Lúa đông xuân trúng mùa nhưng giá bán thấp 

ĐBSCL đang bước vào cao điểm thu hoạch lúa đông xuân 2025-2026 - vụ lúa quan trọng nhất trong năm. Nhưng nghịch lý “được mùa, rớt giá” lại đang hiện hữu. Trước áp lực sụt giảm lợi nhuận mạnh hơn so với các năm trước, nhà nông kỳ vọng vào những động thái kịp thời từ phía Nhà nước để trợ lực cho khâu tiêu thụ và bình ổn giá lúa trên thị trường.

Thu hoạch lúa đông xuân 2025-2026 trên địa bàn TP Cần Thơ. Ảnh: C.T

Giá lúa giảm

Gần đây, giá lúa trên thị trường liên tục giảm. Thậm chí, giá nhiều loại lúa thơm dưới 6.000 đồng/kg. Dù đã chốt giá từ trước nhưng đến thu hoạch, nông dân cũng không bán được với mức giá đã thỏa thuận vì thương lái hạ giá thu mua do thị trường biến động. Do không có điều kiện phơi sấy và trữ lúa, nên nông dân buộc phải chấp nhận bán lúa với mức giá thấp.

Ông Lê Văn Thiện ở xã Trường Thành, TP Cần Thơ, sản xuất 34 công lúa vụ đông xuân 2025-2026, cho biết: “Lúa vụ này rất trúng mùa, nhiều diện tích đạt tới 1,1-1,2 tấn/công tầm lớn 1.300m2. Tuy nhiên, nông dân không có lời nhiều do các chi phí sản xuất đầu vào tăng và giá lúa liên tục giảm khi bước vào thu hoạch. Những tháng trước đây, lúa thơm OM 18 và Đài thơm 8 có giá 6.200-6.500 đồng/kg nhưng khi bước vào thu hoạch giá giảm chỉ còn 5.700-6.000 đồng/kg. Với giá bán này, đa phần nông dân không có lời nhiều và rất lo lắng cho các vụ lúa tiếp theo”.

Vụ đông xuân 2025-2026, 5ha lúa của anh Dương Văn Siêu ở xã Đông Thuận, TP Cần Thơ sạ giống lúa thơm Đài thơm 8. Anh Siêu cho biết: “Dù lúa thu hoạch rất đẹp và năng suất tới 1,2 tấn/công tầm lớn. Nhưng với giá bán 6.100 đồng/kg, trừ đi các chi phí, tính ra tôi chỉ có lời khoảng 2,2 triệu đồng/công. Vụ này, hầu hết các chi phí sản xuất đầu vào đều tăng mạnh. Do giá xăng dầu tăng, giá thuê máy móc thu hoạch cũng tăng khoảng 20.000-50.000 đồng/công so với các vụ trước, lên ở mức 360.000-400.000 đồng/công”.

Ngày 10-3-2026, lúa tươi IR 50404, OM 380, OM  34 và OM 5451 giá chỉ còn 5.200-5.600 đồng/kg. Các loại lúa thơm như OM 18, Đài thơm 8 và Jasmine 85 giá từ 5.700-6.000 đồng/kg. Mức giá này đang thấp hơn từ 200-500 đồng/kg so với cách nay hơn 1 tháng. Giá lúa giảm được cho do giá gạo xuất khẩu giảm so với các năm trước. Nguồn cung lúa hàng hóa cũng đang tăng khi ĐBSCL bước vào thu hoạch vụ lúa đông xuân 2025-2026. Nhiều tiểu thương và doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo cũng khá thận trọng trong thu mua lúa gạo và đã chủ động giảm giá thu mua để hạn chế rủi ro, nhất là khi nhiều quốc gia đang hạn chế nhập khẩu gạo.

Gần đây, thời tiết có mưa trái mùa cũng ít nhiều gây bất lợi cho việc thu hoạch, tiêu thụ lúa của nông dân và ảnh hưởng đến giá bán.

Kỳ vọng giá lúa sớm phục hồi

Hiện vẫn còn rất nhiều diện tích lúa vụ đông xuân 2025-2026 ở ĐBSCL chưa thu hoạch. Trước tình hình này, nông dân bày tỏ mong muốn giá lúa sớm phục hồi và ngừng đà giảm để đảm bảo khâu thu hoạch và tiêu thụ thuận lợi. Song song đó, người dân kiến nghị các cơ quan chức năng cần có giải pháp ổn định thị trường và đảm bảo nguồn cung xăng dầu phục vụ cao điểm sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Phán ở xã Thạnh Quới, TP Cần Thơ, cho biết: “Để nâng cao hiệu quả sản xuất lúa và bán sản phẩm được giá cao, vụ đông xuân này đa số nông dân địa phương chọn trồng các giống lúa thơm như OM 18, Đài thơm 8 và Jasmine 85. Dự kiến, khoảng cuối tháng 3-2026, lúa đông xuân mới bước vào thu hoạch rộ. Tuy nhiên, bà con rất lo lắng trước tình hình giá nhiều loại lúa thơm đang giảm sâu, trong khi thương lái cũng hạn chế thu mua lúa. Chúng tôi rất mong giá lúa sớm phục hồi, đồng thời giá phân bón, xăng dầu và các chi phí sản xuất đầu vào sớm được kéo giảm để đảm bảo lợi nhuận cho người trồng lúa”.

Hiện hầu hết các diện tích lúa đông xuân đều được thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp và vận chuyển lúa bằng máy móc. Do vậy, nông dân cũng mong giá các dịch vụ cơ giới ở mức phù hợp và đảm bảo đủ phương tiện phục vụ thu hoạch, chuyên chở lúa thông suốt cho nông dân.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, toàn thành phố đã xuống giống được 312.615ha vụ đông xuân 2025-2026, đạt 107% so với kế hoạch. Trong đó, nông dân đã thu hoạch 92.589ha, năng suất ước đạt 69,67 tạ/ha, sản lượng ước đạt 645.085 tấn. Diện tích còn lại đang giai đoạn đẻ nhánh, trổ - chín, làm đòng, chắc xanh đến chín và chuẩn bị thu hoạch. Vụ đông xuân này, nông dân chủ yếu gieo trồng các loại lúa thơm, đặc sản và lúa chất lượng cao.

KHÁNH TRUNG