Long An: Sản xuất thanh long sạch đáp ứng đầu ra bền vững

Sơ chế thanh long ở huyện Châu Thành. (Ảnh: Báo Long An)

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Long An, hiện toàn tỉnh này có hơn 12.167 ha thanh long, đạt 101,4% kế hoạch, bằng 95% so cùng kỳ năm 2020. Diện tích cho trái khoảng 11.142 ha, tập trung chủ yếu ở huyện Châu Thành, Tân Trụ, Bến Lức và TP Tân An. Trong đó, huyện Châu Thành được xem là thủ phủ thanh long của tỉnh Long An với diện tích hơn 9.100 ha, cho sản lượng gần 300.000 tấn/năm.

Thời gian qua, hơn 80% sản lượng thanh long của Long An được xuất qua Trung Quốc theo đường tiểu ngạch, giá cả bấp bênh. Người trồng thanh long ở Long An đã buộc phải thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản để tránh lệ thuộc vào một thị trường. Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Dương Xuân là một trong những đơn vị tiên phong thực hiện chuyển đổi từ trồng thanh long truyền thống sang trồng theo hướng hữu cơ, đạt chất lượng cao ở huyện Châu Thành. Hiện Hợp tác xã có khoảng 60 ha thanh long được chứng nhận đạt chuẩn VietGAP và trong năm 2021, sẽ thực hiện thêm 50 ha thanh long theo hướng VietGAP, 50 ha thanh long theo hướng GlobalGAP.

Ông Phan Thanh Sơn, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Dương Xuân cho biết, việc sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP góp phần giúp ổn định đầu ra và tăng lợi nhuận cho các thành viên. Từ khi chuyển đổi sản xuất đến nay, nhiều đối tác trong và ngoài nước đã đến đặt hàng của Hợp tác xã. Trước nhu cầu của thị trường cũng như hiệu quả mang lại từ hoạt động sản xuất thanh long sạch, việc thu hút thêm các thành viên tham gia Hợp tác xã để mở rộng thêm diện tích đang được Ban Giám đốc và chính quyền địa phương quan tâm thực hiện.

Có thể những năm gần đây, người trồng thanh long ở Long An đã áp dụng công nghệ mới vào việc chăm sóc loại cây này. Theo đó, người dân sử dụng sử dụng phân hữu cơ vi sinh, phân sinh học, phun thuốc bảo vệ thực vật hợp lý hơn trong quản lý dịch bệnh, làm quen với việc ghi chép nhật ký sản xuất. Đặc biệt công nghệ tưới nước tự động đã giúp nông dân tiết kiệm được 80% công lao động, tiết kiệm điện năng và nước tưới. Việc trồng thanh long ứng dụng công nghệ cao mang lại lợi nhuận tăng bình quân khoảng 2,5-5 triệu đồng một ha. 

Việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất thanh long bước đầu đã làm thay đổi tập quán sản xuất truyền thống của nông dân, phù hợp với yêu cầu thực tiễn hiện nay và xu thế phát triển của thế giới. Giá trị xuất khẩu hàng năm của thanh long khoảng 40 triệu USD, giải quyết công ăn việc làm cho hàng chục nghìn lao động ở địa phương. Tỉnh Long An đang thực hiện nhiều giải pháp xây dựng, phát triển vùng thanh long bền vững, theo hướng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, với diện tích khoảng hàng nghìn ha thanh long chất lượng đáp ứng nhu cầu của các thị trường châu Âu, Mỹ, Nhật Bản…; trong đó, huyện Châu Thành được tỉnh chọn là vùng trọng điểm phát triển cây thanh long có giá trị kinh tế cao.

Cây thanh long là một trong các loại cây đặc sản thế mạnh của Long An nói chung và vùng Châu Thành nói riêng nên được sự quan tâm, giúp đỡ của các ngành, các cấp trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng như giao thông, thủy lợi, điện phục vụ sản xuất nông nghiệp, và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất thanh long. Nông dân nơi này tích cực tham gia thực hiện mô hình sản xuất thanh long theo VietGAP thực hiện tốt việc vệ sinh vườn, ứng dụng phân hữu cơ vi sinh, phân sinh học, thuốc sinh học, dự báo để phòng trừ sâu bệnh và áp dụng kỹ thuật canh tác theo quy trình sản xuất VietGAP.

Được biết, từ năm 2017, tỉnh Long An đã thực hiện đề án Xây dựng vùng sản xuất thanh long ứng dụng công nghệ cao 2.000 ha. Mục tiêu của đề án là phát triển vùng sản xuất thanh long tập trung, ứng dụng công nghệ cao nhằm tạo điều kiện thuận lợi để đưa vốn, kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm cho người trồng thanh long góp phần nâng cao giá trị xuất khẩu của cây thanh long, là cơ sở vững chắc để tiến tới phát triển thương hiệu sản phẩm thanh long của tỉnh và nhân rộng ứng dụng các giải pháp tổ chức quản lý sản xuất và ứng dụng công nghệ cao trên phạm vi toàn huyện Châu Thành.

Ngành nông nghiệp tỉnh Long An đã tập trung chỉ đạo ngành triển khai tập huấn nâng cao nhận thức, thay đổi tập quán canh tác, sản xuất của người nông dân để phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, xây dựng mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ thanh long theo hướng VietGAP, hữu cơ…

Đặc biệt, huyện Châu Thành đã phối hợp Sở Công Thương tỉnh Long An đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tăng cường quảng bá sản phẩm tại một số nước. Thực hiện Đề án của tỉnh, huyện tích cực triển khai diện tích thanh long ứng dụng công nghệ cao, giao cho các xã tìm địa điểm thích hợp để làm thí điểm, sau đó nhân rộng toàn huyện.

Huyện cũng huy động sự liên kết 4 nhà trong sản xuất-tiêu thụ, tạo đầu ra ổn định và tính bền vững trong sản xuất theo chuỗi giá trị nông sản hàng hóa. Ngoài ra, để nâng cao chất lượng sản phẩm, huyện cũng tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân thực hiện theo mô hình ứng dụng công nghệ cao, đảm bảo vệ sinh và chất lượng theo tiêu chuẩn VietGAP.

Ngành nông nghiệp tỉnh Long An đang giúp nông dân thực hiện nhiều mô hình sản xuất hay, mới và có hiệu quả cao, sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP để sản xuất thanh long sạch, an toàn, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu, như: chọn lựa khu vực sản xuất, tránh xa nguồn đất và nước bị ô nhiễm, xử lý đất, trồng trụ bê-tông, mật độ trồng, xử lý hom giống, cách trồng, tỉa cành, cách tưới nước giữ ẩm cho cây thanh long, cách bón phân, phòng trị các loại sâu bệnh thường gặp trên cây và trái thanh long, phương pháp chiếu đèn cho thanh long, thu hoạch và bảo quản sản phẩm. Bằng nhiều biện pháp canh tác đúng quy trình và khoa học, đảm bảo trái thanh long đạt tiêu chuẩn về chất lượng, không nhiễm khuẩn, không có dư lượng thuốc trừ sâu bệnh và các hóa chất độc hại khác có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu thụ.

Thời gian tới, để nông dân sản xuất thanh long đạt hiệu quả hơn, Long An tăng cường chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh liên kết sản xuất, hình thành tổ hợp tác và hợp tác xã, khuyến khích các doanh nghiệp lớn đầu tư vào cây thanh long, nhất là thanh long xuất khẩu sang các thị trường Nhật, Mỹ và châu Âu, nâng cao giá trị trái thanh long Việt Nam. Ngoài ra, sẽ xây dựng chuỗi giá trị trong sản xuất thanh long, hình thành các cơ sở bảo quản, chế biến, đa dạng hóa sản phẩm thanh long. Ngoài ra, để nâng cao chất lượng sản phẩm, huyện tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân thực hiện theo mô hình ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm vệ sinh và chất lượng theo tiêu chuẩn VietGAP”./.