Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận mô hình, dự án sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả 

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh ĐBSCL (VCCI ĐBSCL) vừa tổ chức hội thảo Thúc đẩy mô hình ESCO và phát triển dự án hiệu quả năng lượng cho doanh nghiệp (DN) khu vực ĐBSCL. Hội thảo nhằm đánh giá thực trạng và thu thập ý kiến các bên liên quan về cơ chế, chính sách thúc đẩy các dự án sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và mô hình ESCO, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi, kết nối và hợp tác giữa các bên liên quan trong lĩnh vực năng lượng.

Tiết giảm chi phí sản xuất, trong đó có chi phí năng lượng đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Trong ảnh: Hoạt động sản xuất tại Công ty CP Liên hiệp Kim Xuân. 

Yêu cầu từ thực tiễn

Theo VCCI chi nhánh ĐBSCL, hiện nay chi phí sản xuất cao, đặc biệt là chi phí năng lượng, là một trong những gánh nặng lớn cho các DN, đồng thời công nghệ sản xuất còn lạc hậu gây lãng phí tài nguyên. Đối với các DN thủy sản, chi phí năng lượng trong vận hành hệ thống ao nuôi, chế biến, bảo quản là một khoản mục đáng kể. Hay trong ngành công nghiệp phụ trợ, việc tối ưu hóa năng lượng cho các dây chuyền sản xuất, máy móc thiết bị là chìa khóa giúp DN giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh. Các DN thương mại quy mô lớn hay ngành vận chuyển, ngành logistics được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ và nhu cầu điện năng cho hệ thống kho bãi, chiếu sáng và vận hành phương tiện, cũng không nằm ngoài xu thế này. Ngành Nông nghiệp, dù truyền thống nhưng cũng đang có những chuyển đổi mạnh mẽ sang các mô hình canh tác thông minh, đòi hỏi năng lượng hiệu quả.

Trong bối cảnh các thách thức nêu trên, đặc biệt là khi chi phí năng lượng ngày càng tăng cao và nhu cầu điện năng đang tạo áp lực lớn lên khả năng tăng trưởng thì việc chuyển đổi sang mô hình tiết kiệm năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược. Hơn nữa, việc này còn đồng bộ với những cam kết quốc tế mạnh mẽ của Việt Nam về giảm phát thải và phát triển bền vững, tiêu biểu là Quyết định số 888/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án về những nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu.

Bà Võ Thị Thu Hương, Phó Giám đốc VCCI Chi nhánh ĐBSCL, cho biết: "Hội thảo lần này là hoạt dộng nằm trong khuôn khổ Dự án "Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong ngành công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế biến thực phẩm tại Việt Nam" giai đoạn 2023-2025, do VCCI chủ trì, với sự tài trợ của Văn phòng Dịch vụ dự án của Liên Hiệp Quốc (UNOPS), Chương trình Đối tác chuyển đổi năng lượng Đông Nam Á (ETP). Chúng tôi kỳ vọng, hội thảo mang lại những giá trị thiết thực, cung cấp các giải pháp tối ưu trong sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả góp phần giảm chi phí sản xuất, tăng sức cạnh tranh cho DN".

Nhân rộng mô hình ESCO

Nhiều ý kiến cho rằng, các hoạt động tuyên truyền thay đổi thói quen, nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng, cũng như hỗ trợ kỹ thuật áp dụng công nghệ hiện đại, tự động hóa sản xuất và sử dụng thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất cao, có thể giúp DN tiết kiệm từ 20-40% lượng điện tiêu thụ tùy quy mô và công nghệ. Do đó, việc áp dụng mô hình ESCO là lựa chọn cần quan tâm đối với nhiều DN. Đây chính là một trong những giải pháp có giá trị giúp các DN giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào sự phát triển bền vững của toàn vùng.

Hiện nay, Việt Nam đã có các chính sách hỗ trợ tài chính và phi tài chính bao gồm ưu đãi về thuế, hỗ trợ vay vốn ưu đãi từ các quỹ trong nước và quốc tế, cùng với việc xây dựng hành lang pháp lý khuyến khích hợp tác công - tư trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy thị trường năng lượng hiệu quả tại Việt Nam phát triển bền vững. Đối với mô hình ESCO mang lại lợi ích cho cả khách hàng và xã hội. "Đối với khách hàng, mô hình ESCO được cung cấp các giải pháp năng lượng toàn diện bao gồm kiểm toán năng lượng; lập kế hoạch xây dựng, lắp đặt, vận hành và bảo trì cơ sở hạ tầng năng lượng;  được công ty cung cấp dịch vụ ESCO chia sẻ lợi nhuận từ các khoản chi phí năng lượng tiết kiệm được. Đồng thời, hưởng toàn bộ hệ thống thiết bị năng lượng mà công ty cung cấp dịch vụ ESCO đã đầu tư sau thời gian; giảm chi phí năng lượng chi phí bảo dưỡng, rủi ro pháp lý… Đối với xã hội, mô hình ESCO giảm lượng phát thải nhà kính vào môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, tạo công ăn việc làm cho người dân; giảm nhu cầu về cơ sở hạ tầng để sản xuất năng lượng; góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, giảm bớt biến động giá; cắt giảm chi phí đầu tư, giảm phụ tải, giảm tổn thất tăng lợi nhuận các nhà máy điện" - TS. Trịnh Quốc Dũng, Khoa Năng lượng nhiệt, Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội thông tin.

Theo bà Võ Thị Thu Hương, ĐBSCL đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá và nâng cao năng lực cạnh tranh, không chỉ bằng cách khai thác tối đa lợi thế về nông nghiệp và thủy sản, mà còn thông qua việc chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình kinh tế xanh, hiệu quả năng lượng. "Việc áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng và mô hình ESCO chính là 1 trong những giải pháp giảm chi phí sản xuất, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm và thực hiện các cam kết về phát triển bền vững. Với tư cách là tổ chức đồng hành, hỗ trợ cộng đồng DN, VCCI ĐBSCL sẽ tiếp tục sát cánh cùng DN trong hành trình đầy tiềm năng này. Chúng tôi sẽ là cầu nối giữa DN với các chuyên gia, các nhà cung cấp giải pháp; đồng thời tổng hợp những kiến nghị của các bên có liên quan để gửi tới các cơ quan quản lý nhà nước, nhằm hoàn thiện hơn nữa hành lang pháp lý và các chính sách hỗ trợ triển khai mô hình ESCO" - bà Võ Thị Thu Hương nói.

Bài, ảnh: MỸ THANH