Long An: Giữ hồn lễ hội
Chiều ngày 18 tháng Giêng âm lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh – Phạm Tấn Hòa đã đến dâng hương tại đình Vạn Phước (ảnh: Cẩm Tú)
Tri ân bậc tiền nhân
Chiều ngày 01/3 (18 tháng Giêng âm lịch), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An – Phạm Tấn Hòa cùng lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lãnh đạo huyện Cần Đước đã đến dâng hương tại đình Vạn Phước. Sáng ngày 02/3 (19 tháng Giêng âm lịch) đại diện các nghệ nhân, nghệ sĩ trong tỉnh đến thắp hương tưởng nhớ đức nghệ nhân Nguyễn Quang Đại tại đình Vạn Phước (xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước).
Trong khuôn viên đình, trước bài vị thầy Ba Đợi, các nghệ nhân ưu tú của tỉnh cùng hòa đờn, thắp hương tưởng nhớ bậc tiền nhân. Lễ húy kỵ đức nhạc sư Nguyễn Quang Đại được tổ chức hàng năm tại đình Vạn Phước. Liên hoan đờn ca tài tử vào đêm 16 tháng Giêng âm lịch thường niên là dịp nghệ nhân trong và ngoài tỉnh gặp gỡ, giao lưu. Sau đó là lễ húy kỵ đức nhạc sư từ đêm 18 âm lịch đến hết ngày 19 âm lịch.
Đôi nén hương, vài bản đờn cất lên của đại diện một số nghệ nhân, nghệ sĩ đủ thấy được tấm lòng của giới tài tử, cải lương tỉnh nhà hướng về thầy Ba Đợi
Liên hoan đờn ca tài tử nhân lễ húy kỵ nhạc sư Nguyễn Quang Đại và lễ cầu an đình Vạn Phước là hoạt động thu hút đông đảo tài tử khắp nơi cùng người dân đến cúng viếng và thưởng thức bộ môn nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Năm nay, do dịch bệnh Covid-19, các dự định khánh thành đình, biểu diễn vở cải lương Thầy Ba Đợi và Liên hoan đờn ca tài tử nhân lễ húy kỵ đều dừng lại, không tổ chức. Tuy nhiên, trong lòng những tài tử, nghệ sĩ thì ngày húy kỵ đức nhạc sư là điều không thể nào quên.
Nghệ nhân ưu tú Út Bù chia sẻ: “Mấy năm trước tài tử tụ hội về Liên hoan đờn ca tài tử và thắp hương cho đức nhạc sư từ ngày 16 âm lịch. Nhưng năm nay do không có Liên hoan nên chúng tôi đến thắp hương vào ngày 19. Với tôi đây là một điều hết sức quan trọng nên dù có việc gì tôi cũng sắp xếp để đến thắp hương cho đức nhạc sư.” Đôi nén hương, vài bản đờn cất lên của đại diện một số nghệ nhân, nghệ sĩ đủ thấy được tấm lòng của giới tài tử, cải lương tỉnh nhà hướng về thầy Ba Đợi. Dù có hay không lễ hội rình rang, náo nhiệt thì sự tín ngưỡng, biết ơn, hướng về nguồn cội vẫn còn vẹn nguyên ở đó.
Lễ hội tại lòng dân
Đó cũng là điều chúng tôi thấy được khi chuỗi lễ hội đầu xuân không tổ chức nhằm phòng, chống dịch bệnh. Tại Đình Tân Xuân (huyện Châu Thành), người dân vẫn đến dâng lễ vật cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.
Nghi thức đốt Ông Tiêu, xô giàn được xem là nghi thức quan trọng trong Lễ hội Làm Chay, thu hút hàng nghìn người tham gia, chờ đón. Khi lễ hội không tổ chức, các tôn giáo vẫn thực hiện lễ cúng như truyền thống nhưng chỉ trong nội bộ. Người dân không được thông tin về các hoạt động này. Sau lễ cúng, Ông Tiêu được đốt. Không có người dân tham gia, không ồn ào, không tranh lộc.
Bảng thông báo chỉ được treo lên tại Đình Tân Xuân vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch nhưng nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, không có cảnh tụ tập đông người tại khu vực đình vào ngày diễn ra lễ hội thường niên (15, 16 tháng Giêng âm lịch)
Trên các ngã đường của huyện Châu Thành, đàn cúng được người dân địa phương dựng lên, dù không có đoàn chiêu u đến. Mâm cúng vẫn đầy đủ lễ vật, nhang đèn. Bà Huỳnh Thị Bông (xã Thanh Phú Long, huyện Châu Thành) cho biết: “Khu vực chợ ngã tư gần nhà tôi người dân vẫn làm mâm cúng như thường lệ nhưng không tụ tập, vui chơi như mọi năm. Ai cúng thì đến thắp hương rồi về. Không ai lưu lại lâu, không có bàn trà nước, ăn uống như khi có lễ hội”
Thêm một năm nữa Miếu bà Ngũ hành Long Thượng, huyện Cần Giuộc đóng cửa vào lễ Vía Bà vì lễ hội không tổ chức (ảnh: Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Cần Giuộc cung cấp)
Thêm một năm nữa Miếu bà Ngũ hành Long Thượng, huyện Cần Giuộc đóng cửa vào lễ Vía Bà vì lễ hội không tổ chức. Người dân không thể vào trong cúng, viếng, không tụ tập đông người, không có múa bóng rỗi địa nàng và các hoạt động khác. Nhưng Ban Hội hương vẫn tổ chức lễ cúng trong nội bộ để cầu quốc thái dân an và giữ gìn truyền thống.
Phó Ban Hội hương Miếu bà Ngũ hành – Nguyễn Văn Công cho biết: “Lễ hội Vía bà nếu tổ chức thì rất đông người về. Chúng tôi sợ mở cửa người dân sẽ tập trung đến viếng dẫn đến tình trạng tụ tập đông người. Ban Hội hương chúng tôi tổ chức lễ cúng nội bộ để dâng cúng Bà, cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.”
Lễ hội, ngoài sự náo nhiệt, vui tươi đầu năm mới còn là nơi lưu giữ các giá trị truyền thống. Hồn cốt của lễ hội vẫn là sự tín ngưỡng, lòng biết ơn hướng về các bậc tiền nhân, cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình, làng xã, quốc gia. Lễ hội vì dịch bệnh mà không tổ chức nhưng lòng người hướng về lễ hội thì vẫn vẹn nguyên. Không có đèn hoa, cờ phướn nhưng sự thành tâm vẫn giữ nguyên ở đó. Người dân có thể vắng một điểm vui chơi đầu năm nhưng chắc chắn là không thiếu niềm tin, lòng biết ơn khi những giá trị tốt đẹp vẫn còn lưu giữ vẹn nguyên trong mùa lễ hội không tổ chức./.
Quế Lâm
