Hơn 2.000 trẻ em tử vong vì đuối nước mỗi năm

Đây là con số được đưa ra tại hội thảo Tăng cường các giải pháp chỉ đạo trong công tác tuyên truyền phòng, chống đuối nước ở trẻ em do Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) tổ chức sáng 15/12.

Chỉ 30% trẻ em từ 6-14 tuổi biết bơi 

Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Thị Hà, Việt Nam là nước đầu tiên ở Châu Á và nước thứ 2 trên thế giới đã phê chuẩn công ước Quốc tế quyền trẻ em. Chúng ta đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện các điều ước Quốc tế mà Việt Nam đã cam kết và thu được nhiều kết quả đáng khích lệ. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam liên quan đến công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung và phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em đặc biệt là phòng, chống đuối nước trẻ em nói riêng ngày càng hoàn thiện.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn những thách thức đối với việc bảo đảm các quyền của trẻ em và đuối nước vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em Việt Nam do tai nạn thương tích. Hàng năm vẫn có khoảng hơn 2.000 trẻ em bị tử vong do đuối nước tại Việt Nam. Chính vì vậy, công tác phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em, đặc biệt là phòng, chống đuối nước trẻ em luôn được Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, địa phương quan tâm chỉ đạo. 

Thứ trưởng Bộ LĐ-B&XH Nguyễn Thị Hà phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: AT)

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Thị Hà cho biết, nhận thức của cộng đồng về phòng, chống đuối nước trẻ em được nâng lên, đã huy động được sự tham gia của cộng đồng. Các can thiệp được triển khai đồng bộ hơn, từ việc dạy kĩ năng an toàn trong môi trường nước, dạy bơi an toàn, xây dựng môi trường an toàn tại gia đình, trường học, cộng đồng loại bỏ nguy cơ gây đuối nước trẻ em đã cứu sống sinh mạng trẻ em giảm tử vong do đuối nước ở trẻ em. Mạng lưới phòng chống đuối nước trẻ em được triển khai đã tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành, đoàn thể và các tổ chức trong triển khai các can thiệp phòng, chống đuối nước trẻ em...

Tuy nhiên, công tác phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em, phòng, chống đuối nước trẻ em tại Việt Nam vẫn còn gặp nhiều thách thức như: nhận thức, kiến thức của cộng đồng, cha mẹ, người chăm sóc trẻ em về phòng chống đuối nước trẻ em còn hạn chế; vẫn còn nguy cơ gây đuối nước cho trẻ em tại gia đình, cộng đồng, trường học; nhiều trẻ em còn thiếu kỹ năng về phòng, chống tai nạn, thương tích, phòng, chống đuối nước trẻ em; nguồn lực thực hiện công tác phòng, chống đuối nước tại một số nơi còn thấp.

Trao đổi thêm về tình hình tai nạn thương tích trẻ em và đuối nước, bà Vũ Thị Kim Hoa – Phó Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, đối với Việt Nam, trong 10 năm qua, tình hình tử vong do đuối nước đã giảm, năm 2010 có 3.300 em tử vong do đuối nước, đến 2019 có hơn 2.000 em tử vong do đuối nước. Tuy nhiên con số này vẫn cao, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do tai nạn thương tích trẻ em.

“Tỷ vong do đuối nước ở trẻ em Việt Nam cao gấp 10 lần các nước phát triển” – bà Vũ Thị Kim Hoa nhấn mạnh.

Tai nạn đuối nước xảy ra ở khu vực nông thôn cao gấp gần 4 lần so với khu vực thành thị. Xảy ra chủ yếu tại cộng đồng, chiếm 77,6% (ao, sông, suối hồ biển, ngã xuống hố ga, hố xây dựng); 15,8% tại gia đình và 6,6% tại nơi khác. Đuối nước gặp chủ yếu vào những tháng học sinh nghỉ học.

Về các nguyên nhân chủ yếu gây đuối nước trẻ em, bà Vũ Thị Kim Hoa cho biết, trước hết là do nhận thức và hiểu biết chung về đuối nước trẻ em còn thấp. Nhiều trường hợp đuối nước trẻ em xảy ra do sự thiếu kiến thức của người lớn, thiếu kiến thức của bản thân trẻ.Nhiều trẻ em không biết bơi, mới có 30% trẻ em từ 6-14 biết bơi.

Đuối nước cũng xảy ra do sự xao nhãng, vô ý, bất cẩn của các bậc cha mẹ. “Trên 50% các trường hợp chết đuối xảy ra ngoài trời khi trẻ em tắm ở ao hồ, sông suối và tắm biển không có người lớn đi kèm” – bà Vũ Thị Kim Hoa nói.

Các nguyên nhân khác được bà chỉ ra là: Môi trường sống tại gia đình và ngoài cộng đồng chưa an toàn, tiềm ẩn các nguy cơ đuối nước trẻ em; việc dạy bơi tại một số địa phương còn gặp nhiều khó khăn do thiếu đội ngũ giáo viên dạy bơi, thiếu bể bơi nhất là ở các địa phương nghèo, vùng sâu vùng xa; sự quan tâm đầu tư nguồn lực của nhà nước và địa phương cho công tác phòng chống đuối nước và tai nạn thương tích trẻ em còn hạn chế...

Để không còn hơn 2.000 trẻ em tử vong hàng năm do đuối nước

Tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông là giải pháp được các đại biểu nhấn mạnh trong định hướng công tác phòng, chống đuối nước trẻ em thời gian tới.

Bà Vũ Thị Kim Hoa – Phó Cục trưởng Cục Trẻ em  phát biểu. (Ảnh: AT)

Bà Vũ Thị Kim Hoa đánh giá, công tác truyền thông nâng cao nhận thức, kiến thức cho các cấp, các ngành trong cộng đồng về vấn đề phòng chống tai nạn thương tích, phòng chống đuối nước trẻ em có vai trò rất quan trọng. "Tất cả các tai nạn thương tích,  tử vong do tai nạn thương tích, do đuối nước ở trẻ em đều có thể phòng tránh được nếu cộng đồng, người dân, cha mẹ, bản thân trẻ em biết được các kỹ năng để có thể phòng tránh vì vậy cần đẩy mạnh công tác truyền thông" - bà Hoa nhấn mạnh.

Theo bà,  cần phải tăng cường tư vấn, hướng dẫn trẻ em kỹ năng an toàn trong môi trường nước, dạy bơi an toàn cho trẻ em: Phổ biến tài liệu dạy bơi, dạy kỹ năng an toàn trong môi trường nước rộng rãi đến các địa phương trên toàn quốc. Tổ chức tập huấn cho hướng dẫn viên nòng cốt về bơi an toàn, kỹ năng an toàn trong môi trường nước mở rộng tại các tỉnh, thành phố.

Đáng chú ý, bà Vũ Thị Kim Hoa khẳng định, đối với phòng, chống đuối nước thì không một ngành đơn lẻ nào có thể triển khai toàn bộ các hoạt động được do đó cần tăng cường phối hợp liên ngành, mỗi ban ngành  thực hiện theo đúng trách nhiệm chức năng mà Chính phủ đã giao trong việc triển khai công tác này.  

Bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc quốc gia Tổ chức Vận động chính sách y tế toàn cầu tại Việt Nam (GHAI) phân tích, đuối nước trẻ em xảy ra nhiều nhất vào thời điểm mùa hè – đỉnh điểm vào tháng 6, chứ không phải trong mùa mưa bão. Do đó, để giảm thiểu tử vong do đuối nước cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục cho trẻ em ngay từ khi kết thúc năm học, kéo dài đến tháng 9, 10 khi trẻ trở lại năm học.

Trong khi đó, ông Võ Văn Dũng – Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo tỉnh Nghệ An cho rằng, muốn tuyên truyền hiệu quả thì phải gắn với công việc thiết thực, cụ thể ngay từ cơ sở. “Chúng ta nói tuyên truyền quan trọng lắm nhưng nếu không có việc cụ thể thì sẽ không vào người dân. Do đó, ngoài tuyên truyền thì phải bắt tay ngay vào việc làm cụ thể” – ông phát biểu.

Ông cũng khẳng định, nếu muốn nâng cao nhận thức của người dân thì phải nâng cao nhận thức của cán bộ. Muốn vậy, phải thay đổi trách nhiệm của tổ chức mà trước hết cấp ủy, chính quyền phải coi đó là việc cửa mình.

Chia sẻ kinh nghiệm trong tuyên truyền, ông cho biết phải chọn được nội dung tuyên truyền gắn vào mỗi đoàn thể, cơ quan, tổ chức…; chọn đối tượng trọng tâm; chọn địa bàn phải hướng về cơ sở.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà, để giảm thiểu tử vong do đuối nước ở trẻ em đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, đoàn thể sự vào cuộc của cộng đồng. Đặc biệt, chúng ta cần quan tâm đến các can thiệp trực tiếp tại cộng đồng, đến việc hỗ trợ trực tiếp trẻ em các kỹ năng an toàn trong môi trường nước, các kỹ năng bơi; hỗ trợ cho gia đình và cộng đồng các kiến thức, kỹ năng để giám sát, quản lý trẻ… đồng thời mỗi gia đình phải thấy rõ trách nhiệm bảo vệ chính con em mình.

Mỗi chính quyền địa phương cần có trách nhiệm và quan tâm chỉ đạo sát sao việc phòng, chống đuối nước trẻ em tại địa phương, trong đó vai trò của công tác truyền thông được xem là yếu tố quan trọng, đi đầu trong nâng cao nhận thức cho gia đình, cộng đồng và cả chính các em trong bảo vệ con em của các bậc cha mẹ, thầy cô, tự bảo vệ mình, bảo vệ bạn bè mình.

“Chúng tôi cũng kỳ vọng với sự tham gia của Ban Tuyên giáo các Tỉnh ủy, Thành ủy sẽ tham mưu để phát huy vai trò chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền trong công tác phòng, chống tai nạn thương tích, phòng, chống đuối nước cho trẻ em, ưu tiên bố trí kinh phí và giao nhiệm vụ cho cán bộ để thực hiện công tác này; chỉ đạo hệ thống truyền thông, báo viết, báo hình, báo ảnh quan tâm, chú trọng truyền thông về phòng, chống đuối nước trẻ em nhằm giảm thiểu các nguy cơ gây đuối nước ở trẻ em” - Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà bày tỏ./.