Kiến nghị xây dựng Nghị định quản lý sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice

Gạo Việt Nam hiện nay đã được xuất khẩu tới nhiều quốc gia trên thế giới (Ảnh minh họa: KL)

Để có cơ sở pháp lý cao nhất cho việc phát triển thương hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice, Bộ NN&PTNT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng Nghị định quản lý sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice theo trình tự thủ tục rút gọn.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), sau hơn 30 năm đổi mới, nông nghiệp Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc, từ một nước thiếu lương thực, đến nay Việt Nam đã thường xuyên trở thành nước xuất khẩu gạo trong top ba thế giới (cùng với Thái Lan và Ấn Độ). Tuy nhiên, gạo Việt Nam vẫn chưa có thương hiệu quốc gia, trong khi đó Thái Lan và Ấn Độ đã có những thương hiệu gạo quốc gia rất nổi tiếng như Thai Hom Mali hay Basmati với giá bán rất cao so với gạo Việt Nam.

Chính vì vậy, việc xây dựng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice và đăng ký bảo hộ Nhãn hiệu gạo Việt Nam là việc hết sức cần thiết. Bộ NN&PTNT cho biết, qua thời gian triển khai, song hành với hoạt động xây dựng biểu trưng, hệ thống nhận diện,…cho Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice, Bộ đã tiến hành xây dựng tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về gạo làm cơ sở cho việc sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice trong thực tế.

Về đăng ký bảo hộ nhãn hiệu gạo Việt Nam, với đăng ký bảo hộ trong nước, Bộ đã tiến hành xây dựng và đăng ký sở hữu nhãn hiệu chứng nhận Gạo Việt Nam ở Việt Nam theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ. Ngày 9/8/2018, Bộ Khoa học và Công nghệ (Cục Sở hữu trí tuệ) đã cấp Giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice cho Bộ NN&PTNT (Giấy chứng số 304441, 304442, 304443 và 304444) và có hiệu lực trong 10 năm.

Với đăng ký bảo hộ quốc tế, ngày 17/5/2018, hồ sơ đăng ký Nhãn hiệu chứng nhận Vietnam Rice đã được nộp tại Bộ Khoa học và Công nghệ (Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam) yêu cầu đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo hệ thống của Nghị định thư Madrid chỉ định đăng ký tại 20 quốc gia và khu vực (tổng số gồm 62 nước). Mã số đơn ghi nhận B-2018-00032 và được Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO) cấp chứng nhận đăng ký số 1425573 và thông báo cho các nước thành viên trong toàn Hệ thống Madrid.

Đến ngày 17/9/2018, nhãn hiệu VIETNAM RICE được công bố trên cơ sở dữ liệu trực tuyến của WIPO. Tuy nhiên, do sơ suất của WIPO khi ghi nhận đăng ký, khi được công bố trên cơ sở dữ liệu trực tuyến của WIPO và được thông báo tới các quốc gia thành viên, nhãn hiệu VIETNAM RICE được ghi nhận là Nhãn hiệu Thông thường mà không phải Nhãn hiệu Chứng nhận. Do đó, Việt Nam đã yêu cầu WIPO đính chính từ Nhãn hiệu thông thường sang Nhãn hiệu chứng nhận.

Ngày 13/3/2019, WIPO xác nhận thực hiện đính chính loại hình nhãn hiệu, ghi nhận Nhãn hiệu Chứng nhận. Ngày 28/3/2019 đã thông báo tới các quốc gia thành viên WIPO chỉ định đăng ký bảo hộ. Theo quy định quốc tế trong vòng 18 tháng kể từ ngày được công bố (28/3/2019), các nước trong Hệ thống Madrid phải ra thông báo quyết định từ chối bảo hộ đăng ký hoặc yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung tại quốc gia thành viên đó.

Cũng theo Bộ NN&PTNT, tại Khoản 3, Điều 1 tại Quyết định 706/QĐ-TTg ngày 21/5/2015 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án phát triển thương hiệu gạo Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030, quy định: “Thương hiệu gạo Việt Nam được xây dựng dưới hình thức bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu thương mại nhằm mục tiêu quảng bá, quản lý và bảo vệ sở hữu trí tuệ tại các nước nhập khẩu”. Do đó, việc cấp Nhãn hiệu chứng nhận Gạo Việt Nam/Vietnam Rice cho các đơn vị kinh doanh và xuất khẩu gạo là cấp thiết nhằm nâng cao sự nhận biết của các nhà sản xuất, nhập khẩu, phân phối và người tiêu dùng trong và ngoài nước đối với các sản phẩm gạo của Việt Nam, tạo cơ sở để củng cố và phát triển thị trường, nâng cao giá trị gia tăng, thị phần và sức cạnh tranh của sản phẩm gạo Việt Nam trên thị trường thế giới, đồng thời góp phần phòng chống hàng giả, hàng nhái Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice.

Mặt khác, theo quy định của WIPO và luật quốc gia của một số nước thành viên Hệ thống Madrid, sau từ 3-5 năm kể từ ngày công nhận nhãn hiệu và cấp mã số bảo hộ mà không sử dụng nhãn hiệu chứng nhận thì sẽ bị tước quyền bảo hộ.

Như vậy, Bộ NN&PTNT cho rằng, cần khẩn trương cấp Nhãn hiệu chứng nhận Gạo Việt Nam/Vietnam Rice cho các đơn vị kinh doanh và xuất khẩu gạo, đồng thời tăng cường các hoạt động tuyên truyển phổ biến cho các doanh nghiệp và các bên liên quan về việc sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice trên thị trường thế giới.

Đồng thời, để có cơ sở pháp lý cao nhất cho việc phát triển thương hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice, Bộ NN&PTNT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng Nghị định quản lý sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice theo trình tự thủ tục rút gọn. Dự kiến những nội dung của dự thảo Nghị định quy định về trình tự, thủ tục quản lý sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice, cấp quyền sử dụng Nhãn hiệu chứng nhận, tiêu chí, tiêu chuẩn về quyền sử dụng Nhãn hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice.../.