Kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm về công tác đê điều

Ngày 8/12, Tổng cục Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) tổ chức Hội nghị trực tuyến tập huấn kỹ thuật hộ đê, phòng, chống lụt bão cho lực lượng chuyên trách quản lý đê điều các tỉnh, thành phố có đê từ cấp III đến cấp đặc biệt năm 2021.

Quang cảnh Hội nghị (Ảnh: N.H)

Theo Tổng cục Phòng chống thiên tai, từ đầu năm 2021 đến nay, mặc dù không xảy ra lũ lớn trên hệ thống sông có đê từ cấp III đến cấp đặc biệt, tuy nhiên, hệ thống đê điều tiếp tục xảy ra 73 sự cố tại nhiều địa phương. Cùng với đó, hiện nay, công tác đảm bảo an toàn đê điều vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức. Cụ thể, tình hình vi phạm pháp luật về đê điều vẫn diễn ra hết sức phức tạp trong khi việc ngăn chặn, xử lý còn hạn chế. Đặc biệt là tình trạng lấn chiếm sử dụng trái phép bãi sông để xây nhà ở, nhà xưởng, công trình, xe quá tải trọng được phép đi trên đê làm hư hỏng mặt đê. Nhiều địa phương triển khai các dự án xây dựng công trình, nhà ở phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở bãi sông trong khi quy hoạch tỉnh chưa được phê duyệt, Bộ NN&PTNT chưa thẩm định nội dung thoát lũ, an toàn đê điều,…

Để khắc phục những tồn tại, đảm bảo an toàn cho các công trình đê điều, Tổng cục Phòng chống thiên tai cho biết, trong năm 2022 sẽ tập trung đánh giá hiện trạng hệ thống đê điều, xác định trọng điểm xung yếu đê điều, xây dựng, phê duyệt và triển khai trên thực tế phương án bảo vệ trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức phát quang mái, chân đê; phát hiện, xử lý kịp thời giờ đầu các sự cố đê điều. Báo cáo thông tin đầy đủ các sự cố đê điều để làm cơ sở đề xuất các nguồn lực cho việc tu bổ, nâng cấp đê.

Bên cạnh đó, lực lượng chuyên trách quản lý đê điều phải tăng cường tuần tra, bám tuyến, bám sát địa bàn để kịp thời phát hiện và kiến nghị ngăn chặn, xử lý vi phạm ngay từ khi mới phát sinh; theo dõi chặt chẽ quá trình xử lý và lập hồ sơ quản lý đối với từng vụ vi phạm.

Ngoài ra, Chi cục Phòng chống thiên tai các địa phương cần tham mưu cho Sở, UBND tỉnh tổ chức các đoàn liên ngành để kiểm tra, xử lý thường xuyên, đột xuất, mở các đợt cao điểm xử lý vi phạm, nhất là các vụ vi phạm nổi cộm. Trường hợp xác định đủ điều kiện cấu thành hành vi phạm tội cần xử lý hình sự theo quy định của pháp luật để tạo tính răn đe. Mặt khác, tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đê điều và phòng chống thiên tai đến cộng đồng, nhất là cho người dân ven đê.

Theo Chi cục phòng, chống thiên tai (Sở NN&PTNT thành phố Hà Nội), trên địa bàn thành phố, hệ thống đê sông chủ yếu là công trình đất, đã được xây dựng lâu đời. Trải qua các trận lũ lớn, đê đã nhiều lần được tôn cao, mở rộng. Tuy nhiên lại được bồi trúc qua nhiều giai đoạn, bằng nhiều loại đất khác nhau và được đắp chủ yếu bằng thủ công, công nghệ thô sơ, nền chưa được xử lý. Một số đoạn đê nền yếu, trong mùa lũ thường xuất hiện bùng sủi như: Phú Cường, Chu Minh (Ba Vì), Sen Chiểu, Phương Độ (Phúc Thọ); Vân Cốc (Đan Phượng),…

Trong những năm qua, sự phát triển kinh tế - xã hội vùng ven sông cũng mang đến những tác động tiêu cực như: gia tăng lượng xe, máy có tải trọng lớn trên đê; vi phạm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê, mái đê, thậm chí mặt đê, đổ phế thải ra khu vực đê, kè, bãi sông, hoạt động hút cát lòng sông, san lấp bãi sông,…Đa số những hoạt động trên gây tác động xấu lên mặt đê, mái đê, co hẹp dòng chảy, sạt lở hoặc sún lụt bờ sông, gây mất cảnh quan môi trường. Hằng năm, các cấp vẫn quan tâm công tác tu bổ đê điều nhưng do kinh phí còn hạn chế nên việc đầu tư chưa được đồng bộ trên toàn tuyến.

Chi cục phòng, chống thiên tai thành phố Hà Nội cho biết, để khắc phục những khó khăn còn tồn tại, về dài hạn, cần có phương án phát triển hệ thống đê điều, chương trình nâng cấp đê tổng thể nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Quy hoạch sử dụng bãi sông chi tiết hơn, đồng thời, tuyên truyền, vận động người dân nhằm giảm thiểu số vụ vi phạm pháp luật về đê điều. Đối với các sự cố, lập dự án để xử lý triệt để. Bên cạnh đó, nâng cao năng lực của đội ngũ chuyên trách quản lý đê trong việc đánh giá hiện trạng công trình.

Tại Hội nghị, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Phòng chống thiên tai Phạm Đức Luận cho biết, mặc dù năm 2021 không có lũ lớn trên các tuyến sông có đê, nhưng hệ thống đê điều cũng đã xảy ra nhiều sự cố. Trong đó có những sự cố nghiêm trọng uy hiếp đến an toàn đê như: sự cố sạt lở đê tả Thao, tỉnh Phú Thọ; sạt lở kè Nghi Xuyên, đê tả Hồng, tỉnh Hưng Yên; nứt đê nghiêm trọng tại tuyến đê tả Đáy, thành phố Hà Nội, sụt lún đê hữu Đáy, tỉnh Ninh Bình…

Qua thực tế công tác chỉ đạo, điều hành phòng, chống lụt, bão và khắc phục hậu quả lụt, bão gây ra nhiều năm qua đã cho thấy nhiệm vụ của lực lượng quản lý đê có vai trò rất quan trọng. Đây là lực lượng trực tiếp chỉ đạo triển khai xử lý sự cố đê ngay từ giờ đầu, hạn chế được thiệt hại do lũ, bão gây ra; kiểm tra ngăn chặn, xử lý vi phạm pháp luật về đê điều. Do vậy công tác tập huấn kỹ thuật hộ đê cho lực lượng này để chủ động, sẵn sàng ứng phó với thiên tai, lũ bão, đảm bảo an toàn hệ thống đê điều là rất quan trọng và cần thiết, đồng thời, đây là công việc cần được tăng cường thực hiện trong thời gian tới./.