn thư, khiếu nại vượt cấp. Góp phần ngăn chặn kịp thời các mâu thuẫn phát sinh từ cơ sở, giữ ổn định tình hình địa bàn cơ sở. Anh Lò Văn Khánh, ở xã Mường Bám, huyện Thuận Châu (Sơn La) chia sẻ: “Suốt hơn 4 năm qua, tổ hòa giải ở các bản đã góp phần quan trọng trong việc đoàn kết thôn bản. Tổ hòa giải đã kịp thời phát hiện, hỗ trợ tư vấn và giải quyết tốt nhiều vấn đề nảy sinh ở cơ sở, qua đó bảo đảm an ninh, trật tự ở địa phương, giúp mọi người yên tâm sản xuất”.

Hòa giải viên phối hợp tuyên truyền pháp luật cho người dân tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. (Ảnh: TS).

Từng có nhiều năm gắn bó với công tác hòa giải ở cơ sở, đồng chí Trần Thị Minh Hòa, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Sơn La đánh giá, ưu thế nổi bật của đội ngũ hòa giải viên cơ sở đó là họ thường xuyên gần gũi với người dân, bám sát địa bàn, vì thế cách họ phân tích, chia sẻ thường dễ được bà con lắng nghe, đồng thuận. Thực tế nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hòa Bình thời gian qua cho thấy, việc phát huy tốt vai trò của lực lượng hòa giải viên cơ sở là yếu tố tiên quyết giúp hóa giải các mâu thuẫn, tranh chấp hay những xích mích trong các mối quan hệ tại cộng đồng dân cư, góp phần làm giảm các vụ vi phạm pháp luật liên quan đến những lĩnh vực dân sự (hôn nhân gia đình, đất đai, hành chính...); hạn chế đơn thư, khiếu nại vượt cấp.

Tuy nhiên, công tác hòa giải cơ sở ở Sơn La vẫn còn gặp nhiều khó khăn, số ít địa phương chưa nhận thức hết tầm quan trọng của công tác hòa giải nên thiếu sự quan tâm; đa phần đội ngũ cán bộ làm công tác hòa giải, hòa giải viên thường kiêm nhiệm nhiều công việc khác nhau; việc đi lại khó khăn; việc đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn của đội ngũ cán bộ hòa giải cơ sở chưa đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn...

Thời gian tới, để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác hòa giải cơ sở, tỉnh Sơn La sẽ chú trọng kiện toàn đội ngũ hòa giải viên theo hướng nâng cao chất lượng; mở thêm nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ hòa giải cho các hòa giải viên... Từ đó, giúp công tác hòa giải cơ sở thực sự đi vào chiều sâu, vừa góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân, vừa góp phần tạo sự đồng thuận và tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư, giữ ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn toàn tỉnh./.