Kiến nghị không tạm dừng hàng hóa quá cảnh nếu không có căn cứ rõ ràng

Hàng hóa quá cảnh tạm dừng kiểm tra tại cửa khẩu Cha Lo. (Ảnh: Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam)

Ngày 13/6, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam có văn bản gửi Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình và Chi cục Hải quan cửa khẩu Cha Lo về việc tạm dừng đưa hàng hóa quá cảnh qua khu vực giám sát hải quan và xử phạt hành chính đối với hành vi khai sai so với thực tế thuộc trường hợp hàng hóa quá cảnh.

Theo đó, trên cơ sở ý kiến phản ánh gần đây của các doanh nghiệp, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nhận được thông tin nhiều doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh đang gặp một số khó khăn tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Cha Lo.

Cụ thể, Chi cục Hải quan cửa khẩu Cha Lo đã tạm dừng đưa hàng hóa quá cảnh qua khu vực giám sát hải quan đối với nhiều doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh. Thậm chí, những doanh nghiệp này còn bị xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi khai sai so với thực tế về lượng (tang vật có trị giá trên 10.000.000 đồng), tên hàng, chủng loại, chất lượng, trị giá hải quan, xuất xứ hàng hóa và thuộc trường hợp hàng hóa quá cảnh của Nghị định 128/2020.

Hiệp hội cho rằng, việc tạm dừng qua khu vực giám sát hải quan và xử phạt vi phạm hành chính nêu trên đối với các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh là không phù hợp. Bởi, theo Điều 73.3 của Luật Hải quan, việc tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không áp dụng đối với hàng hóa quá cảnh.

Cũng trong Công văn của Tổng cục Hải quan gửi cho các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh, Tổng cục Hải quan đã yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ kiểm tra thực tế hàng hóa, khám xét đối với các container, phương tiện vận chuyển hàng hóa quá cảnh có dấu hiệu vận chuyển hàng cấm, không đi đúng tuyến đường và không đúng thời gian quy định. Vì vậy, Hiệp hội cho rằng các thông báo gần đây của Chi cục Hải quan cửa khẩu Cha Lo về việc tạm dừng đưa hàng hóa quá cảnh qua khu vực giám sát hải quan là không phù hợp.

Liên quan đến việc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi khai sai so với thực tế, Hiệp hội cho hay, thông tin về hàng hóa và số lượng hàng hóa quá cảnh là do bên thuê dịch vụ quá cảnh (chủ hàng nước ngoài) cung cấp. Các doanh nghiệp này chỉ khai hải quan dựa theo thông tin do chủ hàng nước ngoài cung cấp. Hàng hóa quá cảnh được chứa trong các container đều có niêm phong. Các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh nhận hàng từ phương tiện vận tải của chủ hàng nước ngoài chuyển qua phương tiện vận tải của các doanh nghiệp. Việc nhận hàng được thực hiện trong khu vực giám sát của hải quan cửa khẩu nhập và có sự chứng kiến, giám sát của cán bộ hải quan cửa khẩu nhập. Sau khi hàng hóa quá cảnh chuyển qua phương tiện của các doanh nghiệp này, các container hàng hóa quá cảnh được kẹp chì niêm phong của cơ quan hải quan cửa khẩu. Do vậy, các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh không thể can thiệp vào hàng hóa trong các container đã kẹp chì niêm phong.

Theo hợp đồng dịch vụ quá cảnh, chủ hàng nước ngoài và doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh thống nhất thỏa thuận là chủ hàng nước ngoài phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về số lượng, chất lượng và chủng loại hàng hóa quá cảnh. Điều này nghĩa là các doanh nghiệp này sẽ không phải chịu trách nhiệm về số lượng, chất lượng và chủng loại hàng hóa quá cảnh. Bởi theo quy định, các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh có trách nhiệm đảm bảo nguyên trạng niêm phong. Và không được phép mở các container ra để kiểm tra hàng hóa và số lượng hàng hóa quá cảnh trước khi làm thủ tục hải quan. Do vậy, các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh không có lỗi trong hành vi của chủ hàng nước ngoài liên quan đến hành vi khai sai so với thực tế.

Từ các lý do nêu trên, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam kiến nghị không tạm dừng hàng hóa quá cảnh qua khu vực giám sát hải quan nếu không có căn cứ rõ ràng về việc doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa quá cảnh vận chuyển hàng cấm, không đi đúng tuyến đường và không đúng thời gian quy định. Đặc biệt, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các doanh nghiệp này liên quan đến hành vi khai sai so với thực tế. Đồng thời, xem xét phối hợp với các Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập để có cơ chế kiểm tra thực tế hàng hóa tại hải quan cửa khẩu nhập của Việt Nam mà không kiểm tra thực tế hàng hóa tại hải quan cửa khẩu xuất của Việt Nam và chỉ xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm khai sai của chủ hàng nước ngoài./.