Hòa Bình chú trọng phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Xóm Lũy Ải, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc là điểm du lịch cộng đồng thu hút nhiều du khách. (Ảnh: ĐH).

Thiên nhiên hoang sơ cùng những nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng dân tộc Mường đã giúp người dân xóm Lũy Ải, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình) thực hiện có hiệu quả mô hình du lịch cộng đồng. Đến với nơi đây, ấn tượng đầu tiên đối với du khách đó là những nếp nhà sàn ẩn mình dưới tán cau, những chiếc vòm cổng yên bình với những giàn hoa màu sắc rực rỡ. Nhưng có lẽ sự hấp dẫn, níu chân du khách khi đến với Lũy Ải là bản sắc văn hóa được thể hiện ngay trong lời ăn, tiếng nói và những món ẩm thực của đồng bào dân tộc Mường bản địa. Bên cạnh đó, những phong tục tập quán đẹp vẫn được duy trì trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Vùng đất cổ Mường Bi - Tân Lạc còn lưu giữ được những giá trị truyền thống như: mo Mường, chiêng Mường, hát thường đang, bộ mẹng, hát ví… cùng nhiều sản phẩm thủ công truyền thống đặc sắc: Dệt thổ cẩm, đan lát, rượu cần và những lễ hội đặc sắc. Đây là lợi thế để địa phương đẩy mạnh phát triển mô hình du lịch cộng đồng theo hướng hiệu quả, bền vững.

Được biết, nhằm giúp người dân khai thác hiệu quả hoạt động du lịch cộng đồng, tỉnh Hòa Bình đã triển khai chương trình hỗ trợ xây dựng, phát triển sản phẩm du lịch, xúc tiến quảng bá du lịch. Hỗ trợ các bản du lịch cộng đồng về trang thiết bị, từ chăn, ga, gối, đệm, tủ bảo quản thức ăn đến xây dựng các chương trình văn nghệ, trang bị bộ thiết bị âm thanh, nhạc cụ dân tộc, chiêng Mường; truyền dạy, bảo tồn các giá trị văn hóa, trang phục dân tộc cho đội văn nghệ các xóm, bản. Bên cạnh đó, thông qua các nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, các địa phương đã hỗ trợ bộ nhận diện thương hiệu cho các bản du lịch cộng đồng. Ngoài ra quan tâm hỗ trợ mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghề du lịch theo tiêu chuẩn cho các hộ dân, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch.

Tính chung trên địa bàn toàn tỉnh Hòa Bình, từ nhiều năm nay, mô hình du lịch cộng đồng đã được đầu tư, phát triển tại nhiều thôn, bản. Điển hình như tại huyện Mai Châu có các mô hình: bản Lác (xã Chiềng Châu), bản Bước (xã Xăm Khòe), bản Văn, bản Pom Coọng (thị trấn Mai Châu), bản Hịch (xã Mai Hịch), bản Pà Cò (xã Pà Cò), bản Hang Kia (xã Hang Kia). Huyện Đà Bắc có mô hình ở xóm Ké (xã Hiền Lương), xóm Đức Phong, Đoàn Kết (xã Tiền Phong), bản Sưng (xã Cao Sơn). Huyện Cao Phong mô hình ở bản Giang Mỗ (xã Bình Thanh), xóm Tiện (xã Thung Nai). Huyện Tân Lạc có các mô hình tại xóm Ngòi (xã Suối Hoa), xóm Lũy Ải (xã Phong Phú), xóm Chiến (xã Nam Sơn), xóm Bưởi Cại (xã Phú Cường)…

Theo đồng chí Bùi Thị Niềm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình, hoạt động du lịch cộng đồng đã có những đóng góp quan trọng vào tổng thu từ khách du lịch toàn tỉnh. Trước khi dịch COVID-19 bùng phát, trong cơ cấu thu từ khách du lịch cộng đồng của tỉnh, khách quốc tế đóng góp 34,7%, khách nội địa đóng góp 65,3%. Doanh thu từ dịch vụ bán hàng ăn uống, cho thuê phòng chiếm tỷ trọng cao nhất (82%), số thu từ các dịch vụ còn lại chiếm 18%. Để tiếp tục phát huy thế mạnh, lợi ích du lịch cộng đồng, tỉnh Hòa Bình đang triển khai các nội dung của Đề án phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới tỉnh đến năm 2030. Trong đó, trọng tâm là tập trung huy động các nguồn lực đầu tư cho hoạt động du lịch cộng đồng. Nghiên cứu, đầu tư, hỗ trợ xây dựng mô hình điểm du lịch cộng đồng kiểu mẫu để học tập kinh nghiệm, nhân rộng mô hình, tạo động lực thúc đẩy các hộ dân tham gia hoạt động du lịch cộng đồng theo một quy chuẩn nhất định; hỗ trợ đầu tư hạ tầng, cơ sở, kỹ thuật du lịch đồng bộ nhằm hoàn thiện các điều kiện phục vụ nhu cầu khách tại các điểm đến; nâng cao nhận thức cộng đồng địa phương trong phát triển hoạt động du lịch cộng đồng; đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng thương hiệu, quảng bá xúc tiến điểm đến vào các thị trường mục tiêu phù hợp với đối tượng du khách…

Với quyết tâm phát triển du lịch cộng đồng bền vững, ngay sau khi dịch COVID-19 được khống chế, ngành Du lịch tỉnh Hòa Bình đã chủ động triển khai, hướng dẫn các cơ sở hoạt động du lịch cộng đồng thực hiện đầy đủ quy định phòng, chống dịch; coi trọng công tác bảo đảm an toàn cho du khách và nhân viên của các cơ sở. Chị Vàng Thị Hiền, chủ một điểm du lịch cộng đồng tại bản Pà Cò, xã Pà Cò, huyện Mai Châu cho biết: “Dịch COVID-19 đã ảnh hướng lớn đến hoạt động du lịch. Mọi người trong bản đều động viên nhau thực hiện nghiêm công tác phòng dịch để bảo đảm an toàn và thu hút được nhiều khách du lịch hơn”.

Thực tế tại tỉnh Hòa Bình thời gian qua cho thấy, một trong những đóng góp lớn nhất của du lịch cộng đồng là đã phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bản sắc của các cộng đồng địa phương, kết hợp hài hòa nhu cầu của hiện tại và tương lai. Các mô hình du lịch cộng đồng phát triển cũng đem lại cơ hội phục hồi, phát triển một số nghề truyền thống, phong tục, sinh hoạt văn hóa cộng đồng như sản phẩm thủ công truyền thống, thổ cẩm, âm nhạc dân gian, trang sức bạc, ẩm thực… Các hoạt động văn hóa dân gian, lễ hội truyền thống dần thu hút được sự tham gia của du khách, đơn vị lữ hành, góp phần quảng bá trực tiếp cho giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc. Đồng thời, du lịch cộng đồng đã đem lại nhiều lợi ích về kinh tế, xã hội cho người dân địa phương thông qua tạo ra công ăn việc làm, cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống cộng đồng; góp phần vào công tác xóa đói giảm nghèo của Đảng và Nhà nước.

Thời gian tới, cùng với việc tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống dịch tại các điểm du lịch cộng đồng, ngành Du lịch tỉnh Hòa Bình sẽ tăng cường các hoạt động hỗ trợ người dân tại các mô hình du lịch cộng đồng. Đẩy mạnh việc quảng bá, tuyên truyền thương hiệu du lịch Hòa Bình nói chung, du lịch cộng đồng nói riêng; từ đó, từng bước phát triển du lịch cộng đồng theo hướng hiệu quả, bền vững./.