Không chạy theo phong trào!
Hiện nay, cả nước có 3.838 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), chiếm gần 43% tổng số xã. Không thể phủ nhận, qua hơn 8 năm triển khai, nhận thức của người dân về việc xây dựng nông thôn mới đã thay đổi, từ tâm thế bị động sang chủ động tham gia phong trào. Đáng chú ý, cùng với xây dựng xã NTM, cả nước còn có 61 huyện đạt huyện NTM. Để NTM luôn “mới”, tháng 6-2018, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 691/QĐ-TTg về việc ban hành tiêu chí xã NTM kiểu mẫu giai đoạn 2018-2020. Theo đó, xã được công nhận NTM kiểu mẫu là xã đã đạt chuẩn NTM nâng cao theo quy định và đáp ứng 4 tiêu chí về sản xuất- thu nhập- hộ nghèo; giáo dục- y tế- văn hóa; môi trường và an ninh trật tự- hành chính công. Đây là mục tiêu và cũng là tiền đề tạo nên một phong trào xây dựng NTM kiểu mẫu sau xã NTM.
Xã NTM Tân Thạnh, huyện Thới Lai ra quân dọn dẹp cảnh quan môi trường.
Quan điểm chỉ đạo xây dựng NTM kiểu mẫu của Trung ương là coi trọng nâng cao chất lượng đời sống vật chất và giá trị hưởng thụ tinh thần của người dân. Xây dựng NTM kiểu mẫu là đi vào chiều sâu chất lượng để NTM bền vững hơn, hiệu quả hơn. Trước đó, các xã hoàn thành xây dựng NTM mới dừng lại ở bình diện chung, phạm vi xã mà chưa đi vào chi tiết, cụ thể đến cụm dân cư, hộ gia đình… NTM kiểu mẫu không yêu cầu về quy hoạch và xây dựng hạ tầng nữa bởi công việc này đã hoàn thành khi địa phương xây dựng NTM, mà đi vào chiều sâu chất lượng hoạt động để phát huy giá trị NTM. Vì vậy, sau khi đạt chuẩn xã NTM, nhiều địa phương tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng đến xây dựng NTM kiểu mẫu và đã có nhiều địa phương ban hành bộ tiêu chí NTM kiểu mẫu cấp xã. Song, thực tế hiện nay, xây dựng NTM kiểu mẫu đang ở giai đoạn đầu nên nhiều địa phương còn lúng túng trong triển khai: Xây dựng khu dân cư, cảnh quan, khu vườn mẫu ra sao; trồng các loại cây gì, nuôi con gì để bảo đảm yếu tố bền vững, tạo được phong trào rộng lớn cho cộng đồng... Thêm vào đó, không có nguồn lực hỗ trợ các xã xây dựng NTM kiểu mẫu.
Hiện nay, việc xây dựng NTM kiểu mẫu vừa triển khai vừa rút kinh nghiệm. Do vậy, các địa phương không nên nóng vội, chạy theo phong trào. Bài học kinh nghiệm từ xây dựng NTM ở một số địa phương chạy theo thành tích, hệ quả tạo nợ đọng... vẫn còn đó. Các địa phương cần rà soát và xem xét lợi thế, đặc điểm tình hình của từng địa phương để chọn xây dựng mô hình kiểu mẫu thật sự phù hợp. Cốt lõi xây dựng NTM kiểu mẫu vẫn là coi trọng nâng cao chất lượng đời sống vật chất và giá trị hưởng thụ tinh thần của người dân. Vì vậy, khi triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu, các địa phương cần lấy vai trò của cộng đồng dân cư là chính, để cộng đồng dân cư tự bàn bạc, thống nhất lựa chọn lĩnh vực phù hợp. Qua đó, phát huy tốt nội lực, lợi thế đất đai và các tiềm năng sẵn có ở địa phương để đạt mục tiêu xã NTM kiểu mẫu và lan tỏa thành phong trào lớn…
Bài, ảnh: L. MẪN
