Hợp chất ngăn ung thư, không gây hại tế bào khỏe mạnh

Các nhà khoa học tại Viện Francis Crick (Anh) phối hợp với công ty Vividion Therapeutics (Mỹ) đã tìm ra một hợp chất có khả năng chặn tín hiệu khiến tế bào ung thư tăng sinh, trong khi vẫn bảo toàn hoạt động của tế bào bình thường.

Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Phương pháp mới này đã ngăn chặn sự phát triển của khối u phổi và vú ở chuột mà không gây ra các tác dụng phụ thường gặp ở những thuốc trước đây. Liệu pháp hiện đang bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên người.

Nhóm nghiên cứu cho biết hợp chất mới có thể vô hiệu hóa tương tác giữa gene gây ung thư RAS và enzym PI3K-một mắt xích quan trọng trong chuỗi tín hiệu thúc đẩy sự phát triển khối u. RAS là gene kiểm soát quá trình tăng trưởng và phân chia tế bào, nhưng khi bị đột biến, nó sẽ luôn ở trạng thái “bật”, liên tục gửi tín hiệu khiến tế bào phát triển mất kiểm soát.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn hoàn toàn RAS hoặc PI3K trước đây là không khả thi, vì các enzym này cũng đóng vai trò quan trọng trong chức năng bình thường của tế bào, đặc biệt là trong quá trình điều hòa đường huyết qua insulin. Việc ức chế PI3K toàn phần có thể dẫn tới tăng đường huyết nghiêm trọng.

Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Science ngày 9/10, nhóm Crick và Vividion đã sử dụng kết hợp sàng lọc hóa học và thử nghiệm sinh học để tìm ra những phân tử nhỏ có thể gắn vĩnh viễn vào vùng bề mặt PI3K-nơi RAS thường liên kết. Các hợp chất này ngăn được RAS kết nối với PI3K nhưng vẫn cho phép PI3K thực hiện các chức năng bình thường khác, bao gồm điều hòa insulin.

Khi thử nghiệm trên chuột mang khối u phổi có đột biến RAS, hợp chất mới đã chặn được sự phát triển của khối u mà không làm tăng đường huyết. Khi kết hợp với các thuốc khác trong cùng con đường tín hiệu, hiệu quả ức chế khối u còn mạnh và kéo dài hơn.

Đáng chú ý, khi thử nghiệm trên chuột mang khối u có đột biến gene HER2-thường gặp ở ung thư vú-thuốc cũng cho kết quả tương tự dù không liên quan đến RAS. Điều này cho thấy hợp chất có thể hữu ích trong điều trị nhiều loại ung thư khác nhau.

Hiện thuốc đã được đưa vào thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu nhằm đánh giá độ an toàn và tác dụng phụ ở người mang đột biến RAS hoặc HER2, đồng thời xem xét khả năng kết hợp với các thuốc ức chế RAS khác./.

Theo Báo Nhân dân

Nguồn: https://nhandan.vn/hop-chat-ngan-ung-thu-khong-gay-hai-te-bao-khoe-manh-post916559.html