Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn tài chính để phục hồi sản xuất, kinh doanh

Ảnh minh họa (Ảnh: M.P)

Ngày 30/9, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp và Dự án Thúc đẩy cải cách và nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp nhỏ và vừa do Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ tài trợ (USAID LinkSME) tổ chức tọa đàm trực tuyến “Nguồn tài chính ưu đãi hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phục hồi trong bối cảnh COVID-19”.

Tại buổi tọa đàm, bà Trần Thị Thanh Tâm, đại diện Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (VCCI) nhận định, dịch COVID-19 diễn ra cuối năm 2019 đến nay đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi hoạt động kinh tế-xã hội của thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng. Đợt tái bùng phát dịch lần thứ tư vào tháng 4 đầu năm 2021 cho tới thời điểm này với những diễn biến phức tạp cùng việc triển khai các biện pháp giãn cách xã hội để kiểm soát tốc độ lây lan của dịch bệnh ở một số tỉnh, thành phố trên phạm vi cả nước đã tác động tiêu cực tới hoạt động sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa của doanh nghiệp, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Khảo sát của VCCI cho thấy, quan ngại lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay chính là những khó khăn do bị thu hẹp thị trường. Sự cạn kiệt các nguồn vốn, tín dụng do chi phí sản xuất tăng cao, gánh nặng về việc xét nghiệm và đảm bảo đời sống cho người lao động khi thực hiện các yêu cầu như "3 tại chỗ" hay "1 cung đường, 2 điểm đến"... khiến rất nhiều doanh nghiệp lâm vào cảnh khốn khó. 

Đây chính là những thách thức cho việc phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh kể cả đối với doanh nghiệp quy mô lớn. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần phải làm gì để thích nghi trong điều kiện hiện nay là điều đang được quan tâm và cần được sự hỗ trợ.

Thời gian qua, Chính phủ cùng các cấp, ngành đã triển khai nhiều giải pháp, nhiều chính sách hỗ trợ giúp doanh nghiệp vượt khó. Tuy nhiên vẫn cần giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm các nguồn vốn tín dụng ưu đãi khác, đáp ứng các nhu cầu thiết thực và cấp thiết của số đông doanh nghiệp.

Bà Phan Lệ Hà, chuyên gia tài chính của Dự án USAID LinkSME chỉ ra một số điểm làm giảm khả năng tiếp cận thành công các nguồn tài chính tín dụng ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đó là: doanh nghiệp từng có lịch sử phát sinh nợ xấu, hạn chế về năng lực quản trị tài chính, báo cáo tài chính không rõ ràng, minh bạch, phương án kinh doanh không khả thi hay tài sản đảm bảo không đủ điều kiện nhận của các tổ chức tài chính... Chính những tồn tại này đã giảm khả năng tiếp cận tài chính và kéo dài thời gian vay vốn của doanh nghiệp.

Việc phát triển năng lực tiếp cận tài chính sẽ mở ra nhiều cơ hội thành công tiếp cận nhiều nguồn tài chính, giúp cho doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ngay cả trong thời kỳ khó khăn nhất.

Trong năm 2021, USAID LinkSME đã triển khai nhiều chương trình đào tạo để giúp cho doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị tài chính. Theo đó, phối hợp cùng các ngân hàng xây dựng đội ngũ chuyên gia để hỗ trợ trực tiếp các doanh nghiệp khi họ cần chuẩn bị các hồ sơ vay vốn hoặc hỗ trợ họ cấu trúc lại khoản vay trong giai đoạn khó khăn hiện nay. Cùng với đó, đẩy mạnh các hoạt động, sự kiện kết nối với các nguồn tài chính để các doanh nghiệp có thể tiếp cận được nhiều thông tin hơn từ các quỹ tín dụng...

Tại tọa đàm, ông Bùi Hoàng Tùng, Trưởng phòng Nghiệp vụ cho vay của SMEDF đã giới thiệu về chương trình cho vay gián tiếp của quỹ. Quỹ SMEDF là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận và trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Đối tượng hỗ trợ của quỹ gồm các doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp tham gia cụm liên kết ngành và chuỗi giá trị. Hiện quỹ đang hợp tác với nhiều chuyên gia giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao khả năng kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Theo ông Tùng, mức cho vay từ nguồn vốn cho vay gián tiếp của quỹ đối với mỗi dự án, phương án sản xuất, kinh doanh tối đa không quá 80% tổng mức vốn đầu tư của từng dự án, phương án sản xuất, kinh doanh. Thời hạn cho vay tối đa không quá 7 năm, thời gian ân hạn cho một dự án (vay vốn trung và dài hạn ) tối đa là 02 năm.

Hiện tại, quỹ đang áp dụng mức lãi suất ưu đãi với lãi suất cho vay ngắn hạn là 2,16%/năm, trung và dài hạn là 4%/năm. “Mức lãi suất này sẽ được giữ cố định trong suốt thời gian vay, thậm chí có thể giảm thêm” – ông Tùng cho biết.

Hiện quỹ đã ký hợp đồng khung hoạt động cho vay gián tiếp với các ngân hàng: BIDV, SHB, Bắc Á Bank, MB, HD Bank và Sacombank và dự kiến sắp tới sẽ tiếp tục mở rộng thêm với một số ngân hàng thương mại khác.

Ông Tùng cho biết thêm, hiện quỹ không có quy định về việc phê duyệt cho vay đối với những trường hợp doanh nghiệp tăng trưởng âm. Nhưng nếu như doanh nghiệp chứng minh được tình trạng tăng trưởng âm là do các yếu tố khách quan như dịch bệnh đồng thời xây dựng được phương án kinh doanh tốt, được ngân hàng đánh giá là khả thị thì vẫn sẽ nhận được hỗ trợ của quỹ./.