Hướng tới nền nông nghiệp vùng ĐBSCL minh bạch, trách nhiệm, bền vững

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: LQ)

Ngày 27/8, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức Hội nghị “Thực trạng và giải pháp quản lý sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vùng trồng, cơ sở đóng gói nông sản tại Đồng bằng sông Cửu Long”.

Thông tin tại Hội nghị cho biết, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội ở Việt Nam, có tiềm năng to lớn để phát triển nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất lương thực, phát triển cây ăn quả, mang lại giá trị xuất khẩu cao cho cả nước. Tuy nhiên, hiện nay vùng ĐBSCL đang đứng trước những tác động và thách thức rất lớn của tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu, nguy cơ mất an toàn thực phẩm, ô nhiễm nguồn đất, nước,… làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng nông sản trên thị trường trong nước và quốc tế. Chính vì vậy, để hướng tới một nền sản xuất nông nghiệp bền vững, có trách nhiệm, hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa nông sản trồng trọt tại vùng ĐBSCL, cần có đánh giá đúng thực trạng và đưa ra được các giải pháp khả thi, nâng cao hiệu quả sử dụng về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật,…

Các báo cáo tại Hội nghị cho biết, số lượng các sản phẩm phân bón lưu hành tại các tỉnh ĐBSCL chiếm 21,5% (với 4.273 sản phẩm phân bón vô cơ và 992 sản phẩm phân bón hữu cơ) và số lượng tên thương phẩm thuốc bảo vệ thực vật chiếm 31,24%. Các tỉnh ĐBSCL có lượng phân bón sử dụng trung bình là 1.071 kg/ha gieo trồng, cao hơn 42% so với trung bình cả nước. Đồng thời, tại ĐBSCL, lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trung bình là 6,27kg/ha gieo trồng, cao hơn so với trung bình cả nước khoảng 39,46%.

Đồng bằng sông Cửu Long cũng là vùng có số lượng cơ sở sản xuất và buôn bán phân bón và thuốc bảo vệ thực vật lớn nhất cả nước. Trong những năm gần đây, lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật sử dụng đã giảm dần qua các năm, đồng thời lượng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học được sử dụng tăng. Công tác đào tạo tập huấn về sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả được chú trọng và tổ chức thường xuyên.

Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật của vùng chưa cao. Tỷ lệ người sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không đúng kỹ thuật còn cao dẫn đến lãng phí vật tư, tăng chi phí đầu vào, giảm hiệu quả phòng trừ, để lại dư lượng trong nông sản và ô nhiễm môi trường.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã thảo luận và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tại các tỉnh ĐBSCL. Trong đó, các đại biểu cho rằng, cần khuyến khích phát triển sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học nhằm mục tiêu tăng số lượng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật, các tiêu chuẩn, quy chuẩn về thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và các chính sách liên quan; giới thiệu các mô hình tốt, các điển hình tiên tiến trên các phương tiện thông tin đại chúng, thông qua các Hội nghị, Hội thảo để nhân rộng.

Bên cạnh đó, cần hướng cho người dân, doanh nghiệp và cán bộ quản lý chuyển đổi nhận thức sang tư duy làm nông nghiệp chuyên nghiệp. Qua đó nâng cao trách nhiệm trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan cho rằng, cần có sự quyết tâm cao về nhận thức, hành động để chuyển biến nền nông nghiệp ĐBSCL mang hình ảnh nông nghiệp Việt Nam theo hướng minh bạch, trách nhiệm, bền vững. Đó cũng là tôn chỉ của hệ thống lương thực thực phẩm toàn cầu mà Việt Nam đã tham gia.

Bộ trưởng nhấn mạnh, minh bạch là mọi điều đều phải công khai, sáng tỏ từ sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật để không ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng. Về trách nhiệm, cần có trách nhiệm với cả người nông dân, người tiêu dùng, trách nhiệm với cộng đồng xã hội, làm sao để hoạt động nông nghiệp, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không tác động tới hệ sinh thái, đa dạng sinh học, để chúng ta còn chuyển giao cho mai sau.

Bộ trưởng cũng cho rằng, phải thiết lập được hệ sinh thái hay liên minh của những doanh nghiệp có trách nhiệm đối với nền nông nghiệp, trách nhiệm đối với nông dân và trách nhiệm với thương hiệu quốc gia về nông sản. Những liên minh này cùng với các cơ quan quản lý nhà nước hoạch định Chiến lược phát triển lâu dài, làm sao để những mô hình tốt trên thực tế đã và đang triển khai sẽ lan tỏa trong suy nghĩ của nông dân rằng, không thể đi theo con đường cũ nữa mà cần vạch ra con đường mới để đi. Con đường này lúc đầu có thể khó khăn nhưng thực tế những mô hình đã và đang triển khai đã chứng minh hiệu quả. Như vậy, cùng với sự cộng hưởng giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã, hội nông dân có trách nhiệm sẽ hình thành một hệ sinh thái để phát triển nông nghiệp bền vững./.