Mô hình “5+1” - giúp hội viên thoát nghèo Hội CCB Bến Tre

Hiệu quả từ mô hình “5+1”...

Theo Hội CCB tỉnh Bến Tre, tháng 6/2017, Nghị quyết Đại hội CCB tỉnh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2017 -2022 đề ra nhiệm vụ thực hiện 6 không, trong đó có nội dung: không để hội viên nghèo, không còn hội viên ở nhà tạm bợ, với chỉ tiêu: bình quân mỗi Hội cơ sở cấp xã thoát nghèo, cận nghèo 2 hộ/năm, phấn đấu đến hết nhiệm kỳ cơ bản không còn hộ nghèo; trong nhiệm kỳ vận động 600 nhà “Nghĩa tình đồng đội”; để thực hiện chỉ tiêu giảm nghèo Ban Thường vụ Hội CCB tỉnh chủ trương tiếp tục duy trì, nhân rộng mô hình “5+1”giúp CCB vươn lên thoát nghèo, tập trung giúp CCB nghèo về: vốn, đất đai, cây trồng, vật nuôi, kinh nghiệm sản xuất,... góp phần tăng thu nhập để vươn lên thoát nghèo bền vững.

Cán bộ Hội CCB xã, Chi hội ấp Long Khánh (xã Tân Thiềng - Chợ Lách) thăm vườn tắc của CCB Nguyễn Văn Thắm (Ảnh: baodongkhoi)

Về cách làm, Hội cơ sở, Chi hội trưởng vận động các hộ khá, giàu có tâm huyết tham gia làm thành viên của nhóm “5+1”, trong nhóm cử ra nhóm trưởng, Chủ tịch Hội CCB cấp xã xem xét ra Quyết định công nhận nhóm trưởng. Mục đích hoạt động của nhóm “5+1” là tạo điều kiện giúp đỡ hộ nghèo, cận nghèo thoát nghèo; nơi nào hết hộ nghèo, cận nghèo thì giúp nhau vươn lên khá, giàu. Nhiệm vụ cụ thể của nhóm 5+1 là vận động trong nhóm, ngoài nhóm giúp đỡ cho hộ nghèo về vốn, đất đai, cây trồng, vật nuôi, kinh nghiệm sản xuất, tạo việc làm…, tăng thu nhập cho hộ nghèo để vươn lên thoát nghèo bền vững và vươn lên khá giàu. Mọi hoạt động của nhóm 5+1 đặt dưới sự lãnh đạo của Ban Thường vụ, quản lý điều hành, kiểm tra giám sát của Chủ tịch Hội CCB xã, phường, thị trấn. Nhóm 5+1 được tổ chức ở Chi hội ấp, khu phố (một chi hội tùy thực tế có thể có nhiều nhóm 5+1). Hộ nghèo, cận nghèo được giúp đỡ làm đơn đăng ký thoát nghèo bằng việc làm gì để Hội giúp đỡ (như chăn nuôi bò, dê, trồng trọt, dịch vụ…), xác định thoát nghèo vào thời gian nào, phải đăng ký cụ thể để nhóm trưởng và các thành viên nhóm 5+1 theo dõi có kế hoạch giúp đỡ.

Giai đoạn 2016 – 2021 toàn Hội đã duy trì được 730 nhóm 5+1 giúp nhau thoát nghèo bền vững với 5.042 thành viên tham gia, đã vận động giúp hội viên vốn sản xuất 61,13 tỷ đồng; cây trồng vật nuôi quy thành tiền 8,06 tỷ đồng; 12.958 ngày công lao động; cho mượn đất sản xuất 22.252 m2, giúp thoát nghèo được 1.254 hộ.

Thông qua việc triển khai thực hiện đã xuất hiện nhiều mô hình tiêu biểu và đang được nhân rộng. Điển hình là mô hình “5+1” của Hội CCB xã Tân Thiềng (Chợ Lách), sau 3 năm thực hiện mô hình “5+1” giúp CCB thoát nghèo Hội xóa được 11 hộ nghèo và 16 hộ cận nghèo, đến cuối năm 2016 xã không còn CCB nghèo. Tuy nhiên kinh tế hộ gia đình không đều nhau, vẫn còn một số hộ thiếu vốn sản xuất và nhà ở chưa đủ 3 cứng. Hội đã khảo sát nắm được có 32 hội viên đang thiếu vốn sản xuất và 15 hội viên có nhu cầu xây dựng nhà ở, nhu cầu hỗ trợ vốn mỗi năm 250 – 300 triệu đồng. Từ đó Tân Thiềng xây dựng mô hình “5+1” giúp CCB vươn lên khá giàu. Qua 5 năm (2016 – 2021) thực hiện, Hội đã huy động được 1 tỷ 250 triệu đồng để giúp cho 15 hội viên xây dựng nhà ở, mỗi nhà từ 150 – 200 bao xi măng và giúp 32 hội viên thiếu vốn sản xuất, mỗi hội viên từ 15 – 20 triệu đồng. Kết quả là 15 hội viên xây dựng nhà ở được khang trang, trị giá mỗi nhà từ 250 – 800 triệu đồng, 32 hội viên sản xuất có thu nhập từ 100 – 500 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ CCB khá giàu của xã đạt 85%.

Hoặc như mô hình “5+1” của Hội CCB xã Tân Xuân (Ba Tri) được thực hiện bằng việc mỗi hội viên cho mượn 5 triệu đồng (tổng 5 hội viên là 25 triệu đồng), giới thiệu vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) là 25 triệu đồng, xuất Quỹ đồng đội cho mượn 10 triệu đồng, tổng cộng hộ nghèo vay được 60 triệu đồng, thời hạn 3 năm. Với số tiền này Hội CCB xã hướng dẫn cho hội viên đi mua 2 con bò sinh sản. Trong vòng 1 năm, mỗi hộ đã có 1 - 2 bê con. Ngoài ra hội viên trong mô hình còn giúp công làm chuồng trại, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi và thường xuyên cử hội viên đến để động viên và giúp đỡ trong chăn nuôi. Từ năm 2017 đến nay, nguồn vốn này được nâng lên với tổng số vốn hỗ trợ là 100 triệu đồng (mô hình giúp 30 triệu, vay NHCSXH 50 triệu, Quỹ đồng đội 10 triệu). Qua 5 năm Hội CCB xã đã thực hiện được 24/24 mô hình, đã giúp cho 24/24 hộ CCB thoát nghèo.

Ngoài ra, có thể kể đến như mô hình “5+1” của Hội CCB xã An Điền (Thạnh Phú), hội viên Nguyễn Văn Thép sinh hoạt ở phân Hội 4, chi Hội ấp An Điền với sự nhiệt tình, năng nổ anh đã vận động nguồn vốn từ trong nhóm và bên ngoài đã hỗ trợ cho hội viên nghèo 03 con bò, với số tiền 60 triệu đồng, 3 hộ này đã thoát nghèo, quỹ đồng đội của phân Hội còn 56 triệu đồng để hỗ trợ cho hộ nghèo; Hội CCB huyện Mỏ Cày Bắc ngoài thực hiện mô hình “5+1” giúp CCB thoát nghèo đã phát triển thêm mô hình “5+1” đa chiều, nhằm hỗ trợ các CCB thực hiện các thiết chế gia đình trong xây dựng Nông thôn mới như: Làm đường bê tông vào nhà, hố xí tự hoại, an toàn về điện, mua bảo hiểm y tế hộ gia đình…

Thực tiễn cho thấy, mô hình “5+1” của Hội CCB Bến Tre không chỉ là 5 giúp 1 mà có thể 3 đến 4 hoặc 7 đến 10 giúp 1, tuỳ điều kiện thực tế ở địa phương, chọn tổ trưởng tâm huyết, Chủ tịch Hội cơ sở phải quyết định công nhận từng thành viên cụ thể trong tổ, người được giúp phải cam kết quyết tâm thoát nghèo, các thành viên trong tổ phân công kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở, giúp đỡ CCB vươn lên.

Mô hình “5+1” của Hội CCB tỉnh được Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh đánh giá mang tính nhân văn cao. Hội đồng sáng kiến tỉnh Bến Tre đã công nhận mô hình đạt sáng kiến cấp tỉnh. Hàng năm Hội CCB tỉnh có tổ chức sơ kết rút kinh nghiệm và chỉ đạo nhân rộng, đã được tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng như: Kênh VTV1 Đài Truyền hình Việt Nam, HTV9 Đài Truyền hình thành phồ Hồ Chí Minh. Đài phát thanh và Truyền hình Bến Tre, Báo Đồng Khởi...

Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện mô hình như: đa số hộ nghèo, cận nghèo CCB thiếu đất sản xuất, thiếu vốn, thiếu lao động, hạn chế về kiến thức sản xuất, bệnh tật mãn tính, lớn tuổi không còn sức lao động… Mô hình “5+1” lúc mới triển khai còn không ít người chưa nhận thức đúng, Hội cơ sở tổ chức thực hiện chưa đồng bộ, hộ nghèo còn một bộ phận thiếu tự lực, tự cường vươn lên trong cuộc sống.

...Và một số kinh nghiệm

Qua thực hiện mô hình “5+1” của Hội CCB tỉnh Bến Tre rút ra một số kinh nghiệm, như: Việc thực hiện mô hình “5+1” giúp CCB thoát nghèo đã phát huy được tiềm năng của các thế hệ CCB, có nhiều đồng chí tâm huyết tích cực tham gia vận động, tổ chức thực hiện đã giúp CCB nghèo vươn lên trong của sống, trong đó nhiều đồng chí vượt qua nghèo khó vươn lên khá, giàu đã tích cực giúp vốn hỗ trợ đồng đội vươn lên. Các hoạt động này đã góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thực hiện mô hình “5+1”, Hội cơ sở phải khảo sát lập phiếu kê khai hộ nghèo nhằm giúp hộ nghèo những cái họ cần (vốn, đất đai, lao động, kinh nghiệm sản xuất…) và làm tốt công tác tuyên truyền vận động để họ thay đổi nhận thức không đúng, như: nghèo là số phận, nghèo thì xã hội phải giúp đỡ hoặc trách nhiệm đó là của Nhà nước phải lo... Để từ đó, thay đổi nhận thức, cách nghĩ, cách làm, tự lực phấn đấu vươn lên, chí thú làm ăn để thoát nghèo là khâu quyết định, bên cạnh sự giúp đỡ của các CCB, cộng đồng xã hội, sự hỗ trợ của Nhà nước là cần thiết.

Phát triển sinh kế hộ nghèo, hộ cận nghèo gắn kết với mô hình “5+1” để hỗ trợ sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả, chuyển dần cho vay theo món nhỏ, lẻ sang cho vay theo dự án, mô hình. Hội CCB sắp xếp đưa mô hình gắn kết với tổ tiết kiệm vay vốn để các thành viên được vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội...

Để tiếp tục thực hiện tốt mô hình “5+1”, Hội CCB Bến Tre xác định cần gắn kết mô hình với chương trình mục tiêu dự án quốc gia giảm nghèo, dự án phát triển sinh kế giảm nghèo bền vững, chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất xã nông thôn mới của các ngành và địa phương đang quản lý để hỗ trợ cho mô hình hoạt động có hiệu quả. Trong đó, xác định vốn vận động của mô hình là quyết định, vốn hỗ trợ của các chương trình là quan trọng, cần thiết.

Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng để có đội ngũ cán bộ Hội giỏi, có “tâm huyết”, kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, hết lòng chăm lo cho hộ nghèo, người nghèo. Cán bộ Hội cơ sở nắm chắc nguyên nhân nghèo của từng hộ (thiếu đất, thiếu vốn, thiếu lao động…), hộ nghèo cần Hội giúp gì (vốn, tập huấn khoa học kỹ thuật, hỗ trợ ngày công …) để từ đó có biện pháp giúp đỡ chi từng hộ nghèo cụ thể.

Xác định hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm tăng thu nhập là giải pháp cơ bản nhằm giúp cho người nghèo có điều kiện khai thác hết tiềm năng đất đai, lao động có hiệu quả để tăng thu nhập gia đình, ổn định cuộc sống. Đồng thời với vốn hỗ trợ tín dụng của NHCSXH, việc hướng dẫn sử dụng vốn cần có sự phối hợp giữa Hội với các đoàn thể và các Sở, ngành có liên quan tổ chức nhiều lớp tập huấn khuyến nông, khuyến ngư chuyển giao khoa học kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng của người nghèo trong sản xuất đem lại hiệu quả thiết thực.  

Tổ chức kiểm tra, giám sát, kịp thời củng cố, chấn chỉnh những mô hình hoạt động kém hiệu quả để nâng cao chất lượng. Kịp thời sơ, tổng kết, nhân rộng, biểu dương, khen thưởng tập thể, cá nhân thực hiện có hiệu quả phong trào để khích lệ và phát huy nhân tố tích cực.