Lễ hội đình Hùng Lô là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia

Hùng Lô xưa có tên gọi là Khả Lãm Trang, sau đổi thành An Lão. Theo thần tích của làng thì tên An Lão có từ năm 1572. Trong suốt thế kỷ 17, 18 và 19 vẫn gọi là xã An Lão. Đến năm 1947 sát nhập An Lão, Kim Đức, Vĩnh Phú gọi là xã Hùng Lô, về sau chia tách thành 3 xã, riêng An Lão vẫn lấy tên xã là Hùng Lô. Hùng Lô còn có tên gọi là Kẻ Xốm, làng Xốm. Nay là xã Hùng Lô thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.

Tương truyền, vào một ngày trời đẹp Vua Hùng cùng công chúa và các quần thần ngược triền sông Lô đi du ngoạn, săn bắn và thăm thú non sông. Đến vùng đất Hùng Lô, Vua thấy cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, đất đai màu mỡ, cây cối xanh tươi lại có khí thiêng bèn dừng chân nghỉ lại. Các bô lão và thần dân thấy vậy liền sửa soạn lễ vật nghênh đón đức vua. Nhà vua rất mừng và khuyên bảo dân chúng khẩn hoang vỡ đất xây dựng xóm làng, quê hương.

Lễ hội Đình Hùng Lô là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia

Từ đó về sau, dân làng Hùng Lô lập đình thờ để ngàn năm hương khói và cứ mùng 9-10/3 âm lịch hằng năm lại tổ chức lễ hội để tưởng nhớ ơn Vua. Phần lễ gồm các nghi thức: Dâng lễ vật lên Vua Hùng gồm bánh chưng, bánh giầy, hoa quả và những vật phẩm của dân làng làm ra. Xuất phát từ nghi lễ rước kiệu của xã Hùng Lô cùng với sự lưu giữ các đồ thờ, cúng tại đình làng thể hiện sự trân trọng đối với lịch sử của các thế hệ người Hùng Lô. Tập tục, nếp làng từ đời này qua đời khác vẫn được lưu giữ, chính là giá trị văn hóa độc đáo của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Sau phần lễ, dân làng tổ chức rước kiệu vào Đền Hùng. Đoàn rước kiệu có từ 200 đến 400 người ăn mặc trang phục lễ hội truyền thống rước 4 cỗ kiệu sơn son thếp vàng, đục chạm rất tinh vi. Phần hội với các hoạt động vui chơi, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. Trong đó, nhiều trò chơi dân gian được tái hiện lại như cờ người, chọi gà, bịt mắt đánh trống, thi gói nấu bánh chưng nhanh, liên hoan văn nghệ, thi đấu bóng chuyền hơi nam - nữ.

Đối với người dân xã Hùng Lô, lễ hội đền Hùng Lô như là một món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống của cộng đồng cư dân nơi đây. Với những hoạt động văn hóa, tín ngưỡng độc đáo thu hút đông đảo cộng đồng và du khách tham dự, không chỉ nhằm bảo tồn những giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa của dân tộc mà còn góp phần đẩy mạnh các hoạt động du lịch, tạo động lực phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Với việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của lễ rước kiệu, người Hùng Lô không chỉ trực tiếp giáo dục truyền thống lịch sử - văn hóa của quê hương, đất nước cho các thế hệ ở địa phương mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hoá dân tộc một cách thiết thực. Lễ hội đình Hùng Lô trở thành nhu cầu không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Hùng Lô và du khách thập phương.

Nhân dịp này, UBND xã Hùng Lô đón nhận Quyết định của UBND tỉnh Phú Thọ công nhận Điểm du lịch văn hóa cộng đồng Hùng Lô. Việc công nhận Điểm du lịch văn hóa cộng đồng Hùng Lô có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển du lịch đầy tiềm năng của làng cổ ven đô thành phố Việt Trì, góp phần đa dạng hóa các loại hình du lịch, sản phẩm du lịch dịch vụ, hình thành điểm tham quan du lịch hoàn thiện đáp ứng các yêu cầu phục vụ và hấp dẫn khách tham quan; kéo dài thời gian của khách du lịch, tăng mức chi tiêu của khách khi đến với thành phố Việt Trì. Qua đó, thúc đẩy hoạt động du lịch thành phố phát triển và góp phần từng bước thực hiện mục tiêu xây dựng thành phố Việt Trì trở thành thành phố Lễ hội về với cội nguồn các dân tộc Việt Nam./.