22/11/2026
x
+
aa
-

Hoang mang từ điển! 

Từ điển là sách công cụ, dùng để tra cứu, mang tính mẫu mực, điển hình. Hầu như trong tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội đều có từ điển chuyên ngành. Nói như thế để thấy từ điển quan trọng thế nào. Vậy nên khi nghe những vụ lùm xùm của các quyển từ điển dạo gần đây, nhiều người không khỏi hoang mang.

Cuốn sách này vừa bị NXB Đại học Quốc gia Hà Nội ra quyết định thu hồi và tiêu hủy. Ảnh: thanhnien.vn

Dính lùm xùm “đạo”, “mượn không hỏi chủ”, quyển “Từ điển Thành ngữ Tục ngữ Việt Nam” đã chính thức bị NXB Đại học Quốc gia Hà Nội - đơn vị cấp giấy phép xuất bản - ra quyết định thu hồi và tổ chức tiêu hủy toàn bộ. Quyết định có nêu: Công ty TNHH MTV Thương mại và Dịch vụ Văn hóa Minh Long - đơn vị liên kết và phát hành cuốn sách - chịu trách nhiệm thu hồi, tổ chức tiêu hủy cuốn sách trên theo quy định của pháp luật dưới sự giám sát của NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

Vụ việc vỡ lỡ khi tác giả Hoàng Tuấn Công chia sẻ trên mạng xã hội việc công trình “Từ điển Tiếng Việt của Giáo sư Nguyễn Lân - Phê bình và khảo cứu” của ông bị “đạo”. Theo đó, cuốn “Từ điển Thành ngữ Tục ngữ Việt Nam” của nhóm tác giả Dương Thị Dung - Đặng Thúy Hằng - Nguyễn Thảo Nguyên đã sao chép gần như hoàn toàn rất nhiều lý giải, định nghĩa trong công trình của ông. Sau đó, một người tự nhận là một trong ba tác giả đồng đứng tên trong quyển từ điển đã liên hệ tác giả Hoàng Tuấn Công xin lỗi và đưa ra giải pháp xử lý. Tuy nhiên, hai người còn lại đến bây giờ vẫn chưa “xuất đầu lộ diện”.

Từ vụ việc này mới thấy sự coi rẻ việc làm từ điển của một số người hiện nay. Cách nghĩ “râu ông nọ cắm cằm bà kia”, “mượn mỗi chỗ một chút” để làm từ điển thật tai hại. Tuy nhiên, vụ việc trên cũng có thấy lỗ hổng (hay cố tình ém nhẹm) của NXB Đại học Quốc gia Hà Nội khi xuất bản một cuốn sách dày dặn như thế mà không biết rõ tác giả là ai, để mọi người phải ráo riết đi tìm. Dù rằng, đơn vị này đã sốt sắng ra quyết định thu hồi, tiêu hủy.

Một câu chuyện khác xảy ra cách đây vài ngày là một nhà nghiên cứu văn hóa ở TP Hồ Chí Minh phát hiện quyển “Từ điển phổ thông ngành nghề truyền thống Việt Nam” (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2000) có rất nhiều sai sót. Điển hình nhất là địa lý hành chính, như khi nói về làng nghề Gò Công đóng tủ thờ nhưng nói thuộc Long An (thay vì Tiền Giang); làng gốm Lái Thiêu lại thuộc về Biên Hòa (thay vì Bình Dương), làng nghề bánh phồng Sơn Đốc, Bến Tre thì đổi thành Sông Đốc (có phải nhầm với một địa danh ở Cà Mau?); làng nghề mộc Thủ Dầu Một ở Bình Dương cũng bị nhóm tác giả “dời” về Long An… Điều đáng nói là Chủ biên và nhóm tác giả đều là những người có tên tuổi.

Kể mấy câu chuyện này rồi lại thấy lo, nếu lỡ đã từng tra cứu và trích dẫn từ các quyển sách này. Những trang sách lý ra phải rất mẫu mực, là một cẩm nang từ ngữ, “gối đầu” thì nay lại không còn mẫu mực. Đáng hoang mang hơn, nếu những cuốn từ điển này lưu truyền rộng rãi thì sẽ không chỉ ảnh hưởng tới nhiều người, mà còn nhiều thế hệ.

ĐĂNG HUỲNH

Other news

Khi giới trẻ quan tâm thị trường nghệ thuật 
Sự xuất hiện ngày càng nhiều nhà sưu tầm thuộc thế hệ Gen Z đang tạo nên những nét mới cho thị trường nghệ thuật toàn cầu. Không chỉ quan tâm đến giá trị tác phẩm, giới trẻ còn có xu hướng đề cao tính độc đáo, sự đa dạng và chủ động hơn trong lựa chọn, giao dịch nghệ thuật.
Đợi một người rung chuông 
Những chiếc chuông treo ngay một góc hiên chùa, trải qua thời gian đã ngả màu, nhưng vẫn vang những thanh âm trong trẻo khi có người giật dây, tạo cảm giác nhẹ nhàng, đủ để những người trong chùa biết rằng có khách đang đợi ngoài cổng.
Lan tỏa nét đẹp văn hóa của đồng bào Khmer 
Lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Khmer. Năm nay càng náo nhiệt hơn khi Lễ hội diễn ra cùng chuỗi sự kiện Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II - Cần Thơ năm 2026 và Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11).
Thiêng liêng nghi lễ hạ thủy ghe Ngo 
Càng gần đến ngày diễn ra Lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo TP Cần Thơ năm 2026, không khí tại các chùa Khmer càng sôi động. Bên cạnh sửa chữa, vẽ hoa văn ghe và tổ chức tập luyện, thử tốc độ ghe, các chùa còn trang trọng tổ chức nghi lễ hạ thủy ghe Ngo.
“Ngày con còn mẹ” - Nhẹ nhàng nhưng thấm! 
Khai thác đề tài tình cảm gia đình, phim “Ngày con còn mẹ” (đang chiếu trên toàn quốc) không có nhiều bất ngờ hay đột phá về cốt truyện, nhưng vẫn chạm đến cảm xúc người xem nhờ câu chuyện ý nghĩa, diễn xuất giàu cảm xúc của hai nữ diễn viên Hồng Đào và Phương Anh Đào.
Top