Liên kết vùng góp phần phát huy lợi thế, tiềm năng của mỗi địa phương

Sáng 16/11, tại TP Đà Nẵng, Cơ quan Thường trực Tạp chí Cộng sản tại miền Trung- Tây Nguyên tổ chức tọa đàm khoa học “Liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ ở miền Trung hiện nay”.

Tọa đàm có sự tham dự của các nhà quản lý, cán bộ nghiên cứu và giảng dạy tại Học viện Chính trị khu vực III, một số trường đại học và cao đẳng trên địa bàn TP Đà Nẵng; lãnh đạo Cục Quản trị T26 (Văn phòng Trung ương Đảng tại Đà Nẵng); đại diện lãnh đạo Cơ quan Thường trực ban Tuyên giáo Trung ương tại Đà Nẵng; đại diện một số cơ quan thông tấn báo chí tại miền Trung….

Tọa đàm "Liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ tại miền Trung"

Tọa đàm đã tập trung làm rõ các khái niệm liên quan đến liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ; thực trạng và những đề xuất, kiến nghị liên quan đến công tác liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ tại các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên; Giải pháp khắc phục tình trạng “khép kín” trong liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ tại miền Trung và Tây Nguyên; tham khảo các mô hình về thể chế và tổ chức bộ máy gắn với xây dựng thể chế, vận hành thể chế cho vùng tại Pháp và Hàn Quốc- Kinh nghiệm cho miền Trung….

Thông tin tại Tọa đàm cho biết, việc liên kết vùng tại các tỉnh miền Trung thời gian qua đã được Chính phủ, các Bộ, ngành của Trung ương chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức và thực hiện trên nhiều lĩnh vực, nhất là trên mặt trận phát triển kinh tế, xã hội. Các địa phương tại miền Trung tham gia thực hiện liên kết, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi trên cơ sở khai thác và phát huy tiềm năng, thế mạnh, đặc thù của từng địa phương và toàn vùng để phát triển. Sự liên kết này được phát huy trên tinh thần tự nguyện của các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp; có bước đi thích hợp, theo từng giai đoạn, mục tiêu cụ thể trên cơ sở lựa chọn những nội dung, lĩnh vực  thiết thực, trọng điểm cho sự phát triển kinh tế- xã hội của các địa phương và toàn vùng. Các nội dung liên kết được xây dựng thành các dự án, chương trình cụ thể và có mục tiêu rõ ràng, thời gian triển khai, kinh phí và đối tác thực hiện.

Thông tin tại Tọa đàm cũng cho biết thêm, việc liên kết và hợp tác hóa lãnh thổ tại miền Trung chính thức diễn ra sau tháng 7/2011 sau khi Ban Điều phối Vùng Duyên hải Nam Trung bộ được thành lập trên cơ sở sáng kiến và tinh thần tự nguyện của lãnh đạo chủ chốt 07 tỉnh ban đầu gồm: Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và Khánh Hòa. Sau đó trên cơ sở đồng thuận và nhất trí của các địa phương trong khu vực, đến tháng 8/2012 có thêm 02 tỉnh tham gia vào nhóm liên kết này gồm Ninh Thuận và Bình Thuận. Từ đó đến nay, lãnh đạo chủ chốt 09 địa phương khu vực Duyên hải Nam Trung bộ luân phiên chủ trì Ban Điều phối vùng để triển khai nhiệm vụ kiên kết vùng trong khu vực. Đồng thời, nhiều kết quả tích cực từ sự liên kết này đã và đang khẳng định đây là chủ trương đúng, góp phần thiết thực khai thác, phát huy lợi thế, tiềm năng của mỗi địa phương cũng như toàn vùng để phát triển.

Các đại biểu trao đổi tại Tọa đàm

Tuy nhiên bên cạnh đó, qua thảo luận, các đại biểu đã thống nhất đánh giá việc liên kết này vẫn còn không ít hạn chế, bất cập cần khắc phục, nhất là về cơ chế, thể chế hoạt động; các chính sách chung cho các địa phương trong vùng khi thực hiện liên kết, hỗ trợ để cùng phát triển….

Theo TS Nguyễn Dũng Anh (Học viện Chính trị Khu vực III), có 05 bất cập khá rõ trong liên kết vùng tại các tỉnh Duyên hải miền Trung các năm qua. Đó là việc xung đột lợi ích giữa các địa phương vẫn diễn ra; môi trường đầu tư trong khu vực chưa thực sự tốt bằng 02 đầu đất nước; các địa phương thuộc Vùng kinh tế trong điểm miền Trung chưa thực sự phát huy vai trò “đầu tàu” cho các địa phương khác trong vùng; chất lượng nguồn nhân lực chưa cao; năng lực khoa học- công nghệ và đổi mới sáng tạo còn hạn chế.

Để thúc đẩy hợp tác trong khu vực thời gian tới, TS Nguyễn Dũng Anh đưa ra 03 quan điểm để áp dụng trong liên kết, hợp tác tại các tỉnh Duyên hải Nam Trung bộ gồm: Thúc đẩy liên kết mạnh mẽ hơn và xóa “khép kín” trong liên kết vùng (Chính phủ trực tiếp tham gia điều phối, không để kéo dài tình trạng lãnh đạo các địa phương thay phiên điều hành Ban Điều phối vùng như hiện nay); đảm bảo sự phát triển bền vững; gắn phát triển với quốc phòng- an ninh.

Đồng thời cũng đề xuất 05 giải pháp khắc phục tình trạng “khép kín” trong liên kết và hợp tác giữa các địa phương trong khu vực như: Quy hoạch và có tầm nhìn tổng thể, dài hơi cho từng địa phương, từng lĩnh vực và cho toàn khu vực; cần có thể chế liên kết rõ ràng; quan tâm phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; có môi trường đầu tư hấp dẫn; đẩy mạnh liên kết giữa nông thôn với thành thị và với các đô thị lớn.

Đối với thể chế và bộ máy điều hành vùng, trao đổi tại Tọa đàm TS Nguyễn Văn Quang (Học viện Chính trị Khu vực III) giới thiệu mô hình hệ thống chính quyền cấp vùng tại một số quốc gia trên thế giới, trong đó lấy 02 quốc gia tiêu biểu, phù hợp có thể vận dụng vào điều kiện của Việt Nam và tại miền Trung là Pháp và Hàn Quốc. Từ các mô hình này, TS Nguyễn Văn Quang đưa ra 05 khuyến nghị gồm: Khi hình thành vùng, phải thành lập cơ quan thực hiện chức năng điều phối cho cả vùng, điều này sẽ mang lại lợi ích cho quốc gia và cho toàn vùng; vai trò, chức năng, nhiệm vụ, bộ máy vùng phải đảm bảo quyền lợi liên kết và đủ khả năng điều phối, lập kế hoạch cũng như điều hành toàn vùng; xây dựng định hướng vùng và quản lý chính sách vùng; thành lập bộ máy vùng đảm bảo tính tự nguyện và đảm bảo cả về pháp lý (nên mở rộng ngoài lãnh đạo địa phương là các tổ chức, doanh nghiệp; các thành viên trong bộ máy vùng thực sự bình đẳng (không lạm dụng vai trò lãnh đạo địa phương khi tham gia điều phối vùng để đưa ra các quyết định có lợi cho địa phương mình, đồng thời mời các chuyên gia am hiểu vùng tham gia tư vấn cho vùng).

Theo TS Đoàn Trường Thụ, Vụ trưởng, Trưởng Cơ quan Thường trực Tạp chí Cộng sản tại miền Trung - Tây Nguyên, Tọa đàm đã đạt các mục đích đề ra, nhất là việc thông tin, cập nhật thực trạng liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ ở các địa phương tại miền Trung; đồng thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế, bất cập của công tác này, từ đó có những đề xuất, kiến nghị, khuyến nghị phù hợp, thiết thực cho công tác liên kết vùng và hợp tác hóa lãnh thổ tại một địa bàn rộng lớn, tương đồng về nhiều tiềm năng, thế mạnh để thúc đẩy phát triển trong tương lai như tại miền Trung. Đây cũng là cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn, giúp các cơ quan, đơn vị, địa phương nắm vững và tăng cường sự hiểu biết trên lĩnh vực mà nội dung Tọa đàm quan tâm. Qua đó tiếp tục tham mưu với các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị trong công tác này cũng như đẩy mạnh việc lãnh đạo, chỉ đạo tuyên truyền về liên kết, thúc đẩy hợp tác vùng tại miền Trung nói riêng và cả nước nói chung./.